Padma Purana · Chapter 1.1
śrīviṣṇave namaḥ
svacchaṃ caṃdrāvadātaṃ karikaramakarakṣobhasaṃjātaphenaṃ/
brahmodbhūtiprasaktairvrataniyamaparaiḥ sevitaṃ vipramukhyaiḥ/
kārālaṃkṛtena tribhuvanaguruṇā brahmaṇā dṛṣṭipūtaṃ/
saṃbhogābhogaramyaṃ jalamaśubhaharaṃ pauṣkaraṃ vaḥ punātu
sūtamekāṃtamāsīnaṃ vyāsaśiṣyaṃ mahāmatiḥ/
lomaharṣaṇanāmā vā ugraśravasamāha tat
ṛṣīṇāmāśramāṃstāta gatvā dharmānsamāsataḥ/
pṛcchatāṃ vistarādbrūhi yanmattaḥ śrutavānasi
vedavyāsānmayā putra purāṇānyakhilāni ca/
tavākhyātāni prāptāni munibhyo vada vistarāt
prayāge munivaryaiśca yathāpṛṣṭaḥ svayaṃ prabhuḥ/
pṛṣṭena cānuśiṣṭāste munayo dharmakāṃkṣiṇaḥ
deśaṃ puṇyamabhīpsaṃto vibhunā ca hitaiṣiṇā/
sunābhaṃ divyarūpaṃ ca satyagaṃ śubhavikramaṃ
anaupamyamidaṃ cakraṃ vartamānamataṃdritāḥ/
pṛṣṭato yātaniyamātpadaṃ prāpsyatha yaddhitam
gacchato dharmacakrasya yatra nemirviśīryate/
puṇyaḥ sa deśo maṃtavya ityuvāca svayaṃ prabhuḥ
uktvā caivamṛṣīnsarvānadṛśyatvamagātpunaḥ/
gaṃgāvartasamāhāro nemiryatra vyaśīryata
ījire dīrghasatreṇa ṛṣayo naimiṣe tadā/
tatra gatvā tu tānbrūhi pṛcchato dharmasaṃśayān
ugraśravāstato gatvā jñānavinmunipuṃgavān/
abhigamyopasaṃgṛhya namaskṛtvā kṛtāṃjaliḥ
toṣayāmāsa medhāvī praṇipātena tānṛṣīn/
te cāpi satriṇaḥ prītāḥ sasadasyā mahātmane
tasmai sametya pūjāṃ ca yathāvatpratipedire/
ṛṣaya ūcuḥ/
kutastvamāgataḥ sūta kasmāddeśādihāgataḥ
kāraṇaṃ cāgame brūhi vṛṃdārakasamadyute/
sūta uvāca/
pitrāhaṃ tu samādiṣṭo vyāsaśiṣyeṇa dhīmatā
śuśrūṣasva munīngatvā yatte pṛcchaṃti tadvada/
vadaṃtu bhagavaṃto māṃ kathayāmi kathāṃ tu yāṃ
purāṇaṃ cetihāsaṃ vā dharmānatha pṛthagvidhān/
tāṃ giraṃ madhurāṃ tasya śuśruvurṛṣisattamāḥ
atha teṣāṃ purāṇasya śuśrūṣā samapadyata/
dṛṣṭvā tamativiśvastaṃ vidvāṃsaṃ laumaharṣaṇiṃ
tasminsatre kulapatissarvaśāstrāviśāradaḥ/
śaunako nāma medhāvī vijñānāraṇyake guruḥ
itthaṃ tadbhāvamālaṃbya dharmāñchuśrūṣurāha tam/
tvayā sūta mahābuddhe bhagavānbrahmavittamaḥ
itihāsapurāṇārthaṃ vyāsaḥ samyagupāsitaḥ/
dudohithamatiṃ tasya tvaṃ purāṇāśrayāṃ śubhāṃ
amīṣāṃ vipramukhyānāṃ purāṇaṃ prati samprati/
śuśrūṣā'ste mahābuddhe tachrāvayitumarhasi
sarve hīme mahātmāno nānāgotrāḥ samāgatāḥ/
svānsvānaṃśānpurāṇoktāñchṛṇvantu brahmavādinaḥ
saṃpūrṇe dīrghasatresmiṃstāṃstvaṃ śrāvaya vai munīn/
pādmaṃ purāṇaṃ sarveṣāṃ kathayasva mahāmate
kathaṃ padmaṃ samudbhūtaṃ brahma tatra kathaṃ nvabhūt/
prodbhūtena kathaṃ sṛṣṭiḥ kṛtā tāṃ tu tathā vada
evaṃ pṛṣṭastatastāṃstu pratyuvāca śubhāṃ giram/
sūkṣmaṃ ca nyāyasaṃyuktaṃ prābravīdraumaharṣaṇiḥ
prītosmyanugṛhītosmi bhavadbhiriha codanāt/
purāṇārthaṃ purāṇajñaiḥ sarvadharmaparāyaṇaiḥ
yathāśrutaṃ suvikhyātaṃ tatsarvaṃ kathayāmi vaḥ/
dharma eṣa tu sūtasya sadbhirdṛṣṭaḥ sanātanaḥ
devatānāmṛṣīṇāṃ ca rājñāṃ cāmitatejasām/
vaṃśānāṃ dhāraṇaṃ kāryaṃ stutīnāṃ ca mahātmanām
itihāsapurāṇeṣu dṛṣṭā ye brahmavādinaḥ/
na hi vedeṣvadhīkāraḥ kaścitsūtasya dṛśyate
vainyasya hi pṛthoryajñe varttamāne mahātmanaḥ/
māgadhaścaiva sūtaśca tamastautāṃ nareśvaram
tuṣṭenātha tayorddatto varo rājñā mahātmanā/
sūtāya sūtaviṣayo magadho māgadhāya ca
tatra sūtyāṃ samutpannaḥ sūto nāmeha jāyate/
aindre satre pravṛtte tu grahayukte bṛhaspatau
tameveṃdraṃ bārhaspatye tatra sūto vyajāyata/
śiṣyahastena yatpṛktamabhibhūtaṃ gurorhaviḥ
adharottaradhāreṇa jajñe tadvarṇasaṃkaram/
yetra kṣatrātsamabhavanbrāhmaṇyāścaiva yonitaḥ
pūrveṇaiva tu sādharmyādvaidharmāste prakīrtitāḥ/
madhyamo hyeṣa sūtasya dharmaḥ kṣetropajīvinaḥ
purāṇeṣvadhikāro me vihito brāhmaṇairiha/
dṛṣṭvā dharmamahaṃ pṛṣṭo bhavadbhirbrahmavādibhiḥ
tasmātsamyagbhuvi brūyāṃ purāṇamṛṣipūjitam/
pitṝṇāṃ mānasī kanyā vāsavaṃ samapadyata
apadhyātā ca pitṛbhirmatsyagarbhe babhūva sā/
araṇīva hutāśasya nimittaṃ puṇyajanmanaḥ
tasyāṃ babhūva pūtātmā maharṣistu parāśarāt/
tasmai bhagavate kṛtvā namaḥ satyāya vedhase
puruṣāya purāṇāya brahmavākyānuvartine/
mānavacchadmarūpāya viṣṇave śaṃsitātmane
jātamātraṃ ca yaṃ veda upatasthe sasaṃgrahaḥ/
matimaṃthānamāvidhya yenāsau śrutisāgarāt
prakāśo janito loke mahābhārata caṃdramāḥ/
bhārataṃ bhānumānviṣṇuryadi na syuramī trayaḥ
tato'jñānatamoṃdhasya kāvasthā jagato bhavet/
kṛṣṇadvaipāyanaṃ vyāsaṃ viddhi nārāyaṇaṃ prabhum
ko hyanyaḥ puṃḍarīkākṣānmahābhāratakṛdbhavet/
tasmādahamupāśrauṣaṃ purāṇaṃ brahmavādinaḥ
sarvajñātsarvalokeṣu pūjitāddīptatejasaḥ/
purāṇaṃ sarvaśāstrāṇāṃ prathamaṃ brahmaṇā smṛtam
uttamaṃ sarvalokānāṃ sarvajñānopapādakam/
trivargasādhanaṃ puṇyaṃ śatakoṭipravistaram
niḥśeṣeṣu ca lokeṣu vājirūpeṇa keśavaḥ/
brahmaṇastu samādeśādvedānāhṛtavānasau
aṃgāni caturo vedānpurāṇanyāyavistaram/
asureṇākhilaṃ śāstramapahṛtyātmasātkṛtam
matsyarūpeṇājahāra kalpādāvudakārṇave/
aśeṣametadavadadudakāṃtargato vibhuḥ
śrutvā jagāda ca munīnprativedāṃścaturmukhaḥ/
pravṛttissarvaśāstrāṇāṃ purāṇasyābhavattadā५०
kālenāgrahaṇaṃ dṛṣṭvā purāṇasya tadā vibhuḥ/
vyāsarūpastadā brahmā saṃgrahārthaṃ yuge yuge
caturlakṣapramāṇena dvāpare dvāpare jagau/
tadāṣṭādaśadhā kṛtvā bhūlokesminprakāśitaṃ
adyāpi devalokeṣu śatakoṭipravistaram/
tadevātra caturlakṣaṃ saṃkṣepeṇa niveśitam
pravakṣyāmi mahāpuṇyaṃ purāṇaṃ pādmasañjñitam/
sahasraṃ pañcapañcāśatpaṃcakhaṇḍaissamanvitam
tatrādau sṛṣṭikhaṇḍaṃ syādbhūmikhaṇḍaṃ tataḥ param/
svargakhaṇḍaṃ tataḥ paścāttataḥ pātālakhaṇḍakam
pañcamaṃ ca tataḥ khyātamuttaraṃ khaṇḍamuttamam/
etadeva mahāpadmamudbhūtaṃ yanmayaṃ jagat
tadvṛttāntāśrayaṃ yasmātpādmamityucyate tataḥ/
etatpurāṇamamalaṃ viṣṇumāhātmyanirmalam
devadevo hariryadvai brahmaṇe proktavānpurā/
brahmaṇābhihitaṃ pūrvaṃ yāvanmātraṃ marīcaye
etadeva ca vai brahmā pādmaṃ loke jagāda vai/
sarvabhūtāśrayaṃ tacca pādmamityucyate budhaiḥ
pādmaṃ tatpaṃcapaṃcāśatsahasrāṇīha paṭhyate/
paṃcabhiḥ parvabhiḥ proktaṃ saṃkṣepādvyāsakāritāt
pauṣkaraṃ prathamaṃ parva yatrotpannaḥ svayaṃ virāṭ/
dvitīyaṃ tīrthaparva syātsarvagrahagaṇāśrayam
tṛtīyaparvagrahaṇā rājāno bhūridakṣiṇāḥ/
vaṃśānucaritaṃ caiva caturthe parikīrtitam
paṃcame mokṣatatvaṃ ca sarvatatvaṃ nigadyate/
pauṣkare navadhā sṛṣṭiḥ sarveṣāṃ brahmakāritā
devatānāṃ munīnāṃ ca pitṛsargastathāparaḥ/
dvitīye parvatāścaiva dvīpāḥ sapta sasāgarāḥ
tṛtīye rudrasargastu dakṣaśāpastathaiva ca/
caturthe saṃbhavo rājñāṃ sarvavaṃśānukīrttanam
antyepavargasaṃsthānaṃ mokṣaśāstrānukīrttanam/
sarvametatpurāṇe'smitkathayiṣyāmi vo dvijāḥ
idaṃ pavitraṃ yaśaso nidhānamidaṃ pitṝṇāmativallabhaṃ syāt idaṃ ca devasya sukhāya nityamidaṃ mahāpātakabhicca puṃsām
iti śrī padmapurāṇe prathame sṛṣṭikhaṃḍe purāṇāvatāre prathamo'dhyāyaḥ
Original text: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0