Language

ENहिગુ
Scripture Library

Padma Purana · Chapter 1.1

1.1.1

śrīviṣṇave namaḥ
svacchaṃ caṃdrāvadātaṃ karikaramakarakṣobhasaṃjātaphenaṃ/
brahmodbhūtiprasaktairvrataniyamaparaiḥ sevitaṃ vipramukhyaiḥ/
kārālaṃkṛtena tribhuvanaguruṇā brahmaṇā dṛṣṭipūtaṃ/
saṃbhogābhogaramyaṃ jalamaśubhaharaṃ pauṣkaraṃ vaḥ punātu

1.1.2

sūtamekāṃtamāsīnaṃ vyāsaśiṣyaṃ mahāmatiḥ/
lomaharṣaṇanāmā vā ugraśravasamāha tat

1.1.3

ṛṣīṇāmāśramāṃstāta gatvā dharmānsamāsataḥ/
pṛcchatāṃ vistarādbrūhi yanmattaḥ śrutavānasi

1.1.4

vedavyāsānmayā putra purāṇānyakhilāni ca/
tavākhyātāni prāptāni munibhyo vada vistarāt

1.1.5

prayāge munivaryaiśca yathāpṛṣṭaḥ svayaṃ prabhuḥ/
pṛṣṭena cānuśiṣṭāste munayo dharmakāṃkṣiṇaḥ

1.1.6

deśaṃ puṇyamabhīpsaṃto vibhunā ca hitaiṣiṇā/
sunābhaṃ divyarūpaṃ ca satyagaṃ śubhavikramaṃ

1.1.7

anaupamyamidaṃ cakraṃ vartamānamataṃdritāḥ/
pṛṣṭato yātaniyamātpadaṃ prāpsyatha yaddhitam

1.1.8

gacchato dharmacakrasya yatra nemirviśīryate/
puṇyaḥ sa deśo maṃtavya ityuvāca svayaṃ prabhuḥ

1.1.9

uktvā caivamṛṣīnsarvānadṛśyatvamagātpunaḥ/
gaṃgāvartasamāhāro nemiryatra vyaśīryata

1.1.10

ījire dīrghasatreṇa ṛṣayo naimiṣe tadā/
tatra gatvā tu tānbrūhi pṛcchato dharmasaṃśayān

1.1.11

ugraśravāstato gatvā jñānavinmunipuṃgavān/
abhigamyopasaṃgṛhya namaskṛtvā kṛtāṃjaliḥ

1.1.12

toṣayāmāsa medhāvī praṇipātena tānṛṣīn/
te cāpi satriṇaḥ prītāḥ sasadasyā mahātmane

1.1.13

tasmai sametya pūjāṃ ca yathāvatpratipedire/
ṛṣaya ūcuḥ/
kutastvamāgataḥ sūta kasmāddeśādihāgataḥ

1.1.14

kāraṇaṃ cāgame brūhi vṛṃdārakasamadyute/
sūta uvāca/
pitrāhaṃ tu samādiṣṭo vyāsaśiṣyeṇa dhīmatā

1.1.15

śuśrūṣasva munīngatvā yatte pṛcchaṃti tadvada/
vadaṃtu bhagavaṃto māṃ kathayāmi kathāṃ tu yāṃ

1.1.16

purāṇaṃ cetihāsaṃ vā dharmānatha pṛthagvidhān/
tāṃ giraṃ madhurāṃ tasya śuśruvurṛṣisattamāḥ

1.1.17

atha teṣāṃ purāṇasya śuśrūṣā samapadyata/
dṛṣṭvā tamativiśvastaṃ vidvāṃsaṃ laumaharṣaṇiṃ

1.1.18

tasminsatre kulapatissarvaśāstrāviśāradaḥ/
śaunako nāma medhāvī vijñānāraṇyake guruḥ

1.1.19

itthaṃ tadbhāvamālaṃbya dharmāñchuśrūṣurāha tam/
tvayā sūta mahābuddhe bhagavānbrahmavittamaḥ

1.1.20

itihāsapurāṇārthaṃ vyāsaḥ samyagupāsitaḥ/
dudohithamatiṃ tasya tvaṃ purāṇāśrayāṃ śubhāṃ

1.1.21

amīṣāṃ vipramukhyānāṃ purāṇaṃ prati samprati/
śuśrūṣā'ste mahābuddhe tachrāvayitumarhasi

