Narasimha Purana · Chapter 5

rudrasargaṃ tu me brūhi vistareṇa mahāmate
punaḥ sarve marīcyādyāḥ sasṛjus te kathaṃ punaḥ //

mitrāvaruṇaputratvaṃ vasiṣṭhasya kathaṃ bhavet
brahmaṇo manasaḥ pūrvam utpannasya mahāmate //

rudrasṛṣṭiṃ pravakṣyāmi tatsargāś caiva sattama
pratisargaṃ munīnāṃ tu vistarād vadataḥ śṛṇu //

kalpādāv ātmanas tulyaṃ sutaṃ pradhyāyatas tataḥ
prādurāsīt prabhor aṅke kumāro nīlalohitaḥ //

ardhanārīnaravapuḥ pracaṇḍo 'tiśarīravān
tejasā bhāsayan sarvā diśaś ca pradiśaś ca saḥ //

taṃ dṛṣṭvā tejasā dīptaṃ pratyuvāca prajāpatiḥ
vibhajātmānam adya tvaṃ mama vākyān mahāmate //

ityukto brahmaṇā vipra rudras tena pratāpavān
strībhāvaṃ puruṣatvaṃ ca pṛthak pṛthag athākarot //

bibheda puruṣatvaṃ ca daśadhā caikadhā ca saḥ
teṣāṃ nāmāni vakṣyāmi śṛṇu me dvijasattama //

ajaikapād ahirbudhnyaḥ kapālī rudra eva ca
haraś ca bahurūpaś ca tryambakaś cāparājitaḥ //

vṛṣākapiś ca śaṃbhuś ca kapardī raivatas tathā
ekādaśaite kathitā rudrās tribhuvaneśvarāḥ //

strītvaṃ caiva tathā rudro bibheda daśadhaikadhā
umaiva bahurūpeṇa patnī saiva vyavasthitā //

tapaḥ kṛtvā jale ghoram uttīrṇaḥ sa yadā purā
tadā sa sṛṣṭavān devo rudras tatra pratāpavān //

tapobalena viprendra bhūtāni vividhāni ca
piśācān rākṣasāṃś caiva siṃhoṣṭramakarānanān //

vetālapramukhān bhūtān anyāṃś caiva sahasraśaḥ
vināyakānām ugrāṇāṃ triṃśatkoṭy ardham eva ca //

anyakāryaṃ samuddiśya sṛṣṭavān skandam eva ca
evaṃprakāro rudro 'sau mayā te kīrtitaḥ prabhuḥ //

anusargaṃ marīcyādeḥ kathayāmi niboddha me
devādisthāvarāntāś ca prajāḥ sṛṣṭāḥ svayaṃbhuvā //

yadāsya ca prajāḥ sarvā na vyavardhanta dhīmataḥ
tadā mānasaputrān sa sadṛśān ātmano 'sṛjat //

marīcim atryaṅgirasaṃ pulastyaṃ pulahaṃ kratum
pracetasaṃ vasiṣṭhaṃ ca bhṛguṃ caiva mahāmatim //

nava brahmāṇa ity ete purāṇe niścayaṃ gatāḥ
agniś ca pitaraś caiva brahmaputrau tu mānasau //

sṛṣṭikāle mahābhāgau brahman svāyaṃbhuvodgatau
śatarūpāṃ ca sṛṣṭvā tu kanyāṃ sa manave dadau //

tasmāc ca puruṣād devī śatarūpā vyajāyata
priyavratottānapādau prasūtiṃ caiva kanyakām //

dadau prasūtiṃ dakṣāya manuḥ svāyaṃbhuvaḥ sutām
prasūtyāṃ ca tadā dakṣaś caturviṃśatikaṃ tathā //

sasarja kanyakās tāsāṃ śṛṇu nāmāni me 'dhunā
śraddhā lakṣmīr dhṛtis tuṣṭiḥ puṣṭir medhā tathā kriyā //

buddhir lajjā vapuḥ śāntiḥ siddhiḥ kīrtis trayodaśī
apatyārthaṃ prajagrāha dharmo dākṣāyaṇīḥ prabhuḥ //

śraddhādīnāṃ tu patnīnāṃ jātāḥ kāmādayaḥ sutāḥ
dharmasya putrapautrādyair dharmavaṃśo vivardhitaḥ //

tābhyaḥ śiṣṭā yavīyasyas tāsāṃ nāmāni kīrtaye
saṃbhūtiś cānasūyā ca smṛtiḥ prītiḥ kṣamāḥ tathā //

saṃnatiś cātha satyā ca ūrjā khyātir dvijottama
tadvat putrau mahābhāgau mātariśvātha satyavān //

svāhātha daśamī jñeyā svadhā caikādaśī smṛtā
etāś ca dattā dakṣeṇa ṛṣīṇāṃ bhāvitātmanām //

marīcyādīnāṃ tu ye putrās tān ahaṃ kathayāmi te
patnī marīceḥ saṃbhūtir jajñe sā kaśyapaṃ munim //

smṛtiś cāṅgirasaḥ patnī prasūtā kanyakās tathā
sinīvālī kuhūs caiva rākā cānumatis tathā //

anasūyā tathā cātrer jajñe putrān akalmaṣān
somaṃ durvāsasaṃ caiva dattātreyaṃ ca yoginam //

yo 'sāv agner abhīmānī brahmaṇas tanayo 'grajaḥ
tasmāt svāhā sutāṃl lebhe trīn udāraujaso dvija //

pāvakaṃ pavamānaṃ ca śuciṃ cāpi jalāśinam
teṣāṃ tu saṃtatāv anye catvāriṃśac ca pañca ca //

