પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 3.39

નારદ ઉવાચ-
અથ સંધ્યાં સમાસાદ્ય સ વિદ્યાંતીર્થમુત્તમમ્ ।
ઉપસ્પૃશ્ય નરો વિદ્વાન્ભવેન્નાસ્ત્યત્ર સંશયઃ

રામસ્ય ચ પ્રસાદેન તીર્થરાજં કૃતં પુરા ।
તલ્લૌહિત્યં સમાસાદ્ય વિંદ્યાદ્બહુસુવર્ણકમ્

કરતોયાં સમાસાદ્ય ત્રિરાત્રોપોષિતો નરઃ ।
અશ્વમેધમવાપ્નોતિ શક્રલોકં ચ ગચ્છતિ

ગંગાયાસ્ત્વથ રાજેંદ્ર સાગરસ્ય ચ સંગમે ।
અશ્વમેધં દશગુણં પ્રવદંતિ મનીષણઃ

ગંગાયાસ્તુ પરં દ્વીપં પ્રાપ્ય યઃ સ્નાતિ ભારત ।
ત્રિરાત્રોપોષિતો રાજન્સર્વકામમવાપ્નુયાત્

તતો વૈતરણીં ગત્વા નદીં પાપપ્રમોચનીમ્ ।
વિરજં તીર્થમાસાદ્ય વિરાજતિ યથા શશી

પ્રભાવે ચ કુલં પૂત્વા સર્વપાપં વ્યપોહતિ ।
ગોસહસ્રફલં લબ્ધ્વા પુનાતિ સ્વકુલં નરઃ

શોણસ્ય જ્યોતિરથ્યાશ્ચ સંગમે નિવસઞ્છુચિઃ ।
તર્પયિત્વા પિતૄન્દેવાનગ્નિષ્ટોમફલં લભેત્

શોણસ્ય નર્મદાયાશ્ચ પ્રભવે કુરુપુંગવ ।
વંશગુલ્મમુપસ્પૃશ્ય વાજિમેધફલં લભેત્

ઋષભં તીર્થમાસાદ્ય કોશલાયાં નરાધિપ ।
વાજિમેધમવાપ્નોતિ ત્રિરાત્રોપોષિતો નરઃ

કોશલાયાં સમાસાદ્ય કાલતીર્થમુપસ્પૃશેત્ ।
વૃષભૈકાદશગુણં લભતે નાત્ર સંશયઃ

પુષ્પવત્યામુપસ્પૃશ્ય ત્રિરાત્રોપોષિતો નરઃ ।
ગોસહસ્રફલં વિંદ્યાત્કુલં ચૈવ સમુદ્ધરેત્

તતો બદારિકાતીર્થે સ્નાત્વા પ્રયતમાનસઃ ।
દીર્ઘાયુષ્યમવાપ્નોતિ સ્વર્ગલોકં ચ ગચ્છતિ

તતો મહેંદ્રમાસાદ્ય જામદગ્ન્યનિષેવિતમ્ ।
રામતીર્થે નરઃ સ્નાત્વા વાજિમેધફલં લભેત્

મતંગસ્ય તુ કેદારં તત્રૈવ ભરતર્ષભ ।
તત્ર સ્નાત્વા નરો રાજન્ગોસહસ્રફલં લભેત્

શ્રીપર્વતં સમાસાદ્ય નદીતીરમુપસ્પૃશેત્ ।
અશ્વમેધમવાપ્નોતિ પરાં સિદ્ધિં ચ ગચ્છતિ

શ્રીપર્વતે મહાદેવો દેવ્યા સહ મહાદ્યુતિઃ ।
ન્યવસત્પરમપ્રીતો બ્રહ્મા ચ ત્રિદશૈર્વૃતઃ

