Narada Purana · Chapter 2.38
iti śrībṛhannāradīyapurāṇottarabhāge mohinīcarite saptatriṃśo 'dhyāyaḥ
vasiṣṭaṃ uvāca
sa vasurnṛpaśārdūla mohinīṃ yājyakāminīm /
uvāca ślakṣṇayā vācā sarvalokahite rataḥ
vasuruvāca
śṛṇu mohinī vakṣyāmi tīrthānāṃ lakṣaṇaṃ pṛthak /
yena vijñātamātreṇa pāpināṃ gatiruttamā
sarveṣāmapi tīrthānāṃ śreṣṭhā gaṃmā dharātale /
na tasyā sadṛśaṃ kiñcidvidyate pāpanāśanam
tacchrutvā vacanaṃ tasya vasoḥ svasya purodhasaḥ /
praṇatā mohinī prāha gaṅgāsnānakṛtādarā
mohinyuvāca
bhagavanvāḍavaśreṣṭha gaṅgāmāhātmyamuttamam /
sarveṣāṃ ca purāṇānāṃ saṃmataṃ vada sāṃpratam
śrutvā māhātmyamatulaṃ gaṅgāyāḥ pāpanāśanam /
paścātpāpavināśinyāṃ snātuṃ yāsye tvayā saha
tacchrutvā mohinīvākyaṃ vasuḥ sarvapurāṇavit /
māhātmyaṃ kathayāmāsa gaṅgāyāḥ pāpanāśanam
vasuruvāca
te deśāste janapadāste śailā ste 'pi cāśramāḥ /
yeṣāṃ bhāgīrathī puṇyā samīpe vartate sadā
tapasā brahmacaryeṇa yajñaistyāgena vā punaḥ /
tāṃ gatiṃ na labhejjanturgaṅgāṃ saṃsevya yāṃ labhet
pūrve vayasi pāpāni kṛtvā karmāṇi ye narāḥ /
śeṣe gaṅgāṃ niṣevante te 'pi yānti parāṃ gatim
tiṣṭhedyugasahasraṃ tu pādenaikena yaḥ pumān /
māsamekaṃ tu gaṅgāyāṃ snātastulyaphalāvubhau
tiṣṭhetārvākchirā yastu yugānāmayutaṃ pumān /
tiṣṭhedyatheṣṭaṃ yaścāpi gaṅgāyāṃ sa viśiṣyate
bhūtānāmiha sarveṣāṃ duḥkhopahatacetasām /
gatimanveṣamāṇānāṃ na gaṅgāsadṛśī gatiḥ
prakṛṣṭaiḥ pātakair ghoraiḥ pāpinaḥ puruṣādhamān /
prasahya tārayedguṅgā gacchato niraye 'śucau
te samānāstu munibhirnūnaṃ devaiḥ savāsavaiḥ /
ye 'bhigacchanti satataṃ gaṅgāmabhimatāṃ suraiḥ
andhāñjaḍāndravyahīnāṃśca gaṅgā saṃpāvayedbṛhatī viśvarūpā /
devaiḥ seṃdrairmunibhirmānavaiśca niṣevitā sarvakālaṃ samṛddhye
pakṣādau kṛṣṇapakṣe tu bhūmau saṃnihitā bhavet /
yāvatpuṇyā hyamāvāsyā dināni daśa mohini
śuklapratipadādeśca dināni daśa saṃkhyayā /
pātāle sannidhānaṃ tu kurute svayameva hi
ārabhya śuklaikādaśyā dināni daśa yāni tu /
pañcamyaṃ tāni sā svarge bhavetsannihitā sadā
kṛte tu sarvatīrthāni tretāyāṃ puṣkaraṃ param /
dvāpare tu kurukṣetraṃ kalau gaṅgā viśiṣyate
kalau tu sarvatīrthāni svaṃ svaṃ vīryaṃ svabhāvataḥ /