kathayante vahnayaś caite pitā putratrayaṃ ca yat
evam ekonapañcāśad vahnayaḥ parikīrtitāḥ //

pitaro brahmaṇā sṛṣṭā vyākhyātā ye mayā tava
tebhyaḥ svadhā sute jajñe menāṃ vai dhāriṇīṃ tathā //

prajāḥ sṛjeti vyādiṣṭaḥ pūrvaṃ dakṣaḥ svayaṃbhuvā
yathā sasarja bhūtāni tathā me śṛṇu sattama //

manasaiva hi bhūtāni pūrvaṃ dakṣo 'sṛjan muniḥ
devān ṛṣīṃś ca gandharvān asurān pannagāṃs tathā //

yadāsya manasā jātā nābhyavardhanta te dvija
tadā saṃcintya sa muniḥ sṛṣṭihetoḥ prajāpatiḥ //

maithunenaiva dharmeṇa sisṛkṣur vividhāḥ prajāḥ
asiknīm udvahan kanyāṃ vīraṇasya prajāpateḥ //

ṣaṣṭiṃ dakṣo 'sṛjat kanyā vīraṇyām iti naḥ śrutam
dadau sa daśa dharmāya kaśyapāya trayodaśa //

saptaviṃśati somāya catasro 'riṣṭanemine
dve caiva bahuputrāya dve caivāṅgirase tathā //

dve kṛśāśvāya viduṣe tadapatyāni me śṛṇu
viśvedevāṃs tu viśvā yā sādhyā sādhyān asūyata //

marutvatyāṃ marutvanto vasos tu vasavaḥ smṛtāḥ
bhānos tu bhānavo devā muhūrtāyāṃ muhūrtajāḥ //

lambāyāś caiva ghoṣākhyo nāgavīthiś ca jāmijā
pṛthivīviṣayaṃ sarvam arundhatyām ajāyata //

saṃkalpāyāś ca saṃkalpaḥ putro jajñe mahāmate
ye tv anekavasuprāṇā devā jyotiḥpurogamāḥ //

vasavo 'ṣṭau samākhyātās teṣāṃ nāmāni me śṛṇu
āpo dhruvaś ca somaś ca dharmaś caivānilo 'nalaḥ //

pratyūṣaś ca prabhāsaś ca vasavo 'ṣṭau prakīrtitāḥ
teṣāṃ putrāś ca pautrāś ca śataśo 'tha sahasraśā //

sādhyāś ca bahavaḥ proktās tatputrāś ca sahasraśaḥ
kaśyapasya tu bhāryāṃ yās tāsāṃ nāmāni me śṛṇu
aditir ditir danuś caiva ariṣṭā surasā khasā //

surabhir vinatā caiva tāmrā krodhavaśā irā
kadrur muniś ca dharmajña tadapatyāni me śṛṇu //

adityāṃ kaśyapāj jātāḥ putrā dvādaśa śobhanāḥ
tān ahaṃ nāmato vakṣye śṛṇuṣva gadato mama //

bhargo 'ṃśuś cāryamā caiva mitro 'tha varuṇas tathā
savitā caiva dhātā ca vivasvāṃś ca mahāmate //

tvaṣṭā pūṣā tathā cendro dvādaśo viṣṇur ucyate
dityāḥ putradvayaṃ jajñe kaśyapād iti naḥ śrutaṃ //

hiraṇyākṣo mahākāyo vārāheṇa tu yo hataḥ
hiraṇyakaśipuś caiva narasiṃhena yo hataḥ //

anye ca bahavo daityā danuputrāś ca dānavāḥ
ariṣṭāyāṃ tu gandharvā jajñire kaśyapāt tathā //

surasāyām athotpannā vidyādharagaṇā bahu
gā vai sa janayām_asa surabhyāṃ kaśyapo muniḥ //

vinatāyāṃ tu dvau putrau prakhyātau garuḍāruṇau
garuḍo devadevasya viṣṇor amitatejasaḥ //

vāhanatvam iyāt prītyā aruṇaḥ sūryasārathiḥ
tāmrāyāṃ kaśyapāj jātāḥ ṣaṭ putrās tān nibodha me //

aśvā uṣṭrā gardabhāś ca hastino gavayā mṛgāḥ
krodhāyāṃ jajñire tadvad ye bhūmyāṃ duṣṭajātayaḥ //

irā vṛkṣalatāvallī śaṇajātīś ca jajñire
khasā tu yakṣarakṣāṃsi munir apsarasas tathā //

kadruputrā mahānāgā daṃdaśūkā viṣolbaṇāḥ
saptaviṃśati yāḥ proktāḥ somapatnyo 'tha savratāḥ //

tāsāṃ putrā mahāsattvā budhādyās tv abhavan dvija
ariṣṭanemipatnīnām apatyānīha ṣoḍaśa //

bahuputrasya viduṣaś catasro vidyutaḥ smṛtāḥ
pratyaṅgirassutāḥ śreṣṭhā ṛṣayaś carṣisatkṛtāḥ //

kṛśāśvasya tu devarṣer devāś ca ṛṣayaḥ sutāḥ
ete yugasahasrānte jāyante punar eva hi //

ete kaśyapadāyādāḥ kīrtitāḥ sthāṇujaṅgamāḥ
sthitau sthitasya devasya narasiṃhasya dharmataḥ //

etā vibhūtayo vipra mayā te parikīrtitāḥ
kathitā dakṣakanyānāṃ mayā te 'patyasaṃtatiḥ //

śraddhāvān saṃsmared etāṃ sa susaṃtānavān bhavet //

sargānusargau kathitau mayā te samāsataḥ sṛṣṭivivṛddhihetoḥ
paṭhanti ye viṣṇuparāḥ sadā narā idaṃ dvijās te vimalā bhavanti //