1.1.22

sarve hīme mahātmāno nānāgotrāḥ samāgatāḥ/
svānsvānaṃśānpurāṇoktāñchṛṇvantu brahmavādinaḥ

1.1.23

saṃpūrṇe dīrghasatresmiṃstāṃstvaṃ śrāvaya vai munīn/
pādmaṃ purāṇaṃ sarveṣāṃ kathayasva mahāmate

1.1.24

kathaṃ padmaṃ samudbhūtaṃ brahma tatra kathaṃ nvabhūt/
prodbhūtena kathaṃ sṛṣṭiḥ kṛtā tāṃ tu tathā vada

1.1.25

evaṃ pṛṣṭastatastāṃstu pratyuvāca śubhāṃ giram/
sūkṣmaṃ ca nyāyasaṃyuktaṃ prābravīdraumaharṣaṇiḥ

1.1.26

prītosmyanugṛhītosmi bhavadbhiriha codanāt/
purāṇārthaṃ purāṇajñaiḥ sarvadharmaparāyaṇaiḥ

1.1.27

yathāśrutaṃ suvikhyātaṃ tatsarvaṃ kathayāmi vaḥ/
dharma eṣa tu sūtasya sadbhirdṛṣṭaḥ sanātanaḥ

1.1.28

devatānāmṛṣīṇāṃ ca rājñāṃ cāmitatejasām/
vaṃśānāṃ dhāraṇaṃ kāryaṃ stutīnāṃ ca mahātmanām

1.1.29

itihāsapurāṇeṣu dṛṣṭā ye brahmavādinaḥ/
na hi vedeṣvadhīkāraḥ kaścitsūtasya dṛśyate

1.1.30

vainyasya hi pṛthoryajñe varttamāne mahātmanaḥ/
māgadhaścaiva sūtaśca tamastautāṃ nareśvaram

1.1.31

tuṣṭenātha tayorddatto varo rājñā mahātmanā/
sūtāya sūtaviṣayo magadho māgadhāya ca

1.1.32

tatra sūtyāṃ samutpannaḥ sūto nāmeha jāyate/
aindre satre pravṛtte tu grahayukte bṛhaspatau

1.1.33

tameveṃdraṃ bārhaspatye tatra sūto vyajāyata/
śiṣyahastena yatpṛktamabhibhūtaṃ gurorhaviḥ

1.1.34

adharottaradhāreṇa jajñe tadvarṇasaṃkaram/
yetra kṣatrātsamabhavanbrāhmaṇyāścaiva yonitaḥ

1.1.35

pūrveṇaiva tu sādharmyādvaidharmāste prakīrtitāḥ/
madhyamo hyeṣa sūtasya dharmaḥ kṣetropajīvinaḥ

1.1.36

purāṇeṣvadhikāro me vihito brāhmaṇairiha/
dṛṣṭvā dharmamahaṃ pṛṣṭo bhavadbhirbrahmavādibhiḥ

1.1.37

tasmātsamyagbhuvi brūyāṃ purāṇamṛṣipūjitam/
pitṝṇāṃ mānasī kanyā vāsavaṃ samapadyata

1.1.38

apadhyātā ca pitṛbhirmatsyagarbhe babhūva sā/
araṇīva hutāśasya nimittaṃ puṇyajanmanaḥ

1.1.39

tasyāṃ babhūva pūtātmā maharṣistu parāśarāt/
tasmai bhagavate kṛtvā namaḥ satyāya vedhase

1.1.40

puruṣāya purāṇāya brahmavākyānuvartine/
mānavacchadmarūpāya viṣṇave śaṃsitātmane

1.1.41

jātamātraṃ ca yaṃ veda upatasthe sasaṃgrahaḥ/
matimaṃthānamāvidhya yenāsau śrutisāgarāt

1.1.42

prakāśo janito loke mahābhārata caṃdramāḥ/
bhārataṃ bhānumānviṣṇuryadi na syuramī trayaḥ

1.1.43

tato'jñānatamoṃdhasya kāvasthā jagato bhavet/
kṛṣṇadvaipāyanaṃ vyāsaṃ viddhi nārāyaṇaṃ prabhum

1.1.44

ko hyanyaḥ puṃḍarīkākṣānmahābhāratakṛdbhavet/
tasmādahamupāśrauṣaṃ purāṇaṃ brahmavādinaḥ