તત્ર દેવહ્રદે સ્નાત્વા શુચિઃ પ્રયતમાનસઃ ।
અશ્વમેધમવાપ્નોતિ પરાં સિદ્ધિં ચ ગચ્છતિ

ઋષભં પર્વતં ગત્વા ભાંડેષુ સુરપૂજિતમ્ ।
વાજપેયમવાપ્નોતિ નાકપૃષ્ઠે ચ મોદતે

તતો ગચ્છેત કાવેરીં વૃતામૃપ્સરસાં ગણૈઃ ।
તત્ર સ્નાત્વા નરો રાજન્ગોસહસ્રફલં લભેત્

તત્ર તીર્થે સમુદ્રસ્ય કન્યાતીર્થમુપસ્પૃશેત્ ।
તત્રોપસ્પૃશ્ય રાજેંદ્ર સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

અથ ગોકમર્ણમાસાદ્ય ત્રિષુલોકેષુ વિશ્રુતમ્ ।
સમુદ્રમધ્યે રાજેંદ્ર સર્વલોકનમસ્કૃતમ્

યત્ર બ્રહ્માદયો દેવા મુનયશ્ચ તપોધનાઃ ।
ભૂતયક્ષાઃ પિશાચાશ્ચ કિન્નરાઃ સમહોરગાઃ

સિદ્ધચારણગંધર્વા માનુષાઃ પન્નગાસ્તથા ।
સરિતઃ સાગરાઃ શૈલા ઉપાસંતે ઉમાપતિમ્

તત્રેશાનં સમભ્યર્ચ્ય ત્રિરાત્રોપોષિતો નરઃ ।
દશાશ્વમેધમાપ્નોતિ ગાણપત્યં ચ વિંદતિ

ઉપોષ્ય દ્વાદશરાત્રં કૃતાર્થો જાયતે નરઃ ।
તસ્મિન્નેવ તુ ગાયત્ર્યાઃ સ્થાનં ત્રૈલોક્યવિશ્રુતમ્

ત્રિરાત્રમુષિતસ્તત્ર ગોસહસ્રફલં લભેત્ ।
નિદર્શનં ચ પ્રત્યક્ષં બ્રાહ્મણાનાં નરાધિપ

ગાયત્રીં પઠતે યસ્તુ યોનિસંકરજો દ્વિજઃ ।
ગાથા વા ગીતિકા વાણી તસ્ય સંપદ્યતે નૃપ

અબ્રાહ્મણસ્ય પઠતઃ સાવિત્રી તૂપનશ્યતિ ।
સંવર્તસ્ય તુ વિપ્રર્ષે વાપીમાસાદ્ય દુર્લ્લભામ્

રૂપસ્ય ભાગી ભવતિ સુભગશ્ચાભિજાયતે ।
તતો વેણાં સમાસાદ્ય તર્પયેત્પિતૃદેવતાઃ

મયૂરહંસસંયુક્તં વિમાનં લભતે નરઃ ।
તતો ગોદાવરીં પ્રાપ્ય નિત્યસિદ્ધનિષેવિતામ્

ગવામયમવાપ્નોતિ વાયુલોકં ચ ગચ્છતિ ।
વેણાયાઃ સંગમે સ્નાત્વા વાજપેયફલં લભેત્

વરદાસંગમં સ્નાત્વા ગોસહસ્રફલં લભેત્ ।
બ્રહ્મસ્થૂણાં સમાસાદ્ય ત્રિરાત્રોપોષિતો નરઃ

ગોસહસ્રફલં વિંદ્યાત્સ્વર્ગલોકં ચ ગચ્છતિ ।
કુબ્જાવનં સમાસાદ્ય બ્રહ્મચારી સમાહિતઃ

ત્રિરાત્રોપોષિતઃ સ્નાત્વા ગોસહસ્રફલં લભેત્ ।
તતો દેવહ્રદે સ્નાત્વા કૃષ્ણવેણા જલોદ્ભવે

જ્યોતિર્માત્ર હ્રદે ચૈવ તથા કન્યાશ્રમે નૃપ ।
યત્ર ક્રતુશતૈરિષ્ટ્વા દેવરાજો દિવં ગતઃ