gaṅgāyāṃ pratimuñcanti sā tu devī na kutracit
gaṅgāṃbhaḥ kaṇadigdhasya vāyoḥ saṃsparśanādapi /
pāpaśīlā api narāḥ parāṃ gatimavāpnuyuḥ
yo 'sau sarvagato viṣṇuścitsvarūpī janārdanaḥ /
sa eva dravarūpeṇa gaṅgāṃbho nātra saṃśayaḥ
brahmahā guruḍā goghnaḥ steyī ca gurutalpagaḥ /
gaṅgāṃbhasā ca pūyante nātra kāryā vicāraṇā
kṣetrasthamṛddhṛtaṃ vāpi śītamuṣṇamathāpi vā /
gāṅgeyaṃ tu harettoyaṃ pāpamāmaraṇāntikam
varjyaṃ paryuṣitaṃ toyaṃ varjyaṃ puryuṣitaṃ dalam /
na varjyaṃ jāhnavītoyaṃ na varjyaṃ tulasīdalam
meroḥ suvarṇasya ca sarvaratnaiḥ saṃkhyopalānāmudakasya vāpi /
gaṅgājalānāṃ na tu śaktirasti vaktuṃ guṇākhyāparimāṇamatra
tīrthayātrāvidhiṃ kṛtsnamakurvāṇo 'pi yo naraḥ /
gaṅgātoyasya māhātmyātso 'pyatra phalabhāgbhavet
cintāmaṇiguṇāccāpi gaṅgāyāstoyabindavaḥ /
viśiṣṭā yatprayacchanti bhaktebhyo vāñchitaṃ phalam
gaṇḍūṣamātrato bhaktyā sakūdgaṅgāṃbhasā naraḥ /
kāmadhenu stanodbhūtānbhuṅkte divyarasāndivi
śālagrāmaśilāyāṃ yastu gaṅgājalaṃ kṣipet /
apahatya tamastīvraṃ bhāti sūryo yathodaye
manovākkāyajairgrastaḥ pāpairbahuvidhairapi /
vīkṣya gaṅgāṃ bhavetpūtaḥ puruṣo nātra saṃśayaḥ
gaṅgātoyābhiṣiktāṃ tu bhikṣāmaśnāti yaḥ sadā /
sarpavatkañcukaṃ muktvā pāpahīno bhavetsa vai
himavadvindhyasadṛśā rāśayaḥ pāpakarmaṇām /
gaṅgāṃbhasā vinaśyanti viṣṇubhaktyā yathāpadaḥ
praveśamātre gaṅgāyāṃ snānārthaṃ bhaktito nṛṇām /
brahmahatyādipāpāni hāhetyuktvā prayāntyalam
gaṅgātīre vasennityaṃ gaṅgātoyaṃ pibetsadā /
yaḥ pumānsa vimucyeta pātakaiḥ pūrvasaṃcitaiḥ
yo vai gaṅgāṃ samāśritya nityaṃ tiṣṭhati nirbhayaḥ /
sa eva devairmartyaiśca pūjanīyo maharṣibhiḥ
kimaṣṭāṅgena yogena kiṃ tapobhiḥ kimadhvaraiḥ /
vāsa eva hi gaṅgāyāṃ sarvato 'pi viśiṣyate
kiṃ yajñairbahubhirjāpyaiḥ kiṃ tapobhirdhanārpaṇaiḥ /
svargamokṣapradā gaṅgā sukhasevyā yataḥ sthitā
yajñairyamaiśca niyamairdānaiḥ saṃnyāsato 'pi vā /
na tatphalamavāproti gaṅgāṃ sevya yadāpnuyāt
prabhāse gosahastreṇa rāhugraste divākare /
yatphalaṃ labhate martyo gaṅgāyāṃ taddinena vai
anyopāyāṃśca yastyaktvā mīkṣakāmaḥ suniścitaḥ /
gaṅgātīre sukhaṃ tiṣṭhetsa vai mokṣasya bhājanam
