Narasimha Purana · Chapter 3

tatra suptasya devasya nābhau padmam abhūn mahat
tasmin padme mahābhāga vedavedāṅgapāragaḥ //

brahmotpannaḥ sa tenoktaḥ prajāṃ sṛja mahāmate
evam uktvā tirobhāvaṃ gato nārāyaṇaḥ prabhuḥ //

tathety uktvā sa taṃ devaṃ viṣṇuṃ brahmātha cintayan
āste kiṃcij jagadbījaṃ nādhyagacchata kiṃcana //

tāvat tasya mahān roṣo brahmaṇo 'bhūn mahātmanaḥ
tato bālaḥ samutpannas tasyāṅke roṣasaṃbhavaḥ //

sa rudan vāritas tena brahmaṇā vyaktamūrtinā
nāma me dehi cetyuktas tasya rudrety asau dadau //

tenāsau visṛjasveti prokto lokam imaṃ punaḥ
aśaktas tatra salile mamajja tapasādṛtaḥ //

tasmin salilamagne tu punar anyaṃ prajāpatiḥ
brahmā sasarja bhūteśo dakṣiṇāṅguṣṭhato 'param //

dakṣaṃ vāme tato 'ṅguṣṭhe tasya patnī vyajāyata
sa tasyāṃ janayām_asa manuṃ svāyaṃbhuvaṃ prabhuḥ //

tasmāt saṃbhāvitā sṛṣṭiḥ prajānāṃ brahmaṇā tadā
ity evaṃ kathitā sṛṣṭir mayā te munisattama
sṛjato jagatīṃ tasya kiṃ bhūyaḥ śrotum icchasi //

saṃkṣepeṇa tadākhyātaṃ tvayā me lomaharṣaṇa
vistareṇa punar brūhi ādisargaṃ mahāmate //

tathaiva kalpāvasāne niśāsuptotthitaḥ prabhuḥ
sattvodriktas tadā brahmā śūnyaṃ lokam avaikṣata //

nārāyaṇaḥ paro 'cintyaḥ pūrveṣām api pūrvajaḥ
brahmasvarūpī bhagavān anādiḥ sarvasaṃbhavaḥ //

imaṃ codāharanty atra ślokaṃ nārāyaṇaṃ prati
brahmasvarūpiṇaṃ devaṃ jagataḥ prabhavātmakam //

āpo nārā iti proktā āpo vai narasūnavaḥ
ayanaṃ tasya tāḥ pūrvaṃ tena nārāyaṇa smṛtaḥ //

sṛṣṭiṃ cintayatas tasya kalpādiṣu yathā purā
abuddhipūrvakaṃ tasya prādurbhūtaṃ tamas tadā //

tamo moho mahāmohas tāmisro hy andhasaṃjñitaḥ
avidyā pañcaparvaiṣā prādurbhūtā mahātmanaḥ //

pañcadhādhiṣṭhitaḥ sargo dhyāyato 'pratibodhavān
bahir anto 'prakāśaś ca saṃvṛtātmā nagātmakaḥ
mukhyasargaḥ sa vijñeyaḥ sargasiddhivicakṣaṇaiḥ //

yat punar dhyāyatas tasya brahmaṇaḥ samapadyata
tiryaksrotas tatas tasmāt tiryagyonis tataḥ smṛtaḥ //

paśvādayas te vikhyātā utpathagrāhiṇaś ca ye
tam apy asādhakaṃ matvā tiryagyoni caturmukhaḥ //

ūrdhvasrotās tṛtīyas tu sāttvikaḥ samavartata
tadā tuṣṭo 'nyasargaṃ ca cintayām_asa vai prabhuḥ //

tataś cintayatas tasya sargavṛddhiṃ prajāpateḥ
arvāksrotāḥ samutpannā manuṣyāḥ sādhakā matāḥ //

te ca prakāśabahulās tamoyuktā rajodhikāḥ
tasmāt te duḥkhabahulā bhūyo bhūyaś ca kāriṇaḥ //

ete te kathitāḥ sargā bahavo munisattama
prathamo mahataḥ sargas tanmātrāṇāṃ dvitīyakaḥ //

vaikārikas tṛtīyas tu sarga aindriyakaḥ smṛtaḥ
mukhyasargaś caturthas tu mukhyā vai sthāvarāḥ smṛtāḥ //

tiryaksrotāś ca yaḥ proktas tiryagyoniḥ sa ucyate
tatoūrdhvasrotasāṃ ṣaṣṭho devasargas tu sa smṛtaḥ //

tato 'rvāksrotasāṃ sargaḥ saptamo mānuṣaḥ smṛtaḥ
aṣṭamo 'nugrahaḥ sargaḥ sāttviko ya udāhṛtaḥ //

navamo rudrasargas tu nava sargāḥ prajāpateḥ
pañcaite vaikṛtāḥ sargāḥ prākṛtās te trayaḥ smṛtāḥ
prākṛto vaikṛtaś caiva kaumāro navamaḥ smṛtaḥ //

prākṛtā vaikṛtāś caiva jagato mūlahetavaḥ
sṛjato brahmaṇaḥ sṛṣṭim utpannā ye mayeritā //

taṃ taṃ vikāraṃ ca paraṃ pareśo māyām adhiṣṭhāya sṛjaty anantaḥ
avyaktarūpī paramātmasaṃjñaḥ saṃpreryamāṇo nikhilātmavedyaḥ //