અગ્નિષ્ટોમશતં વિંદ્યાદ્ગમનાદેવ તત્ર તુ ।
સર્વદેવહ્રદે સ્નાત્વા ગોસહસ્રફલં લભેત્

જાતિમાત્ર હ્રદે સ્નાત્વા ભવેજ્જાતિસ્મરો નરઃ ।
શરભંગાશ્રમં ગત્વા શુકસ્ય ચ મહાત્મનઃ

પિતૃદેવાર્ચનરતો ગોસહસ્રફલં લભેત્ ।
દંડકારણ્યમાસાદ્ય મહારાજ ઉપસ્પૃશેત્

શરભંગાશ્રમં ગત્વા શુકસ્ય ચ મહાત્મનઃ ।
ન દુર્ગતિમવાપ્નોતિ પુનાતિ સ્વકુલં નરઃ

તતઃ સૂર્યારકં ગચ્છેજ્જમદગ્નિનિષેવિતમ્ ।
રામતીર્થં નરઃ સ્નાત્વા વિંદ્યાદ્બહુસુવર્ણકમ્

સપ્તગોદાવરીં સ્નાત્વા નિયતો નિયતાશનઃ ।
મહાપુણ્યમવાપ્નોતિ દેવલોકં ચ ગચ્છતિ

તતો દેવપથં ગચ્છેન્નિયતો નિયતાશનઃ ।
દેવસત્રસ્ય યત્પુણ્યં તદવાપ્નોતિ માનવઃ

તુંગકારણ્યમાસાદ્ય બ્રહ્મચારી જિતેંદ્રિયઃ ।
વેદાનધ્યાપયત્તત્ર મુનીન્સારસ્વતઃ પુરા

તત્ર વેદાન્પ્રણષ્ટાંસ્તુ મુનેરાંગિરસઃ સુતઃ ।
ઉપવિષ્ટો મહર્ષીણામુત્તરીયેષુ ભારત

ૐકારેણ યથાન્યાયં સમ્યગુચ્ચારિતેન હ ।
યેન યત્પૂર્વમભ્યસ્તં તસ્ય તત્સમુપસ્થિતમ્

ઋષયસ્તત્ર દેવાશ્ચ વરુણોઽગ્નિપ્રજાપતિઃ ।
હરિર્નારાયણો દેવો મહાદેવસ્તથૈવ ચ

પિતામહશ્ચ ભગવાન્દેવૈસ્સહ મહાદ્યુતિઃ ।
ભૃગું નિયોજયામાસ યાજનાર્થે મહાદ્યુતિમ્

તતઃ સ ચક્રે ભગવાનૃષીણાં વિધિવત્તદા ।
સર્વેષાં પુનરાધાનં દેવદૃષ્ટેન કર્મણા

આજ્યભાગેન વૈ તત્ર તર્પિતાસ્તુ યથાવિધિ ।
દેવાસ્ત્રિભુવનં યાતા ઋષયશ્ચ યથાસુખમ્

તદરણ્યં પ્રવિષ્ટસ્ય તુંગકં રાજસત્તમ ।
પાપં વિનશ્યતે સદ્યઃ સ્ત્રિયા વૈ પુરુષસ્ય વા

તત્ર માસં વસેદ્ધીરો નિયતો નિયતાશનઃ ।
બ્રહ્મલોકં વ્રજેદ્રાજન્પુનીતે ચ કુલં પુનઃ

મેધાવનં સમાસાદ્ય પિતૃદેવાંશ્ચ તર્પયેત્ ।
અગ્નિષ્ટોમમવાપ્નોતિ સ્મૃતિં મેધાં ચ વિંદતિ

તત્ર કાલંજરં ગત્વા ગોસહસ્રફલં લભેત્ ।
આત્માનં સાધયેત્તત્ર ગિરૌ કાલંજરે નૃપ

સ્વર્ગલોકે મહીયેત નરો નાસ્ત્યત્ર સંશયઃ ।
તતો ગિરિવરશ્રેષ્ઠે ચિત્રકૂટે વિશાંપતે

મંદાકિનીં સમાસાદ્ય નદીં પાપવિમોચનીમ્ ।
અત્રાભિષેકં કુર્વાણઃ પિતૃદેવાર્ચને રતઃ

અશ્વમેધમવાપ્નોતિ ગતિં ચ પરમાં વ્રજેત્ ।
તતો ગચ્છેત રાજેંદ્ર ગુહસ્થાનમનુત્તમમ્

યત્ર દેવો મહાસેનો નિત્યં સન્નિહિતો નૃપ ।
પુમાંસ્તત્ર નરઃશ્રેષ્ઠ ગમનાદેવ સિધ્યતિ

કોટિતીર્થે નરઃ સ્નાત્વા ગોસહસ્રફલં લભેત્ ।
પ્રદક્ષિણમુપાવૃત્ય યશઃસ્થાનં વ્રજેન્નરઃ

અભિગમ્ય મહાદેવં વિરાજતિ યથા શશી ।
તત્ર કૂપો મહારાજ વિશ્રુતો ભરતર્ષભ

સમુદ્રા યત્ર ચત્વારો નિવસંતિ યુધિષ્ઠિર ।
તતોપસ્પૃશ્ય રાજેંદ્ર કૃત્વા ચાપિ પ્રદક્ષિણમ્

નિયતાત્મા નરઃ પૂતો ગચ્છેત પરમાં ગતિમ્ ।
તતો ગચ્છેત્કુરુશ્રેષ્ઠ શૃંગવેરપુરં મહત્

યત્ર તીર્ણો મહાપ્રાજ્ઞો રામો દાશરથિઃ પુરા ।
ગંગાયાં તુ નરઃ સ્નાત્વા બ્રહ્મચારી જિતેંદ્રિયઃ

વિધૂતપાપ્મા ભવતિ વાજપેયં ચ વિંદતિ ।
તતો મુંજવટં ગછેત્સ્થાનં દેવસ્ય ધીમતઃ

અભિગમ્ય મહાદેવમભ્યર્ચ્ય ચ નરાધિપ ।
પ્રદક્ષિણમુપાવૃત્ય ગાણપત્યમવાપ્નુયાત્

તતો ગચ્છેત રાજેંદ્ર પ્રયાગમૃષિસંસ્તુતમ્ ।
યત્ર બ્રહ્માદયો દેવા દિશશ્ચ સદિગીશ્વરાઃ

લોકપાલાશ્ચ સિદ્ધાશ્ચ નિરતાઃ પિતરસ્તથા ।
સનત્કુમારપ્રમુખાસ્તથૈવ ચ મહર્ષયઃ

તથા નાગાઃ સુપર્ણાશ્ચ સિદ્ધાઃ શુક્રધરાસ્તથા ।
સરિતઃ સાગરાશ્ચૈવ ગંધર્વાપ્સરસસ્તથા

હરિશ્ચ ભગવાનાસ્તે પ્રજાપતિપુરસ્કૃતઃ ।
તત્ર ત્રીણ્યપિ કુંડાનિ તયોર્મધ્યેન જાહ્નવી

પ્રયાગાત્સમતિક્રાંતા સર્વતીર્થપુરસ્કૃતા ।
તપનસ્ય સુતા તત્ર ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતા

યમુનાગંગયા સાર્દ્ધં સંગતા લોકભાવિની ।
ગંગાયમુનયોર્મધ્યે પૃથિવ્યા જઘનં સ્મૃતમ્

પ્રયાગં જઘનસ્યાંતમુપસ્થમૃષયો વિદુઃ ।
પ્રયાગં સુપ્રતિષ્ઠાનં કંબલાશ્વતરાવુભૌ

તીર્થં ભોગવતી ચૈવ વેદી પ્રોક્તા પ્રજાપતેઃ ।
તત્ર વેદાશ્ચ યજ્ઞાશ્ચ મૂર્ત્તિમંતો યુધિષ્ઠિર

પ્રજાપતિમુપાસંત ઋષયશ્ચ મહાનઘાઃ ।
યજંતે ક્રતુભિર્દેવાંસ્તથા ચક્રધરા નૃપ

તતઃ પુણ્યતમં નાસ્તિ ત્રિષુ લોકેષુ ભારત ।
પ્રયાગં સર્વતીર્થેભ્યઃ પ્રભાવેણાધિકં પ્રભો

શ્રવણાત્તસ્ય તીર્થસ્ય નામસંકીર્તનાદપિ ।
મૂર્ધકા નમનાદ્વાપિ સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

તત્રાભિષેકં યઃ કુર્યાત્સંગમે સંશિતવ્રતઃ ।
પુણ્યં સુમહદાપ્નોતિ રાજસૂયાશ્વમેધયોઃ

એષા યજનભૂમિર્હિ દેવાનામપિ તત્કથા ।
દત્તં તત્ર સ્વલ્પમપિ મહદ્ભવતિ ભારત

ન દેવવચનાત્તાત ન લોકવચનાદપિ ।
મતિરુત્ક્રમણીયા તે પ્રયાગમરણં પ્રતિ

દશતીર્થસહસ્રાણિ ષષ્ટિકોટ્યસ્તથાપરાઃ ।
યેષાં સાન્નિધ્યમત્રૈવ કીર્ત્તિતં કુરુનંદન

ચતુર્વિદ્યે ચ યત્પુણ્યં સત્યવાદિષુ ચૈવ યત્ ।
સ્નાતએવતદાપ્નોતિગંગાયામુનસંગમે

તતો ભોગવતી નામ વાસુકેસ્તીર્થમુત્તમમ્ ।
તત્રાભિષેકં યઃ કુર્યાત્સોઽશ્વમેધમવાપ્નુયાત્

તત્ર હંસપ્રપતનં તીર્થં ત્રૈલોક્યવિશ્રુતમ્ ।
દશાશ્વમેધિકં ચૈવ ગંગાયાં કુરુનંદન

કુરુક્ષેત્રસમા ગંગા યત્ર તત્રાવગાહિતા ।
વિશેષો વૈ કનખલે પ્રયાગં પરમં મહત્

યદ્યકાર્યશતં કૃત્વા કૃતં ગંગાવસેવનમ્ ।
સર્વં તત્તસ્ય ગંગાપો દહત્યગ્નિરિવેંધનમ્

સર્વં દહતિ ગંગાપસ્તૂલરાશિમિવાનલઃ ।
સર્વં કૃતયુગે પુણ્યં ત્રેતાયાં પુષ્કરં સ્મૃતમ્

દ્વાપરે તુ કુરુક્ષેત્રં ગંગા કલિયુગે સ્મૃતા ।
પુષ્કરે તુ તપસ્તપ્યેદ્દાનં દદ્યાન્મહાલયે

મલયે ત્વગ્નિમારોહેદ્ભૃગુતુંગે ત્વનાશનમ્ ।
પુષ્કરે તુ કુરુક્ષેત્રે ગંગાપો મધ્યગેષુ ચ

સદ્યસ્તારયતે જંતુઃ સપ્તસપ્તાવરાંસ્તથા ।
પુનાતિ કીર્ત્તિતા પાપં દૃષ્ટ્વા પુણ્યં પ્રયચ્છતિ

અવગાઢા ચ પીત્વા ચ પુનાત્યાસપ્તમં કુલમ્ ।
યાવદસ્થિ મનુષ્યસ્ય ગંગાયાઃ સ્પૃશતે જલમ્

તાવત્સ પુરુષો રાજન્સ્વર્ગલોકે મહીયતે ।
યથા પુણ્યાનિ તીર્થાનિ પુણ્યાન્યાયતનાનિ ચ

ઉપાસ્ય પુણ્યં લબ્ધ્વા ચ ભવતિ પરલોકભાક્ ।
ન ગંગા સદૃશં તીર્થં ન દેવઃ કેશવાત્પરઃ

બ્રાહ્મણેભ્યઃ પરં નાસ્તિ એવમાહ પિતામહઃ ।
યત્ર ગંગા મહારાજ સ દેશસ્તત્ર યોજનમ્

સિદ્ધક્ષેત્રં ચ વિજ્ઞેયં ગંગાતીરસમાશ્રિતમ્ ।
ઇદં સત્યં દ્વિજાતીનાં સાધૂનાં માનસેષુ ચ

મુક્તિં ચૈવ જપેત્કર્ણે શિષ્ટસ્યાનુગતસ્ય ચ ।
ઇદં ધર્મ્યમિદં મેધ્યમિદં સ્વર્ગ્યમિદં સુખમ્

ઇદં પુણ્યતમં રમ્યં પાવનં ધર્મમુત્તમમ્ ।
મહીશીર્ષમિદં ગુહ્યં સર્વપાપપ્રમોચનમ્

અધીત્ય દ્વિજમધ્યે ચ નિર્મલત્વમવાપ્નુયાત્ ।
શ્રીમત્સ્વર્ગ્યં મહાપુણ્યં સપત્નશમનં શિવમ્

મેધાજનનમગ્ર્યં વૈ તીર્થવંશાનુકીર્ત્તનમ્ ।
અપુત્રો લભતે પુત્રમધનો ધનમાપ્નુયાત્

મહીં વિજયતે રાજા વૈશ્યો ધનમવાપ્નુયાત્ ।
શૂદ્રો યાતીપ્સિતાન્કામાન્બ્રાહ્મણઃ પારગઃ પઠન્

યશ્ચેદં શૃણુયાન્નિત્યં તીર્થપુણ્યં સદા શુચિ ।
જાતિસ્મરત્વમાપ્નોતિ નાકપૃષ્ઠે ચ મોદતે

ગમ્યાન્યપિ ચ તીર્થાનિ કીર્તિતાન્યગમાન્યપિ ।
મનસાપ્યભિગચ્છેત સર્વતીર્થમનીષયા

એતાનિ વસુભિઃ સાધ્યૈરાદિત્યૈર્મરુદશ્વિભિઃ ।
ઋષિભિર્દેવકલ્પૈશ્ચ કૃતાનિ સુકૃતૈષિભિઃ

એવં ત્વમપિ કૌરવ્ય વિધિનાનેન સુવ્રત ।
વ્રજ તીર્થાનિ નિયતઃ પુણ્યં પુણ્યેન વર્દ્ધતે

ભાવિતૈઃ કરણૈઃ પૂર્વમાસ્તિક્યાછ્રુતિદર્શનાત્ ।
પ્રાપ્યંતે તાનિ તીર્થાનિ સદ્ભિઃ શિષ્ટાનુદર્શિભિઃ

નાકૃતો નાકૃતાત્મા ચ નાશુચિર્ન ચ તસ્કરઃ ।
સ્નાતિ તીર્થેષુ કૌરવ્ય ન ચ વક્રમતિર્નરઃ

ત્વયા તુ સમ્યગ્વૃત્તેન નિત્યં ધર્માર્થદર્શિના ।
પિતરસ્તર્પિતાસ્તાત સર્વે ચ પ્રપિતામહાઃ ।
પિતામહપુરોગાશ્ચ દેવાઃ સર્ષિગણાસ્તથા

વસિષ્ઠ ઉવાચ-
ત્વં ચ ધર્મેણ ધર્મજ્ઞ નિત્યમેવાભિતોષિતાઃ ।
દિલીપકીર્તિં મહતીં પ્રાપ્સ્યસે ભુવિ શાશ્વતીમ્

નારદ ઉવાચ-
એવમુક્ત્વાભ્યનુજ્ઞાપ્ય વસિષ્ઠો ભગવાનૃષિઃ ।
પ્રીતઃ પ્રીતેનમનસા તત્રૈવાંતરધીયત

દિલીપઃ કુરુશાર્દૂલ શાસ્ત્રતત્ત્વાર્થદર્શનાત્ ।
વસિષ્ઠવચનાચ્ચૈવ પૃથિવીમનુચક્રમે

એવમેષા મહાભાગ પ્રતિષ્ઠાને પ્રતિષ્ઠિતા ।
તીર્થયાત્રા મહાપુણ્યા સર્વપાપપ્રમોચની

અનેન વિધિના યસ્તુ પૃથિવીં પર્યટિષ્યતિ ।
અશ્વમેધશતં સાગ્રં ફલં પ્રેત્યૈષ ભોક્ષ્યતે

