Narada Purana · Chapter 2.28
iti śrībṛhannāradīyapurāṇottarabhāge mohinīcarite kāṣṭhīlopākhyānaṃ nāma saptaviṃśo 'dhyāyaḥ
kāṣṭhīlovāca
rākṣasaṃ dhāvamānaṃ tu kālāntakayamopamam /
dṛṣṭvā sā rākṣasī prāha bhartāraṃ mama śaṅkitā
prakṣipasvānalaprakhyāṃ śaktiṃ hemavibhūṣitām /
mamāyaṃ pañcatāṃ yātu digaṃbararipupriya
tasyā vākyānmama patiḥ pauruṣe tu vyavasthitaḥ /
mumoca vipulāṃ śaktiṃ rakṣovakṣasthala prati
jvalantī jvalanaprakhyā dyotayantī diśo daśa /
divyāṃśutīkṣṇa vaktrātā kiṅkiṇīśatanāditā
raktacandanaliptāṅgī raktavastropaśobhitā /
hṛdi tasya nipatyāsau śaktirviprakaracyutā
kṛtvā bhasmāvaśeṣaṃ tu rākṣasaṃ gaganaṃ yayau /
pātayitvā svabhartāraṃ viprahastena rākṣasī
kṛtakṛtyamivātmānaṃ mene hṛṣṭatanūruhā /
athovāca dvijaṃ hṛṣṭā rākṣasī śubhalocanam
ehi kānta guhāṃ ramyāṃ praviśa tvaṃ yadṛcchayā /
bhuṅkṣva bhogānmayā sārddhaṃ ye divyā ye ca mānuṣāḥ
tatheti prāṇanātho me prāhahṛṣṭavapustadā /
tataḥ sādāya me kāntaṃ svāṃ praviṣṭā guhāṃ mudā
asaṃvīkṣyaiva tadbhasma bhartṛdehasamudbhavam /
kucābhyāmunnatābhyāṃ sā madbhartāramapīḍayat
darśayāmāsa tāṃ tanvīṃ kumārīṃ śayane sthitām /
iyaṃ tenāsitāpāṅgī bimboṣṭhī kāñcanaprabhā
bhāryārthe samupānītā vārāṇasyā dvijottama /
yasyāḥ sīmāṃ na laṅghanti pātakāni hyaśeṣataḥ
śaktikṣetraṃ ca tāṃ prāhuḥ puṇyaṃ pāpakṣayaṅkaram /
yā gṛhaṃ tripurāreśca pañcagavyūtisaṃsthitā
yasyāṃ mṛtāḥ punarmartyā garbhavāsaṃ viśanti na /
sa tvamasyā gṛhaṃ pitryaṃ punarnaya sulocanām
imāni tava ratnāni śayanānyāsanāni ca /
mayā saha samastāni vikrīṇīhi nijecchayā
tvadarthe rākṣaso ghoro mayā brahmanniṣūditaḥ /
mugdhayā tava rūpeṇa preṣito yamasādanam
tasmānmamopiri vibho kṛtvā viśvāsamātmanā /
bhajasva māṃ viśālākṣa bhaktāṃ vai kāmarūpiṇīm
etacchrutvā tu vacanaṃ bhartā me cārulocane /
rākṣasyāḥ kāmataptāyāḥ kumāryāḥ sannidhau śubhe
uvāca rākṣasīṃ tāṃ tu saśaṅko madhuraṃ vacaḥ /
subhage nītiśāstreṣu viśvastavyā na yoṣitaḥ
kaumāraṃ yā patiṃ hanti sā kathaṃ māṃ na hiṃsati /
matto rūpādhikaṃ matvā paraṃ puruṣalaṃpaṭā
so 'haṃ viśvāsabhāvena viśvastaste varānane
adya vātha paredyurvā pakṣe māse 'tha vatsare /
vyāpādaya yathecchaṃ vā tvāṃ prapanno 'smi bhāmini
evameva tvayā kāryaṃ nādya copakṛtaṃ tava /
ātmā te sarvathā deyaḥ pratīkārasya hetave
madarthe nihato bhartā tvayā niḥśaṅkayā yataḥ /
tato 'haṃ nottaraṃ vacmi paraṃ kiñcitsulocane
tacchrutvā vacanaṃ tasya madbhartuḥ sābravīdidam /
viśvastahiṃsanaṃ brahman brahmahatyā samaṃ bhavet
yadyevaṃ rākṣasīṃ krūrāṃ manyase patighātinīm /
patiṃ tathāpi garheyaṃ viśvastaṃ ghātaye katham
sūkṣmā hi dharmasya gatirna jñāyeta kathañcana /
kenāpi kutraciddevadaityarākṣasakādinā /
kecinmanuṣyāḥ paṭavo dharmasūkṣmatvacintane
ye 'nityena śarīreṇa naiṣkarmyaṃ sādhayantyuta /
śrūyate ca purāṇeṣu kiñcidatra nigadyate
dharmasyaivānukūlyena viṣṇunā prabhaviṣṇunā /
daśāvatāragrahaṇe duḥkhaṃ prāptamanekadhā
kva sītārthaṃ śrīnivāso rāmo lakṣmaṇasaṃyutaḥ /
vilāpaṃ kurute nāgapāśabandhādikarmasu
kva devadevo vasudevasūnurvijñānarūpo nikhalaprapañcī /
hā kaṣṭamityasradṛgādiceṣṭaḥ pārthograsanādikabhṛtyakṛtyaḥ
īśasya kṛtyaṃ dvija durvibhāvyaṃ dharmānukūlyena samāsthitasya /
vyāsaḥ svayaṃ vedavibhāgakarttā pārāśaristattvadṛgijyamūrtiḥ /
kanyātvavidhvasakavīryajanmā kānīnasaṃjño 'nujadāragāmī
parivettā ca didhiṣūḥ śantanuḥ svaḥsaritpattiḥ /
didhiṣū tanayaḥ sākṣādvasuḥ strīvādamṛtyubhāk
ye golakasutāḥ kuṇḍāḥ pāṇḍavāḥ samayonigāḥ /
teṣāṃ saṃkīrtanaṃ puṇyaṃ pavitraṃ pāpanāśanam
yaṃ dhyāyanti smarantyaddhā yogamūrtiḥ sanātanaḥ
viṣṇurveśyāsamāsaktaḥ prahlādādyupadeśakṛt /
śrīnṛsiṃho 'suradhvaṃsī devadevādhidaivatam
saṃsāravāsanādhvaṃsī devadevādhidaivatam /
saṃsāravāsanādhvaṃsī svarṇākṣabhavanasthitiḥ
jāmadagnyaḥ svayaṃ siddhastapasā dagdhakilbiṣaḥ /
īśvaraḥ kṣatrasaṃhārabhrūṇahatyādikarmakṛt
svayamevarṣabho yogī lokaśikṣāparo dvijaḥ /
lokaglānikaro jātaḥ kurvandharmānurodhataḥ
nārado nārado bhūyo bhūyo bhūyo 'pi nāradaḥ /
nārāyaṇaparo nāro naro narahito 'maraḥ
gautamo gautamo vipra gopaceṣṭāparāyaṇaḥ /
vedabāhyārthasaṃyuktaśāstrī vedopakāra kṛt
vasuṣṭhaścorvaśījāto 'gastyo 'pi svayamīśvarau /
yena lokopakārārthaṃ vāsiṣṭhaṃ śāstramuttamam
kṛtaṃ yasminpurāṇāni vedāḥ sāmyatvamāgatāḥ /
yaḥ svayaṃ rāmacandrasya guruḥ sarveśvarasya ca
sa kathaṃ gādhijāśaptastiryagyonimupāgamat /
yo damitvā vibhurvindhyaṃ vātāpiṃ sāgaraṃ sthitaḥ
sa kathaṃ mṛtakādātā duṣkaraṃ samupāsate /
yo vidhiḥ karmasākṣyādivandyo mānyaḥ pitāmahaḥ
mohinīmohito dehamutsasarja kathaṃ sa ca /
yaḥ śivaḥ śivadaḥ sākṣātprakṛtīśaḥ parātparaḥ
sa kathaṃ devapatnīgaḥ śmaśānāśubhaceṣṭitaḥ /
tasmāddvija sadācāro niṣevyo vidhinā vidhiḥ
tamahaṃbhāvanāyukto no heyādyo vidāṃ varaḥ /
sa śāntimāpnuyādagryāṃ dhamyāmubhayasaṃsthitām
āpavargyaḥ smṛto dharmo dhanaṃ dharmaikasādhanam /
tanmayā sādhito dharmaḥ sarvottamadhanātmanā
śṛṇu viprātra dharmasya gatiṃ sūkṣmāṃ vadāmyaham /
yadā samāgato bhartā mama kanyāṃ samāharan
tvāṃ paśyan nijakarmasthaṃ ko 'pi doṣo na tasya vai /
mayā pṛṣṭaḥ kathaṃ nāma kanyeyaṃ samupāhṛtā
tadā tena mṛṣā vākyamuktaṃ madbhakṣaṇārthakam /
tanniśamyāha māṃ baddhā svayaṃ cāsthāni darśanāt
ye vadanti ca dāṃpatye bhāryā mokṣavirodhinī /
na te tattvadṛśo jñeyā na sā bhāryā virodhinī
bhāryā samuddharetpāpātpatantaṃ niraye patim /
sā bhāryānyā karmavallīrūpā saṃsāradāyīnī
pāpaṃ kimatra tanmattaḥ samyakchṛṇu svayaṃ vara /
alīkaṃ naiva vaktavyaṃ prāṇaiḥ kaṇṭhagatairapi
satyamevācaretsatye sākṣāddharme vyavasthitaḥ /
satye samāsthito brahmā satye santaḥ samāsthitāḥ
satye samāsthitaṃ viśvaṃ sarvadā sacarācaram /
satyaṃ brūyāditi vaco vedānteṣu pragīyate
satyaṃ brahmasvarūpaṃ hi tatsatyamabhidhīmahi /
satyaṃ tu sarvadā vipra maṅgalaṃ maṅgalapradam
asatyamātmakṣayadaṃ sadyaḥ pratyayakārakam /
strīṣu satyaṃ na vaktavyaṃ tatrāpi śṛṇu kāraṇam
nidhiṃ striyai na kathayedityādau doṣavāraṇam /
uktaṃ taddharmajanakaṃ dharmasūkṣmatvadarśakam
kuśā dvijā jalaṃ vahnirvedā bhūkāladiksurāḥ /
sākṣye yatra vivāheṣu dāṃpatyaṃ tadudīritam
samaṅgīkaraṇaṃ karma vivāhe tu vidhīyate /
strīpuṃsordvijasaṃskāre nirdiṣṭaṃ guruśiṣyayoḥ
tasmātparasparaṃ jñeyo guruśiṣyau vadhūvarau /
nānayoraṇumātro 'pi bhedo bodhyo vijānatā
tattatkarmānurūpatvātprādhānyastrīniyojyayoḥ /
kvacidvyatyayadoṣaśceddaivamevātra kāraṇam
daivādhīnaṃ jagatsarvaṃ sadevāsuramānuṣam /
daivaṃ tatpūrvajanmāni saṃcitāḥ karmavāsanāḥ
prāptaṃ niṣevannanyonyaṃ vartate kāmakārakam /
śubhaṃ vāpyaśubhaṃ vipra taṃ tu śāntaṃ vidurbudhāḥ
śāntaḥ satyasamācāro janturlokapratārakaḥ /
evamādi viditvā tu nāyaṃ bhartā nipātitaḥ
kanyātvadhvaṃsakātpāpātpūto madupakārataḥ /
gatiṃ prayātaḥ kṛtināṃ tvaddhastavinipātitaḥ
mayā tūpakṛtaṃ patye jānantyā dharmasūkṣyatām /
tvatprāṇarakṣaṇe dharmo mamābhūddvijasattama
tena dharmeṇa kiṃ prāptamiti samyaṅnibodha me /
rākṣasīṃ yonimāpannā rākṣasasya priyā hyaham
kāmarūpā brāhmaṇī tu saṃjātā dharmakāraṇāt /
dharmakāmadughā dhenuḥ saṃtoṣo nandanaṃ vanam
vidyā mokṣakarī proktā tṛṣṇā vaitaraṇī nadī /
vaitaraṇyāṃ patanbhartā mayoddhṛta ihābhavat
asyāścopakṛtaṃ vipra varṇottamaniveśanāt /
iyaṃ tvasaṃginī bhāryā bhaviṣyati piturgṛhe
ahaṃ tavāsyāśca sadā rakṣikā dharmabodhinī /
matsaṃgamātpūrvameva yā bhāryā vipra te 'bhavat
iyaṃ tvatsaṃginī bhāryā bhaviṣyati varānanā /
sāpi tiryaggatiṃ prāpya mucyate madanugrahāt
ahaṃ purā bhave 'bhūvaṃ ramaṇī lokasundarī /
kandalīti ca vikhyātā tanayaurvamunerdvija
tapaḥ prabhāvātsaṃjātā yamalā mithunandharā /
puruṣo me sahabhavo damito dharmakāraṇāt
tenaivaurveṇa śiṣṭāhaṃ dattā durvāsase bhavam /
taṃ patiṃ prāpya viprendra prākkarmavaśāgā hyaham
kalahābhiratā patyā śaptā bhasmatvamāgatā /
kiñcitpāpāvaśeṣeṇa rākṣasīṃ yonimāgatā
tatra yonau mayā labdho bhartāyaṃ rākṣasādhipaḥ /
gobhilo nāma tejasvī sa tvayā vinipātitaḥ
śopo 'sya pūrvavayasibabhūva dvijasattama /
kasyāścidrājakanyāyāḥ striyā'rabdhā mṛtistava
ahaṃ tu rākṣasībhāvarahitā pūrvakarmaṇaḥ /
śubhasya balamāpannā jātā tava sahāyinī
duḥkhitāhaṃ kṛtā bhartrā kumāryāharaṇātpurā /
bhāryātha pāpinā brahmaṃstena vyāpādito mayā
viśvasto hi yatastvaṃ vai mama sarveṇa cetasā /
tatastvāṃ gopayiṣyāmi sarvabhāvena kāmuka
eṣa te śapathaḥ satyaḥ pañcabhūtopasākṣikaḥ /
kṛtsnasya puruṣasyeha sannidhau vyāhṛto mayā
na karoṣi dvijaśreṣṭha saṃvidaṃ hyanyathā kvacit /
madvākye bhavatā stheyaṃ sarvakṛtyeṣu mānada
etacchrutvā tu vacanaṃ rākṣasyā paribhāṣitam /
pratipede vacaḥ sarvaṃ yatkṛtaṃ hi tayā tadā
tataḥ sā rākṣasī sarvaṃ saṃpragṛhya guhādhanam /
kareṇurūpiṇī bhūtvā pṛṣṭhe kṛtvā patiṃ mama
tayā saha viśālākṣyā ratnāvalyā mudānvitā /
yayāvākāśamārgeṇa kāśīmabhi mulocane
Original text: Nāradapurāṇa (or Nāradīyapurāṇa) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0