Padma Purana · Chapter 2.13

somaśarmovāca-
lakṣaṇaṃ brahmacaryasya tanme vistarato vada /
kīdṛśaṃ brahmacaryaṃ ca yadi jānāsi bhāmini

nityaṃ satye ratiryasya puṇyātmā tuṣṭitāṃ vrajet /
ṛtau prāpte vrajennārīṃ svīyāṃ doṣavivarjitaḥ

svakulasya sadācāraṃ kadānaiva vimuṃcati /
etadeva samākhyātaṃ gṛhasthasya dvijottama

brahmacaryaṃ mayā proktaṃ gṛhiṇāmuttamaṃ kila /
yatīnāṃ tu pravakṣyāmi tanme nigadataḥ śṛṇu

damasatyasamāyuktaḥ pāpādbhītastu sarvadā /
bhāryāsaṃgaṃ varjayitvā dhyānajñānapratiṣṭhitaḥ

yatīnāṃ brahmacaryaṃ ca samākhyātaṃ tavāgrataḥ /
tapa eva pravakṣyāmi tanmenigadataḥ śṛṇu

ācāreṇa pravarteta kāmakrodhavivarjitaḥ /
prāṇināmupakārāya saṃsthitaudyamāvṛtaḥ

tapa evaṃ samākhyātaṃ satyamevaṃ vadāmyaham /
paradravyeṣvaloluptvaṃ parastrīṣu tathaiva ca

dṛṣṭvā matirna yasya syātsa satyaḥ parikīrtitaḥ /
dānameva pravakṣyāmi yena jīvaṃti mānavāḥ

ātmasaukhyaṃ pratīcchedyaḥ sa ihaiva paratra vā /
annasyāpi mahādānaṃ sukhasyaiva dhruvasya vā

grāsamātraṃ tathā deyaṃ kṣudhārtāya na saṃśayaḥ /
datte sati mahatpuṇyamamṛtaṃ sośnute sadā

dinedine pradātavyaṃ yathāvibhavasaṃbhavam /
tṛṇaṃ śayyāṃ ca vacanaṃ gṛhacchāyāṃ suśītalām

bhūmimāpastathā cānnaṃ priyavākyamanuttamam /
āsanaṃ vacanālāpaṃ kauṭilyena vivarjitam

ātmano jīvanārthāya nityameva karoti yaḥ /
devānpitṝnsamabhyarcya evaṃ dānaṃ dadāti yaḥ

ihaiva modate so vai paratra hi tathaiva ca /
avaṃdhyaṃ divasaṃ yo vai dānādhyayanakarmabhiḥ

prakuryānmānuṣo bhūtvā sa devo nātra saṃśayaḥ /
niyamaṃ ca pravakṣyāmi dharmasādhanamuttamam

devānāṃ brāhmaṇānāṃ ca pūjāsvabhirato hi yaḥ /
nityaṃ niyamasaṃyukto dānavrateṣu suvrata

upakāreṣu puṇyeṣu niyamo'yaṃ prakīrtitaḥ /
kṣamārūpaṃ pravakṣyāmi śrūyatāṃ dvijasattama

parākrośaṃ hi saṃśrutya tāḍite sati kenacit /
krodhaṃ na caiva gacchettu tāḍito na hi tāḍayet

sahiṣṇuḥ syātsa dharmātmā nahi rāgaṃ prayāti ca /
samaśnāti paraṃ saukhyamiha cāmutra vāpi ca

evaṃ kṣamā samākhyātā śaucamevaṃ vadāmyaham /
sabāhyābhyaṃtare yo vai śuddho rāgavivarjitaḥ

snānācamanakaireva vyavahāreṇa vartate /
śaucamevaṃ samākhyātamahiṃsāṃ tu vadāmyaham

tṛṇamapi vinā kāryañchettavyaṃ na vijānatā /
ahiṃsānirato bhūyādyathātmani tathāpare

śāṃtimeva prakṣyāmi śāṃtyā sukhaṃ samaśnute /
śāṃtireva prakartavyā kleśānnaiva parityajet

bhūtavairaṃ visṛjyaiva mana evaṃ prakārayet /
evaṃ śāṃtiḥ samākhyātā asteyaṃ tu vadāmyaham

parasvaṃ naiva hartavyaṃ parajāyā tathaiva ca /
manobhirvacanaiḥ kāyairmana evaṃ prakārayet

damameva pravakṣyāmi tavāgre dvijasattama /
damanādiṃdriyāṇāṃ vai manasopi vikāriṇaḥ

auddhatyaṃ nāśayetteṣāṃ sa caitanyo vaśī tadā /
śuśrūṣāṃ tu pravakṣyāmi dharmaśāstreṣu yādṛśī

pūrvācāryairyathā proktā tāmevaṃ pravadāmyaham /
vācā dehena manasā gurukāryaṃ prasādhayet

jāyate'nugraho yatra śuśrūṣā sā nigadyate /
sāṃgo dharmaḥ samākhyātastavāgre dvijasattama

anyacca te pravakṣyāmi śrotumicchasi yatpate /
īdṛśe cāpi dharme tu vartate yo naraḥ sadā

saṃsāre tasya saṃbhūtiḥ punareva na jāyate /
svargaṃ gacchati dharmeṇa satyaṃsatyaṃ vadāmyaham

evaṃ jñātvā mahāprājña dharmameva vrajasva hi /
sarvaṃ hi prāpyate kāṃta yadasādhyaṃ mahītale

dharmaprasādatastasmātkuru vākyaṃ mamaiva hi /
bhāryāyāstuvacaḥ śrutvā somaśarmā subuddhimān

punaḥ provāca tāṃ bhāryāṃ sumanāṃ dharmavādinīm

iti śrīpadmapurāṇe paṃcapaṃcāśatsahasrasaṃhitāyāṃ bhūmikhaṃḍe aiṃdre sumanopākhyāne trayodaśo'dhyāyaḥ