તતશ્ચાષ્ટગુણં પાર્થ પ્રાપ્સ્યસે ધર્મમુત્તમમ્ ।
દિલીપઃ પાર્થ નૃપતિર્યથાપૂર્વમવાપ્તવાન્

નેતા ચ ત્વમૃષીન્યસ્માત્તસ્માત્તેષ્ટગુણં ફલમ્ ।
રક્ષોગણવિકીર્ણાનિ તીર્થાન્યેતાનિ ભારત

ન ગતિર્વિદ્યતેઽન્યસ્ય ત્વામૃતે કુરુનંદન ।
ઇદં દેવર્ષિચરિતં સર્વતીર્થાનુસંશ્રિતમ્

યઃ પઠેત્કલ્યમુત્થાય સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે ।
ઋષિમુખ્યાઃ સદા યત્ર વાલ્મીકિસ્ત્વથ કશ્યપઃ

આત્રેયસ્ત્વથ કૌંડિન્યો વિશ્વામિત્રોઽથ ગૌતમઃ ।
અસિતો દેવલશ્ચૈવ માર્કંડેયોઽથ ગાલવઃ

ભરદ્વાજસ્ય શિષ્યશ્ચ મુનિરુદ્દાલકસ્તથા ।
શૌનકઃ સહ પુત્રેણ વ્યાસશ્ચ તપતાં વરઃ

દુર્વાસાશ્ચ મુનિશ્રેષ્ઠો જાબાલિશ્ચ મહાતપાઃ ।
એતે ઋષિવરાઃ સર્વે ત્વત્પ્રતીક્ષ્યાસ્તપોધનાઃ

એભિઃ સહ મહાભાગ તીર્થાન્યેતાન્યનુવ્રજ ।
પ્રાપ્સ્યસે મહતીં કીર્તિં યથા રાજા મહાભિષઃ

યથા યયાતિર્ધર્માત્મા યથા રાજા પુરૂરવાઃ ।
તથા ત્વં કુરુશાર્દૂલ સ્વેન ધર્મેણ શોભસે

યથા ભગીરથો રાજા યથા રામશ્ચ વિશ્રુતઃ ।
યથા વૈ વૃત્રહા સર્વાન્સપત્નાનદહત્ પુરા

ત્રૈલોક્યં પાલયામાસ દેવરાટ્વિગતજ્વરઃ ।
તથા શત્રુક્ષયં કૃત્વા ત્વં પ્રજાઃ પાલયિષ્યસિ

સ્વધર્મેણાર્જિતામુર્વીં પ્રાપ્ય રાજીવલોચન ।
ખ્યાતિં યાસ્યસિ વીર્યેણ કાર્ત્તવીર્યાર્જુનો યથા

સૂત ઉવાચ-
એવમાભાષ્ય રાજાનં નારદો ભગવાનૃષિઃ ।
અનુજ્ઞાપ્ય મહારાજં તત્રૈવાંતરધીયત

યુધિષ્ઠિરોઽપિ ધર્માત્મા ઋષિભિઃ સહ સુવ્રતઃ ।
જગામાખિલતીર્થાનિ સાદરઃ પૃથિવીપતિઃ

મયોક્તામૃષયઃ સર્વે તીર્થયાત્રાશ્રયાં કથામ્ ।
યઃ પઠેચ્છૃણુયાદ્વાપિ સ મુક્તઃ સર્વપાતકૈઃ

મયોક્તમખિલં તત્ત્વં કિં ભૂયઃ શ્રોતુમિચ્છથ ।
ઋષીણાં પુણ્યકીર્તીનાં નાવક્તવ્યં મમાસ્તિ વૈ

ઇતિ શ્રીપાદ્મે મહાપુરાણે સ્વર્ગખંડે નાનાવિધતીર્થકથનં।
નામ નવત્રિંશોઽધ્યાયઃ