vārāṇasyāṃ viśeṣaṇa gaṅgā sadyastu mokṣadā /
pratimāsaṃ caturdaśyāmaṣṭamyāṃ caiva sarvadā
gaṅgātīre nivāsaśca yāvajjīvaṃ ca siddhidaḥ /
kṛcchrāṇi sarvadā kṛtvā yatphalaṃ sukhamaśnute
sadā cāndrāyaṇaṃ caiva tallabhejjāhnavītaṭe /
gaṅgāsevāparasyeha divasārddhena yatphalam
na tacchakyaṃ brahmasute prāptuṃ kratuśatairapi /
sarvayajñatapodānayogasvādhyāyakarmabhiḥ
yatphalaṃ tallabhedbhaktyā gaṅgātīranivāsataḥ /
yatpuṇyaṃ satyavacanairnaiṣṭhikabrahmacāriṇām
yadagnihotriṇāṃ puṇyaṃ tattu gaṅgānivāsataḥ /
samātṛpitṛdārāṇāṃ kulakoṭimanantakam
gaṅgābhaktistārayate saṃsārārṇavato dhruvam /
saṃtoṣaḥ paramaiśvaryaṃ tattvajñānaṃ sukhātmanām
vinayācārasaṃpattirgaṅgābhaktasya jāyate /
kṛtakṛtyo bhavenmartyo gaṅgāṃ prāpyaiva kevalam
tadbhaktastatparaśca syānmṛto vāpi na saṃśayaḥ /
bhaktyā tajjalasaṃsparśī tajjalaṃ pibate ca yaḥ
anāyāsena hi naro mokṣo pāyaṃ sa vindati /
dīkṣitaḥ sarvayajñeṣu somapānaṃ dine dine
sarvāṇi yaṃṣāṃ gaṅgāyāstoyaiḥ kṛtyāni sarvadā /
dehaṃ tyaktvā narāste tu modante śivasannidhau
devāḥ somārkasaṃsthāni yathā śakrādayo mukhaiḥ /
amṛtānyupabhuñjanti tathā gaṅgājalaṃ narāḥ
kanyādānaiśca vidhivadbhūmidānaiśca bhaktitaḥ /
annadānaiśca godānaiḥ svarṇadānādibhistathā
rathāśvagajadānaiśca yatpuṇyaṃ parikīrtitam /
tataḥ śataguṇaṃ puṇyaṃ gaṅgāṃbhaśculukāśanāt
cāndrāyaṇasahasrāṇāṃ yatphalaṃ parikīrtitam /
tato 'dhikaphalaṃ gaṅgātoyapānādavāpyate
gaṇḍūṣamātrapāne tu aśvamedhaphalaṃ labhet /
svacchandaṃ yaḥ pibedaṃbhastasya muktiḥ kare sthitā
tribhiḥ sārasvataṃ toyaṃ saptabhistvatha yāmunam /
nārmadaṃ daśabhirmāsairgāṅgaṃ varṣeṇa jīryati
śāstreṇākṛtatoyānāṃ mṛtānāṃ kvāpi dehanām /
taduttaraphalāvāptirgaṅgāyāmasthiyogataḥ
cāndrāyaṇasahasraṃ tu yaścaretkāyaśodhanam /
yaḥ pibettu yatheṣṭhaṃ hi gaṅgāmbhaḥ sa viśiṣyate
gaṅgāṃ paśyati yaḥ stauti snāti bhaktyā pibejjalam /
sa svargaṃ jñānamamalaṃ yogaṃ mokṣaṃ ca vindati
yastu sūryyāṃśuniṣṭaptaṃ gāṅgeyaṃ pibate jalam /
gomūtrayāvakāhārādgāṅgapānaṃ viśiṣyate
Original text: Nāradapurāṇa (or Nāradīyapurāṇa) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0