Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Purana · Chapter 2.94

2.94.1

kuṃjala uvāca-
śrūyatāmabhidhāsyāmi tatsarvaṃ kāraṇaṃ suta /
yasmāttau tādṛśau jātau svamāṃsaparibhakṣakau

2.94.2

sarvatra kāraṇaṃ karma śubhāśubhaṃ na saṃśayaḥ /
puṇyena karmaṇā putra naraḥ saukhyaṃ prabhuṃjati

2.94.3

duṣkṛtaṃ bhuṃjate cātra pāpayuktena karmaṇā /
sūkṣmavartmavicāryaivaṃ śāstrajñānena cakṣuṣā

2.94.4

sthūladharmaṃ pradṛṣṭvaiva suvicārya punaḥ punaḥ /
samārabhennaraḥ karma manasā nipuṇena ca

2.94.5

samūrtikārakaḥ śilpī rasamāvarttayedyathā /
agneśca tejasā putra jvālābhiśca samaṃtataḥ

2.94.6

dravībhūto bhaveddhāturvahninā tāpitaḥ śanaiḥ /
yādṛśaṃ vatsa bhakṣyaṃtu rasapakvaṃ niṣecyate

2.94.7

tādṛśaṃ jāyate vatsa rūpaṃ caiva na saṃśayaḥ /
yādṛśaṃ kriyate karma tādṛśaṃ paribhujyate

2.94.8

karma eva pradhānaṃ yadvarṣārūpeṇa varttate /
kṣetreṣu yādṛśaṃ bījaṃ vapate kṛṣikārakaḥ

2.94.9

tādṛśaṃ bhuṃjate tāta phalameva na saṃśayaḥ /
yādṛśaṃ kriyate karma tādṛśaṃ paribhujyate

2.94.10

vināśahetuḥ karmāsya sarve karmavaśā vayam /
karma dāyādakā loke karma saṃbaṃdhibāṃdhavāḥ

2.94.11

karmāṇi codayaṃtīha puruṣaṃ sukhaduḥkhayoḥ /
suvarṇaṃ rajataṃ vāpi yathārūpaṃ niṣicyate

2.94.12

tathā niṣicyate jaṃtuḥ pūrvakarmavaśānugaḥ /
paṃcaitānīha dṛśyaṃte garbhasthasyaiva dehinaḥ

2.94.13

āyuḥ karma ca vittaṃ ca vidyāni dhanameva ca /
yathā mṛtpiṃḍakaṃ karttā kurute yadyadicchati

2.94.14

tathā karmakṛtaṃ caiva karttāraṃ pratipadyate /
devatvamatha mānuṣyaṃ paśutvaṃ pakṣitāṃ tathā

2.94.15

tiryaktvaṃ sthāvaratvaṃ vā yāti jaṃtuḥ svakarmabhiḥ /
sa eva tu tathā bhuṃkte nityaṃ vihitamātmanaḥ

2.94.16

ātmanā vihitaṃ duḥkhamātmanā vihitaṃ sukham /
garbhaśayyāmupādāya bhuṃjate pūrvadehikam

2.94.17

pūrvadehakṛtaṃ karma na kaścitpuruṣottamaḥ /
balena prajñayā vāpi samarthaḥ kartumanyathā

2.94.18

svakṛtānyeva bhuṃjaṃti duḥkhāni ca sukhāni ca /
hetutaḥ kāraṇairvāpi sohaṃ kāreṇa bādhyate

2.94.19

yathā dhenusahasreṣu vatso viṃdati mātaram /
tadvacchubhāśubhaṃ karma kartāramanugacchati

2.94.20

upabhogādṛte yasya nāśa eva na vidyate /
prāktanaṃ baṃdhanaṃ karma konyathākartumarhati

2.94.21

suśīghramanudhāvaṃtaṃ vidhānamanudhāvati /
śobhate saṃnipātena yathākarma purākṛtam

2.94.22

upatiṣṭhati tiṣṭhaṃtaṃ gacchaṃ tamanugacchati /
karoti kurvataḥ karmacchāyevānu vidhīyate

2.94.23

yathā chāyātapau nityaṃ susaṃbaddhau parasparam /
upasargā hi viṣayā upasargā jarādayaḥ

2.94.24

pīḍayaṃti naraṃ paścātpīḍitaṃ pūrvakarmaṇā /
yena yatropabhoktavyaṃ duḥkhaṃ vā sukhameva ca

2.94.25

sa tatra baddhvā rajjveva balāddaivena nīyate /
daivaṃ prāhuśca bhūtānāṃ sukhaduḥkhopapādanam

2.94.26

anyathā karmatacciṃtyaṃ jāgrataḥ svapatopi vā /
anyathā hyudyate daivaṃ badhyate ca jighāṃsati

2.94.27

śastrāgniviṣadurgebhyo rakṣitavyaṃ surakṣati /
yathā pṛthivyāṃ bījāni vṛkṣagulmatṛṇānyapi

2.94.28

tathaivātmani karmāṇi tiṣṭhaṃti prabhavaṃti ca /
tailakṣayādyathā dīpo nirvāṇamadhigacchati

2.94.29

karmakṣayāttathā jaṃtoḥ śarīraṃ nāśamṛcchati /
karmakṣayāttathā mṛtyustattvavidbhirudāhṛtam

2.94.30

vividhāḥ prāṇināṃ rogāḥ smṛtāsteṣāṃ ca hetavaḥ /
tasmāttattvapradhānastu karma eva hi prāṇinām

2.94.31

yatpurā kriyate karma tadihaiva prabhujyate /
yattvayā dṛṣṭamevāpi pṛcchitaṃ tāta sāṃpratam

2.94.32

tasyārthaṃ tu mayā proktaṃ bhuṃjāte tau hi sāṃpratam /
ānaṃde kānane dṛṣṭaṃ tayoḥ karmasudāruṇam

2.94.33

tayośceṣṭāṃ pravakṣyāmi śṛṇu vatsa prabhāṣataḥ /
karmabhūmiriyaṃ tāta anyā bhogārthabhūmayaḥ

2.94.34

sargādīnāṃ mahāprājña tāsu gatvā subhuṃjati /
sūta uvāca-
cauladeśe mahāprājñaḥ subāhurnāma bhūmipaḥ

2.94.35

rūpavānguṇavāndhīraḥ pṛthivyāṃ nāsti tādṛśaḥ /
viṣṇubhakto mahāprājño vaiṣṇavānāṃ ca supriyaḥ

2.94.36

karmaṇā trividhenāpi pradhyāyanmadhusūdanam /
aśvamedhādikānyajñānyajeta sakalānnṛpa

2.94.37

purodhāstasya caivāsti jaiminirnāma brāhmaṇaḥ /
sa cāhūya subāhuṃ tamidaṃ vacanamabravīt

2.94.38

rājandehi sudānāni yaiḥ sukhaṃ tu prabhuṃjyata /
dānaistu tarate lokāndurgānpretya gato naraḥ

2.94.39

dānena sukhamāpnoti yaśaḥ prāpnoti śāśvatam /
dānena cātulā kīrtirjāyate mṛtyumaṃḍale

2.94.40

yāvatkīrtiḥ sthitā cātra tāvatkartā divaṃ vaset /
taddānaṃ duṣkaraṃ prāhurdātuṃ naiva praśakyate

2.94.41

tasmātsarvaprayatnena dātavyaṃ mānavaiḥ sadā /
subāhuruvāca-
dānācca tapaso vāpi dvayormadhye suduṣkaram

2.94.42

kiṃ vā mahatphalaṃ pretya tanme brūhi dvijottama /
jaiminiruvāca-
dānānna duṣkarataraṃ pṛthivyāmasti kiṃcana

2.94.43

rājanpratyakṣamevaikaṃ dṛśyate lokasākṣikam /
parityajya priyānprāṇāndhanārthaṃ lobhamohitāḥ

2.94.44

praviśaṃti narā loke samudramaṭavīṃ tathā /
sevāmanye prapadyaṃte'śvavṛttiriti yā sthitā

2.94.45

hiṃsāprāyāṃ bahukleśāṃ kṛṣiṃ caiva tathā purā /
tasya duḥkhārjitasyāpi prāṇebhyopi garīyasaḥ

2.94.46

arthasya puruṣavyāghra parityāgaḥ suduṣkaraḥ /
viśeṣato mahārāja tasya nyāyārjitasya ca

2.94.47

śraddhayā vidhivatpātre dattasyāṃto na vidyate /
śraddhā dharmasutā devī pāvanī viśvatāriṇī

2.94.48

sāvitrī prasavitrī ca saṃsārārṇavatāriṇī /
śraddhayā sādhyate dharmo mahadbhirnnārtharāśibhiḥ

2.94.49

niṣkiṃcanāstu munayaḥ śraddhādharmā divaṃ gatāḥ /
saṃti dānānyanekāni nānābhedairnṛpottama

2.94.50

annadānātparaṃ nāsti prāṇināṃ gatidāyakam /
tasmādannaṃ pradātavyaṃ payasā ca samanvitam

2.94.51

madhureṇāpi puṇyena vacasā ca samanvitam /
nāstyannāttu paraṃ dānamihaloke paratra ca

2.94.52

tāraṇāya hitāyaiva sukhasaṃpattihetave /
śraddhayā vidhivatpātre nirmalenāpi cetasā

2.94.53

annaikasya pradānasya phalaṃ bhuṃkte bhavennaraḥ /
grāsādgrāsaṃ pradātavyaṃ muṣṭiprasthaṃ na saṃśayaḥ

2.94.54

akṣayaṃ jāyate tasya dānasyāpi mahāphalam /
na ca prasthaṃ na vā muṣṭiṃ narasya hi na saṃbhavet

2.94.55

anāstikyaprabhāveṇa parvaṇi prāpya mānavaḥ /
śraddhayā brāhmaṇaṃ caikaṃ bhaktyā caiva prabhojayet

2.94.56

ekasyāpi pradhānasya annasyāpi prajeśvara /
janmāṃtaraṃ susaṃprāpya nityaṃ cānnaṃ prabhuṃjati

2.94.57

pūrvajanmani yaddattaṃ bhaktyā pātre sakṛnnaraiḥ /
janmāṃtaraṃ susaṃprāpya nityameva bhunakti ca

2.94.58

annadānaṃ prayacchaṃti brāhmaṇebhyo hi nityaśaḥ /
miṣṭānnapānaṃ bhuṃjaṃti te narā annadāyinaḥ

2.94.59

annameva vadaṃtyeta ṛṣayo vedapāragāḥ /
prāṇabhūtaṃ na saṃdehamamṛtāddhi samudbhavam

2.94.60

prāṇāstena pradattā hi yena cānnaṃ samarpitam /
annadānaṃ mahārāja dehi tvaṃ tu prayatnataḥ

2.94.61

evamākarṇya vai rājā jaiminestu mahātmanaḥ /
punaḥ papraccha taṃ vipraṃ jaiminiṃ jñānapaṃḍitam

2.94.94

iti śrīpadmapurāṇe bhūmikhaṃḍe venopākhyāne gurutīrthamāhātmye cyavanacaritre caturnavatitamo'dhyāyaḥ

Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc