Padma Purana · Chapter 2.78
yayātiruvāca-
ekena gṛhyatāṃ putrā jarā me duḥkhadāyinī /
dhīreṇa bhavatāṃ madhye tāruṇyaṃ mama dīyatām
svakīyaṃ hi mahābhāgāḥ svarūpamidamuttamam /
saṃtaptaṃ mānasaṃ medya striyāṃ saktaṃ sucaṃcalam
bhājanasthā yathā āpa āvarttayati pāvakaḥ /
tathā me mānasaṃ putrāḥ kāmānalasucālitam
eko gṛhṇātu me putrā jarāṃ duḥkhapradāyinīm /
svakaṃ dadātu tāruṇyaṃ yathākāmaṃ carāmyaham
yo me jarāpasaraṇaṃ kariṣyati sutottamaḥ /
sa ca me bhokṣyate rājyaṃ dhanurvaṃśaṃ dhariṣyati
tasya saukhyaṃ susaṃpattirdhanaṃ dhānyaṃ bhaviṣyati /
vipulā saṃtatistasya yaśaḥ kīrtirbhaviṣyati
putrā ūcuḥ-
bhavāndharmaparo rājanprajāḥ satyena pālakaḥ /
kasmātte hīdṛśo bhāvo jātaḥ prakṛticāpalaḥ
rājovāca-
āgatā nartakāḥ pūrvaṃ puraṃ me hi pranartakāḥ /
tebhyo me kāmasaṃmohe jāto mohaśca īdṛśaḥ
jarayā vyāpitaḥ kāyo manmathāviṣṭamānasaḥ /
saṃbabhūva sutaśreṣṭhāḥ kāmenākulavyākulaḥ
kāciddṛṣṭā mayā nārī divyarūpā varānanā /
mayā saṃbhāṣitā putrāḥ kiṃcinnovāca me satī
viśālānāma tasyāśca sakhī cāruvicakṣaṇā /
sā māmāha śubhaṃ vākyaṃ mama saukhyapradāyakam
jarāhīno yadā syāstvaṃ tadā te supriyā bhavet /
evamaṃgīkṛtaṃ vākyaṃ tayoktaṃ gṛhamāgataḥ
mayā jarāpanodārthaṃ tadevaṃ samudāhṛtam /
evaṃ jñātvā prakartavyaṃ matsukhaṃ hi suputrakāḥ
tururuvāca-
śarīraṃ prāpyate putraiḥ piturmātuḥ prasādataḥ /
dharmaśca kriyate rājañśarīreṇa vipaścitā
pitroḥ śuśrūṣaṇaṃ kāryaṃ putraiścāpi viśeṣataḥ /
na ca yauvanadānasya kālo'yaṃ me narādhipa
prathame vayasi bhoktavyaṃ viṣayaṃ mānavairnṛpa /
idānīṃ tanna kāloyaṃ vartate tava sāṃpratam
jarāṃ tāta pradatvā vai putre tāta mahadgatām /
paścātsukhaṃ prabhoktavyaṃ na tu syāttava jīvitam
tasmādvākyaṃ mahārāja kariṣye naiva te punaḥ /
evamābhāṣata nṛpaṃ tururjyeṣṭhasutastadā
turorvākyaṃ tu tacchrutvā kruddho rājā babhūva saḥ /
turuṃ śaśāpa dharmātmā krodhenāruṇalocanaḥ
apadhvastastvayā'deśo mamāyaṃ pāpacetana /
tasmātpāpī bhava svatvaṃ sarvadharmabahiṣkṛtaḥ
śikhayā tvaṃ vihīnaśca vedaśāstravivarjitaḥ /
sarvācāravihīnastvaṃ bhaviṣyasi na saṃśayaḥ
brahmaghnastvaṃ devaduṣṭaḥ surāpaḥ satyavarjitaḥ /
caṃḍakarmaprakartā tvaṃ bhaviṣyasi narādhamaḥ
surālīnaḥ kṣudhī pāpī goghnaśca tvaṃ bhaviṣyasi /
duścarmā muktakacchaśca brahmadveṣṭā nirākṛtiḥ
paradārābhigāmī tvaṃ mahācaṃḍaḥ pralaṃpaṭaḥ /
sarvabhakṣaśca durmedhāḥ sadātvaṃ ca bhaviṣyasi
sagotrāṃ ramase nārīṃ sarvadharmapraṇāśakaḥ /
puṇyajñānavihīnātmā kuṣṭhavāṃśca bhaviṣyasi
tava putrāśca pautrāśca bhaviṣyaṃti na saṃśayaḥ /
īdṛśāḥ sarvapuṇyaghnā mlecchāḥ sukaluṣīkṛtāḥ
evaṃ turuṃ suśaptvaiva yaduṃ putramathābravīt /
jarāṃ vai dhārayasveha bhuṃkṣva rājyamakaṃṭakam
baddhāñjalipuṭo bhūtvā yadū rājānamabravīt /
yaduruvāca-
jarābhāraṃ na śaknomi voḍhuṃ tāta kṛpāṃ kuru
śītamadhvā kadannaṃ ca vayotītāśca yoṣitaḥ /
manasaḥ prātikūlyaṃ ca jarāyāḥ paṃcahetavaḥ
jarāduḥkhaṃ na śaknomi nave vayasi bhūpate /
kaḥ samartho hi vai dhartuṃ kṣamasva tvaṃ mamādhunā
yaduṃ kruddho mahārājaḥ śaśāpa dvijanaṃdana /
rājyārho na ca te vaṃśaḥ kadācidvai bhaviṣyati
balatejaḥ kṣamāhīnaḥ kṣātradharmavivarjitaḥ /
bhaviṣyati na saṃdeho macchāsanaparāṅmukhaḥ
yaduruvāca-
nirdoṣohaṃ mahārāja kasmācchaptastvayādhunā /
kṛpāṃ kuruṣva dīnasya prasādasumukho bhava
rājovāca-
mahādevaḥ kule te vai svāṃśenāpi hi putraka /
kariṣyati visṛṣṭiṃ ca tadā pūtaṃ kulaṃ tava
yaduruvāca-
ahaṃ putro mahārāja nirdoṣaḥ śāpitastvayā /
anugraho dīyatāṃ me yadi me varttate dayā
rājovāca-
yo bhavejjyeṣṭhaputrastu piturduḥkhāpahārakaḥ /
rājyadāyaṃ subhuṃkte ca bhāravoḍhā bhavetsa hi
tvayā dharmaṃ na pravṛttamabhāṣyosi na saṃśayaḥ /
bhavatā nāśitājñā me mahādaṃḍena ghātinaḥ
tasmādanugraho nāsti yatheṣṭaṃ ca tathā kuru /
yaduruvāca-
yasmānme nāśitaṃ rājyaṃ kulaṃ rūpaṃ tvayā nṛpa
tasmādduṣṭo bhaviṣyāmi tava vaṃśapatirnṛpa /
tava vaṃśe bhaviṣyaṃti nānābhedāstu kṣattriyāḥ
teṣāṃ grāmānsudeśāṃśca striyo ratnāni yāni vai /
bhokṣyaṃti ca na saṃdeho aticaṃḍā mahābalāḥ
mama vaṃśātsamutpannāsturuṣkā mleccharūpiṇaḥ /
tvayā ye nāśitāḥ sarve śaptāḥ śāpaiḥ sudāruṇaiḥ
evaṃ babhāṣe rājānaṃ yaduḥ kruddho nṛpottama /
atha kruddho mahārājaḥ punaścaivaṃ śaśāpa ha
matprajānāśakāḥ sarve vaṃśajāste śṛṇuṣva hi /
yāvaccaṃdraśca sūryaśca pṛthvī nakṣatratārakāḥ
tāvanmlecchāḥ prapakṣyaṃte kuṃbhīpāke carau rave /
kuruṃ dṛṣṭvā tato bālaṃ krīḍamānaṃ sulakṣaṇam
samāhvayati taṃ rājā na sutaṃ nṛpanaṃdanam /
śiśuṃ jñātvā parityaktaḥ sakurustena vai tadā
śarmiṣṭhāyāḥ sutaṃ puṇyaṃ taṃ pūruṃ jagadīśvaraḥ /
samāhūya babhāṣe ca jarā me gṛhyatāṃ punaḥ
bhuṃkṣva rājyaṃ mayā dattaṃ supuṇyaṃ hatakaṃṭakam /
pūruruvāca-
rājyaṃ deve na bhoktavyaṃ pitrā bhuktaṃ yathā tava
tvadādeśaṃ kariṣyāmi jarā me dīyatāṃ nṛpa /
tāruṇyena mamādyaiva bhūtvā suṃdararūpadṛk
bhuṃkṣva bhogānsukarmāṇi viṣayāsaktacetasā /
yāvadicchā mahābhāga viharasva tayā saha
yāvajjīvāmyahaṃ tāta jarāṃ tāvaddharāmyaham /
evamuktastu tenāpi pūruṇā jagatīpatiḥ
harṣeṇa mahatāviṣṭastaṃ putraṃ pratyuvāca saḥ /
yasmādvatsa mamājñā vai na hatā kṛtavāniha
tasmādahaṃ vidhāsyāmi bahusaukhyapradāyakam /
yasmājjarāgṛhītā me dattaṃ tāruṇyakaṃ svakam
tena rājyaṃ prabhuṃkṣva tvaṃ mayā dattaṃ mahāmate /
evamuktaḥ supūruśca tena rājñā mahīpate
tāruṇyaṃdattavānasmai jagrāhāsmājjarāṃ nṛpa /
tataḥ kṛte vinimaye vayasostātaputrayoḥ
tasmādvṛddhataraḥ pūruḥ sarvāṃgeṣu vyadṛśyata /
nūtanatvaṃ gato rājā yathā ṣoḍaśavārṣikaḥ
rūpeṇa mahatāviṣṭo dvitīya iva manmathaḥ /
dhanūrājyaṃ ca chatraṃ ca vyajanaṃ cāsanaṃ gajam
kośaṃ deśaṃ balaṃ sarvaṃ cāmaraṃ syaṃdanaṃ tathā /
dadau tasya mahārājaḥ pūroścaiva mahātmanaḥ
kāmāsaktaśca dharmātmā tāṃ nārīmanuciṃtayan /
tatsaraḥ sāgaraprakhyaṃkāmākhyaṃ nahuṣātmajaḥ
aśrubiṃdumatī yatra jagāma laghuvikramaḥ /
tāṃ dṛṣṭvā tu viśālākṣīṃ cārupīnapayodharām
viśālāṃ ca mahārājaḥ kaṃdarpākṛṣṭamānasaḥ /
rājovāca-
āgato'smi mahābhāge viśāle cārulocane
jarātyāgaḥkṛto bhadre tāruṇyena samanvitaḥ /
yuvā bhūtvā samāyāto bhavatveṣā mamādhunā
yaṃyaṃ hi vāṃchate caiṣā taṃtaṃ dadmi na saṃśayaḥ /
viśālovāca-
yadā bhavānsamāyāto jarāṃ duṣṭāṃ vihāya ca
doṣeṇaikenaliptosi bhavaṃtaṃ naiva manyate /
rājovāca-
mama doṣaṃ vadasva tvaṃ yadi jānāsi niścitam
taṃ tu doṣaṃ parityakṣyeguṇarūpaṃnasaṃśayaḥ
iti śrīpadmapurāṇebhūmikhaṃḍevenopākhyānemātāpitṛtīrthavarṇane yayāticarite'ṣṭasaptatitamo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0