1.1.45

sarvajñātsarvalokeṣu pūjitāddīptatejasaḥ/
purāṇaṃ sarvaśāstrāṇāṃ prathamaṃ brahmaṇā smṛtam

1.1.46

uttamaṃ sarvalokānāṃ sarvajñānopapādakam/
trivargasādhanaṃ puṇyaṃ śatakoṭipravistaram

1.1.47

niḥśeṣeṣu ca lokeṣu vājirūpeṇa keśavaḥ/
brahmaṇastu samādeśādvedānāhṛtavānasau

1.1.48

aṃgāni caturo vedānpurāṇanyāyavistaram/
asureṇākhilaṃ śāstramapahṛtyātmasātkṛtam

1.1.49

matsyarūpeṇājahāra kalpādāvudakārṇave/
aśeṣametadavadadudakāṃtargato vibhuḥ

1.1.1.1.50

śrutvā jagāda ca munīnprativedāṃścaturmukhaḥ/
pravṛttissarvaśāstrāṇāṃ purāṇasyābhavattadā५०

1.1.51

kālenāgrahaṇaṃ dṛṣṭvā purāṇasya tadā vibhuḥ/
vyāsarūpastadā brahmā saṃgrahārthaṃ yuge yuge

1.1.52

caturlakṣapramāṇena dvāpare dvāpare jagau/
tadāṣṭādaśadhā kṛtvā bhūlokesminprakāśitaṃ

1.1.53

adyāpi devalokeṣu śatakoṭipravistaram/
tadevātra caturlakṣaṃ saṃkṣepeṇa niveśitam

1.1.54

pravakṣyāmi mahāpuṇyaṃ purāṇaṃ pādmasañjñitam/
sahasraṃ pañcapañcāśatpaṃcakhaṇḍaissamanvitam

1.1.55

tatrādau sṛṣṭikhaṇḍaṃ syādbhūmikhaṇḍaṃ tataḥ param/
svargakhaṇḍaṃ tataḥ paścāttataḥ pātālakhaṇḍakam

1.1.56

pañcamaṃ ca tataḥ khyātamuttaraṃ khaṇḍamuttamam/
etadeva mahāpadmamudbhūtaṃ yanmayaṃ jagat

1.1.57

tadvṛttāntāśrayaṃ yasmātpādmamityucyate tataḥ/
etatpurāṇamamalaṃ viṣṇumāhātmyanirmalam

1.1.58

devadevo hariryadvai brahmaṇe proktavānpurā/
brahmaṇābhihitaṃ pūrvaṃ yāvanmātraṃ marīcaye

1.1.59

etadeva ca vai brahmā pādmaṃ loke jagāda vai/
sarvabhūtāśrayaṃ tacca pādmamityucyate budhaiḥ

1.1.60

pādmaṃ tatpaṃcapaṃcāśatsahasrāṇīha paṭhyate/
paṃcabhiḥ parvabhiḥ proktaṃ saṃkṣepādvyāsakāritāt

1.1.61

pauṣkaraṃ prathamaṃ parva yatrotpannaḥ svayaṃ virāṭ/
dvitīyaṃ tīrthaparva syātsarvagrahagaṇāśrayam

1.1.62

tṛtīyaparvagrahaṇā rājāno bhūridakṣiṇāḥ/
vaṃśānucaritaṃ caiva caturthe parikīrtitam

1.1.63

paṃcame mokṣatatvaṃ ca sarvatatvaṃ nigadyate/
pauṣkare navadhā sṛṣṭiḥ sarveṣāṃ brahmakāritā

1.1.64

devatānāṃ munīnāṃ ca pitṛsargastathāparaḥ/
dvitīye parvatāścaiva dvīpāḥ sapta sasāgarāḥ

1.1.65

tṛtīye rudrasargastu dakṣaśāpastathaiva ca/
caturthe saṃbhavo rājñāṃ sarvavaṃśānukīrttanam

1.1.66

antyepavargasaṃsthānaṃ mokṣaśāstrānukīrttanam/
sarvametatpurāṇe'smitkathayiṣyāmi vo dvijāḥ

1.1.67

idaṃ pavitraṃ yaśaso nidhānamidaṃ pitṝṇāmativallabhaṃ syāt idaṃ ca devasya sukhāya nityamidaṃ mahāpātakabhicca puṃsām

1.1.1

iti śrī padmapurāṇe prathame sṛṣṭikhaṃḍe purāṇāvatāre prathamo'dhyāyaḥ

Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc