Narada Purana · Chapter 2.25

iti śrībṛhannāradīyapurāṇottarabhāge mohinīpraśno nāma caturviṃśo 'dhyāyaḥ
vasiṣṭha uvāca
tadvākyaṃ brāhmaṇāḥ śrutvā mohinyā samudīritam /
tathyamityevamuktvā tu rājānaṃ vākyamabruvan

brāhmaṇā ūcuḥ
yastvayā nṛpate puṇyaḥ kṛto 'yaṃ śapathaḥ kila /
ekādaśyāṃ na bhoktavyaṃ pakṣayorubhayorapi

na kṛtaḥ śāstradṛṣṭyā tu svabuddhyaiva prakalpitaḥ /
sāgrīnāṃ prāśanaṃ proktamubhayoḥ saṃdhyayoḥ kila

homocchiṣṭaprabhoktārastrayo varṇāḥ prakīrtitāḥ /
viśeṣādbhūmipālānāṃ kathaṃ yuktamupoṣaṇam

sarvadodyataśastrāṇāṃ duṣṭasaṃyamināṃ vibho /
śāstrato 'śāstrato vāpi yastvayā śapathaḥ kṛtaḥ

paripūrṇo bhavatyadya vākyena hi dvijanmanām /
vratabhaṅgo na te 'stīha bhukṣvaṃ viprasamanvitaḥ

paritāpo na te kāryo vipravākyaṃ mahattaram /
yo 'nyathā manyate vākyaṃ viprāṇāṃ nṛpasattama

sa yāti rākṣasīṃ yoniṃ janmāni daśa pañca ca /
tacchrutvā vacanaṃ rodraṃ rājā kopasamanvitaḥ

uvāca sphuramāṇauṣṭastānviprānślakṣṇayā girā /
sarveṣāmeva bhūtānāṃ bhavanto mārgadarśinaḥ

yatīnāṃ vidhavānāṃ ca śloko 'yaṃ paṭhyate dvijāḥ /
vimārgagāmināṃ caitanmataṃ na sātvatāṃ kvacit

yadbhavadbhiḥ samuddiṣṭaṃ rājñāṃ nopoṣaṇaṃ smṛtam /
tatra vākyāni śṛṇuta vaiṣṇavā cāralakṣaṇe

na śaṅkhena pibettoyaṃ na hanyātkūrmasūkarau /
ekā daśyāṃ na bhoktavyaṃ pakṣayorubhayorapi

na pātavyaṃ hi madya tu na hantavyo dvijaḥ kvacit /
krīḍennākṣaistu dharmajño nāśnīyāddharivāsare

abhakṣya bhakṣaṇaṃ pāpaṃ paradārābhimarśanam /
ekādaśyāṃ bhojanaṃ ca patanasyaiva kāraṇam

akāryakaraṇaṃ kṛtvā kiṃ jīveccharadāṃ śatam /
ko hi saṃceṣṭamānastu bhunakti harivāsare

catuṣpadebhyo 'pi janairnānnaṃ deyaṃ harerdine /
uttarāśāsthitairviprairviṣṇudharmaparāyaṇaiḥ

so 'haṃ kathaṃ karomyadya abhakṣyasya tu bhakṣaṇam /
nopakṣīṇaśarīro 'haṃ nāmayāvī dvijottamāḥ

sa kathaṃ hi vrataṃ tyakṣe vimārgasthadvijoktitaḥ /
dharmabhūṣaṇasaṃjñena rakṣyamāṇe dharātale

na ca rakṣāvihīno 'haṃ śatruḥ ko 'pina me 'sti ca /
evaṃ jñātvā dvijaśreṣṭhā vaiṣṇavavrataśālinaḥ

bhavadbhirnocitaṃ vaktuṃ pratikūlaṃ vratāpaham /
asaṃparīkṣya ye dadyuḥ prāyaścittaṃ dvijātayaḥ

teṣāmeva hi tatpāpaṃ smṛtivaikalyasambhavam /
devo vā dānavo vāpi gandharvo rākṣaso 'pi vā

siddho vā brāhmaṇo vāpi pitāsmākaṃ svayaṃ vadet /
harirvāpi haro vāpi mohinījanako 'pi vā

dinakṛllokapālo vā no bhokṣye harivāsare /
yo hi rukmāṅgado rājā vikhyāto bhūtale dvijāḥ

satyapratijñāṃ viphalāṃ na kadācitkaroti hi /
dyupateḥ kṣīyate tejo himavānparivarttate

jaladhiḥ śoṣamāyāti pāvakaścoṣṇatāṃ tyajet /
tathāpi na tyaje viprā vratamekādaśīdine

prasiddhireṣā bhuvanatraye 'pi āraṭyate me paṭahena viprāḥ /
grāmeṣu deśeṣu pareṣu vāpi ye bhuñjate rukmavibhūṣaṇasya

daṇḍyāśca vadhyāśca saputrakāste na cāpi vāso viṣaye hi teṣām /
harerdine sarvamakhapradhāne pāpāpahe dharmavivarddhane ca

mokṣaprade janmanikṛntanākhye tejo nidhau sarvajanaprarūḍhe /
eṃvavidhe prodgata eva śabde yadyasmi bhoktā vṛjinasya karttā

amedhyaliptaḥ paṭaho bhavettadā saṃchādito nīlamayena vāsasā /
utpādya kīrtiṃ svayameva jaturnikṛntati prāṇabhayācca pāpāt

yastasya vāso niraye yugānāṃ ṣaṣṭirbhavedvā krimidaṃśasaṃjñe /
vṛthā hi sūtā mama sā janitrī bhavennirāśā dvijapitṛdevāḥ

vaivasvato harṣamupāśrayecca salekhako me vratabhaṅga eva /
kiṃ tena jātena durātmanā hi dadāti harṣaṃ ripusuṃdarīṇām

kukarmaṇā pāparatiḥ kujātiḥ sarvasya nāśī tvaśucissa mūḍhaḥ /
na manyate vedapurāṇaśāstrānante purīṃ yāti dineśasūnoḥ

kṛtvaiva vāntiṃ punaratti tāṃ yastadvatpratijñāvratabhaṅgakārī /
vedā na śāstraṃ na ca tatpurāṇaṃ na cāpi santaḥ smṛtayo na ca syuḥ

ye mādhavasya priyakṛtyayogye vadanti śuddhe 'hni bhujikriyāṃ tu /
śrāddhena tenāpi na cāsti tṛptiḥ pituśca cīrṇena harerdine tu

vratena yadviṣṇupadapradena sākaṃ kṣayāhena vadantu mūḍhāḥ

etacchrutvā tu tadvākyaṃ mohinī jvalitāntarā /
kopasaṃraktanayanā bhartāraṃ paryabhāṣat

karoṣi cenna me vākyaṃ dharmabāhyo bhaviṣyasi /
dharmabāhyo hi puruṣaḥ pāṃśunā tulyatāṃ vrajet

pāṃśunā pūryate gartaḥ sa gartakhanako bhavet /
tvayā mamārpitaḥ pāṇirvarāya pṛthivīpate

tāmullaṅghya pratijñāṃ svāṃ pālayiṣyāsi no yadi /
kṛtakṛtyā tadā yāsye prāpto dharmo mayā tava

na cāhaṃ te priyā bhāryā na ca tvaṃ me patirnṛpa /
upadhānaṃ kariṣyāmi svakaṃ bāhuṃ na te yudhi

dhik tvāṃ dharmakṣayakaraṃ svavacolopakārakam /
mleccheṣvapi na dṛśyeta tvādṛśo dharmalopakaḥ

satyāccalitamadyatvāṃ parityakṣye supāpinam /
evamuktvā varārohā hyudatiṣṭhattvarānvitā

yathā satī haraṃ tyaktvā divyābharaṇabhūṣitā /
prasthitā sā tadā tanvī bhūsuraiśca samanvitā

varaṃ madyasya saṃsparśo nāsya saṃgo nṛpasya vai /
varaṃ nīlāṃbarasparśo nāsya dharmacyutasya hi

evaṃ hi mohinī ruṣṭā pralapantī tadā bhṛśam /
gautamādisamāyuktā nirjagāma gṛhādbrahiḥ

hā tāta hā jagannātha sṛṣṭisthittyantakāraka /
ityeva śabdaṃ krośantī brahmaṇomānasodbhavā

etasminneva kāle tu vājirājaṃ samāsthitaḥ /
aṭitvā sakalāmurvīṃ saṃprāpto dharmabhūṣaṇaḥ

saṃmukho 'bhūjjananyāstu tvarāyukto vimatsaraḥ /
karṇābhyāṃ tasya śabdo 'sau viśrutaḥ pitṛvatsalaḥ

mohinīvaktrasaṃbhūto vipravākyopabṛṃhitaḥ /
dharmāṅgado dharmamūrtiḥ rukmāgadasutastadā

avaruhya hayāttūrṇaṃ yayau tātapadāntike /
punarutthāya viprendrānnanāma vihitāñjaliḥ

tataḥ śīghragatiṃ dṛṣṭvā mohinīṃ ruṣṭamānasām /
ālakṣya tarasā mātaḥ prāha rājan kṛtāñjaliḥ

kenāvamānitā devi kathaṃ ruṣṭā pituḥ priye /
etairdvijendraiḥ sahitā kva tvaṃ saṃprasthitādhunā

dharmāṅgadavacaḥ śrutvā mohinī vākyamabravīt /
pitā tavānṛtī putra karo yena vṛthā kṛtaḥ

yaḥ karttā sukṛtaṃ bhūri raktāśokākṛtiḥ sthitaḥ /
dhvajāṅkuśāṅkitaḥ śrīmāndakṣiṇaḥ kanakāṅgadaḥ

rukmāṅgadena te pitrā na cāhaṃ vastumutsahe

dharmāṅgada uvāca
yadvavīṣi vaco devi tatkarttāhaṃ na saṃśayaḥ /
mā kopaṃ kuru mātastvaṃ nivarttatasva pituḥ priye

mohinyuvāca
anena samayenāhaṃ tvatpitrā mandarācale /
kṛtā bhāryā śivaḥ sākṣye sthito yatra surādhipaḥ

samayātsa cyutaḥ samyakpitā te rukmabhūpaṇaḥ /
na prayacchati me deyaṃ tasya vṛddhiṃ vicintaye

na yāce kāñcanaṃ dhānyaṃ hastyaśvaṃ grāmavāsasī /
yena tasya bhaveddhānirna yāce tannṛpātmaja

yenāsau prīṇayeddehaṃ svakīyaṃ dehināṃ vara /
tanmayā prārthitaṃ putra sa mohānna prayacchati

tasyaiva copakārāya śarīrasya nṛpātmaja /
yācitaḥ sukhahetostu mayā nṛpatisattamaḥ

sthitaḥ so 'dyānṛte ghore surāpānasame vibhuḥ

satyacyutaṃ niṣṭhuravākyabhāṣiṇaṃ vimuktadharmaṃ tvanṛtaṃ śaṭhaṃ ca /
parityajeyaṃ janakaṃ tavādhamaṃ naiva sthitirme bhavitā hi tena

tacchrutvā mohinīvākyaṃ putro dharmāṅgado 'bravīt /
mayi jīvati tāto me na bhavedanṛtī kvacit

nivartasva varārohe kariṣye 'haṃ tavepsitam /
pitrā me nānṛtaṃ devi pūrvamuktaṃ kadācana

sa kathaṃ mayi jāte tu vadiṣyati mahīpatiḥ /
yasya satye sthitā lokāḥ sadevāsuramānuṣāḥ

vaivasvatagṛhaṃ yena kṛtaṃ śūnyaṃ hi pāpibhiḥ /
vijṛṃbhate yasya kīrtirvyāptaṃ brahmāṇḍamaṇḍalam

sa kathaṃ jāyate bhūpo mithyāvacanasaṃsthitaḥ /
aśrutaṃ bhūpatervākyaṃ parokṣe śraddadhe katham

mamopari dayāṃ kṛtvā nivartasva śubhānane /
etaddharmāṅgadenoktaṃ vākyamākarṇya mohinī

nyavartata mahīpālaputraskandhāvalaṃbinī /
yatra rukmāṅgadaḥ śete mṛtakalpo raviprabhaḥ

tasminniveśayāmāsa śayane kāñcanānvite /
dīparatnaiḥ suprakāśe vidrumaiścitrite vare

ākhaṇḍalāstramaṇibhiḥ kṛtapāde sukomale /
dīrghavistārasaṃyukte hyanaupamye manohare

tataḥ kṛtāñjaliḥ prāhapitaraṃ ślakṣṇayā girā /
tātaiṣā jananī me 'dya tvāṃ vadatyanṛtī tviti

kasmāttvamanṛtī bhūpa bhaviṣyasi mahītale /
sakoṣaratnanicaye gajāśvarathasaṃyute

rājye praśāsyamāne tu saptodadhisamanvite /
pradehi sakalaṃ hyasyai yattyā śrāvitaṃ vibho

mayi cāpadhare tāta ko vyalīkaṃ carettava /
dehi śakrapadaṃ devyai jitaṃ viddhi purandaram

vairiñcyaṃ durllabhaṃ yacca yogigamyaṃ nirañjanam /
taccāpyahaṃ pradāsyāmi tapasā toṣya padmajam

samīhate yajjananī madīyā rasātale vāpi dharātale vā /
triviṣṭape vāpi pare pade vā dāsyāmi jitvā naradevadānavān

ahaṃ hi dāsastava bhūpa yasmādvikrīyatāṃ māmathavā tṛṇāya /
haste hi pāpasya divāprakīrtervatsyāmi tatkarmakaraḥ subhuktaḥ

yadduṣkaraṃ bhūmipate trilokyāṃ nādeyamastīha tadiṣṭaṃbhāvāt /
taccāpi rājendra dadasva devyai majjīvitaṃ majjananībhavaṃ vā

tenaiva sadyo nṛpanātha loke satkīrtiyukto bhava sarvadaiva /
virājayitvā svaguṇairnṛpaughānkarairivātmaprabhavaiḥ khaśobhaiḥ

kīrtiprabhaṅge vṛjinaṃ bhaviṣyati prajāvadhe yanmanurāha satyam /
saṃmārjayitvā vimalaṃ yaśaḥ svaṃ kathaṃ sukhī syāṃ nṛpate tataḥ kṣamaḥ