Language

ENहिગુ
Scripture Library

Narada Purana · Chapter 1.6

1.6.1

iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge prathamapāde mārkaṇḍeyavarṇanaṃ nāma pañcamo 'dhyāyaḥ
sūta uvāca
bhagavadbhaktimāhātmyaṃ śrutvā prītastu nāradaḥ /
punaḥ papraccha sanakaṃ jñānavijñānapāragam

1.6.2

nārada uvāca
kṣetrāṇāmuttamaṃ kṣetraṃ tīrthānāṃ ca tathottamam /
parayā dayayā tathavaṃ brūhiṃ śāstrārthapāraga

1.6.3

sanaka uvāca
śuṇu brahmantaraṃ guhyaṃ sarvasaṃpatkaraṃ param /
duḥsvanpanāśanaṃ puṇyaṃ dharmyaṃ pāpaharaṃ śubham

1.6.4

śrotavyaṃ munibhirnityaṃ duṣṭagrahanivāraṇam /
sarvarogapraśamanamāyurvardhdanakāraṇam

1.6.5

kṣetrāṇāmuttamaṃ kṣetraṃ tīrthānāṃ ca tathottamam /
gaṅgāyamunayoryogaṃ vadanti paramarṣayaḥ

1.6.6

sitāsitodakaṃ tīrthaṃ brahmādyāḥ sarvadevatāḥ /
munayo manavaścaiva sevante puṇyakāṅkṣiṇaḥ

1.6.7

gaṅgā puṇyanadī jñeyā yato viṣṇupadodbhavā /
ravijā yamunā brahmaṃstayoryogaḥ śubhāvahaḥ

1.6.8

smṛtārtināśinī gaṅgā nadīnāṃ pravarā mune /
sarvapāpakṣayakarī sarvopadra vanāśinī

1.6.9

yāni kṣetrāṇi puṇyāni samudrānte mahītale /
teṣāṃ puṇyatamaṃ jñeyaṃ prayāgākhyaṃ mahāmune

1.6.10

iyāja vedhā yajñena yatra devaṃ ramāpatim /
tathaiva munayaḥ sarve cakraśca vividhānmakhān

1.6.11

sarvatīrthābhiṣekāṇi yāni puṇyāni tāni vai /
gaṅgābindvabhiṣekasya kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm

1.6.12

gaṅgā gaṅgeti yo brūyādyojanānāṃ śate sthitaḥ /
so 'pi mucyeta pāpebhyaḥ kimu gaṅgābhiṣekavān

1.6.13

viṣṇupādodbhavā devī viśveśvaraśiraḥ sthitā /
saṃsevyā munibhirdevaḥ kiṃ punaḥ pāmarairjanai

1.6.14

yatsaikataṃ lalāṭe tu dhriyate manujottamaiḥ /
tatraiva netraṃ vijñeyaṃ vidhyarddhādhaḥ samujjvalat

1.6.15

yanmajjana mahāpuṇyaṃ durlabhaṃ tridivaukasām /
sārupyadāyakaṃ viṣṇoḥ kimasmātkathyate parama

1.6.16

yatra strātāḥ pāpino 'pi sarvapāpavivarjitāḥ /
mahadvimānamāruḍhāḥ prayānti paramaṃ padam

1.6.17

yatra snātā mahātmānaḥ pitṛmātṛkulāni vai /
sahasrāṇi samuddhṛtya viṣṇuloke vrajanti vai

1.6.18

sa snātaḥ sarvatīrtheṣu yo gaṅgāṃ smarati dvica /
puṇyakṣetreṣu sarveṣau sthitavānnātra saṃśayaḥ

1.6.19

yatra snātaṃ naraṃ dṛṣṭvā pāpo 'pi svargabhūmibhāk /
madaṅgasparśemātreṇa devānāmādhapo bhavet

1.6.20

tulasīmūlasaṃbhūtā dvijapādodbhāvā tathā /
gaṅgodbhavā tu mṛllokānnayatyacyutarupatām

1.6.21

gaṅgā ca tulasī caiva haribhaktiracañcalā /
atyantadurllabhā nṝṇāṃ bhaktirddharmapravaktari

1.6.22

saddharmavaktuḥ padasaṃbhavāṃ mṛdaṃ gaṅgodbhavāṃ caiva tathā tulasyāḥ /
mūlodbhavāṃ bhaktiyuto manuṣyo dhṛtvā śirasyeti padaṃ ca viṣṇoḥ

1.6.23

kadā yāsyāmyahaṃ gaṅgāṃ kadā paśyāmi tāmaham /
vāñcchatyapi ca yo hyevaṃ so 'pi viṣṇupadaṃ vrajet

1.6.24

gaṅgāyā mahimā brahmanvaktuṃ varṣaśatairapi /
na śakyate viṣṇunāpi kimanyairbahubhāṣitaiḥ

1.6.25

aho māyā jagatsarvaṃ mohayatyetadadbhutam /
yato vai narakaṃ yānti gaṅgānātri sthite 'pi hi

1.6.26

saṃsāraduḥkha vicchedi gaṅgānāma prakīrtitam /
tathā tulasyā bhaktiśca harikīrtipravaktari

1.6.27

sakṛdapyuccaredyastu gaṅgetyevākṣaradvayam /
sarvapāpavinirmukto viṣṇulokaṃ sa gacchati

1.6.28

yojanatritayaṃ yastu gaṅgāyāmadhigacchati /
sarvapāpavinirmuktaḥ sūryalokaṃ sameti hi

1.6.29

seyaṃ gaṅgā mahāpuṇyā nadī bhaktyā niṣevitā /
meṣataulimṛgākarṣu pāvayatyakhilaṃ jagat

1.6.30

godāvarī bhīmarathī kṛṣṇā revā sarasvatī /
tuṅgabhadrā ca kāverī kāliṃndī bāhudā tathā

1.6.31

vetravatī tāmraparṇī sarayūśca dvijottama /
evamādiṣu tīrtheṣu gaṅgā mukhyatamā smṛtā

1.6.32

yathā sarvagato viṣṇurjagavdyāpya pratiṣṭitaḥ /
tatheyaṃ vyāpinī gaṅgā sarvapāpapraṇāśinī

1.6.33

aho gaṅgā jagaddhātrī snānapānādibhirjagat /
punāti pāvanītyeṣā na kathaṃ sevyate nṛbhiḥ

1.6.34

tīrthānāmuttamaṃ tīrthaṃ kṣetrāṇāṃ kṣetramuttamam /
vārāṇasīti vikhyātaṃ sarvadevaniṣevitam

1.6.35

te eva śravaṇe dhanye saṃvidāte bahuśrutam /
iha śrutimatāṃ puṃsāṃ kāśī yābhyāṃ śrutāsakṛt

1.6.36

ye yaṃ smaranti saṃsthānamavimuktaṃ dvijottamam /
nirdhūtasarvapāpāste śivalokaṃ vrajanti vai

1.6.37

yojanānāṃ śatastho 'pi avimuktaṃ smaredyadi /
bahupātakapūrṇo 'pi padaṃ gacchatyanāmayam

1.6.38

prāṇaprayāṇasamaye yo 'vimuktaṃ smaredvūja /
so 'pi pāpavinirmuktaḥ śaivaṃ padamavānpuyāt

1.6.39

kāśīsmaraṇajaṃ puṇyaṃ bhuktvā svarge tadantataḥ /
pṛthivyāmekarāḍū bhūtvā kāśīṃ prāpya ca muktibhāk

1.6.40

bahunātra kimuktena vārāṇasyā guṇānprati /
nāmāpi gṛhṇātāṃ kāśyāścaturvargo na dūrataḥ

1.6.41

gaṅgāyamunayoryogo 'dhikaḥ kāśyā api dvijā /
yasya darśanamātreṇa narā yānti parāṃ gatim

1.6.42

makarasthe ravau gaṅgā yatra kutrāvagāhitā /
punāti strānapānādyairnayantīndrapuraṃ jagat

1.6.43

yo gaṅgāṃ bhajate nityaṃ śaṅkaro lokaśaṅkaraḥ /
liṅgarupīṃ kathaṃ tasyā mahimā parikīrtyate

1.6.44

harirupadharaṃ liṅgaṃ liṅgarupadharo hariḥ /
īṣadapyantaraṃ nāsti bhedakṛccānayoḥ kudhīḥ

1.6.45

anādinidhane deve hariśaṅkarasaṃjñite /
ajñānasāgare magnā bhedaṃ kurvanti pāpinaḥ

1.6.46

yo devo jagatāmaśaḥ kāraṇānāṃ ca kāraṇam /
yugānte nigadantyetadrudrarupadharo hariḥ

1.6.47

rudro vai viṣṇurupeṇa pālayatyakhilañjagat /
brahmarupeṇa sṛjati prānteḥ hayetatrayaṃ haraḥ

1.6.48

hariśaṅkarayormadhye brahmaṇaścāpi yo naraḥ /
bhedaṃ karoti so 'bhyeti narakaṃ bhṛśadāruṇam

1.6.49

haraṃ hariṃ vidhātāraṃ yaḥ paśyatyekarupiṇam /
sa yāti paraṃmānandaṃ śāstrāṇāmeṣa viṣvayaḥ

1.6.50

yo 'sāvanādiḥ sarvajño jagatāmādikṛdvibhuḥ /
nityaṃ saṃnihitastatra liṅgarupī janārdanaḥ

1.6.51

kāśīviśveśvaraṃ liṅgajyotirliṅgaṃ taducyate /
taṃ dṛṣṭvā paramaṃ jyotirāproti manujottamaḥ

1.6.52

kāśīpradakṣiṇā yena kṛtā trailokyapāvanī /
satpadvīpāsābdhiśailā bhūḥ parikramitāmunā

1.6.53

dhātumṛddārapāṣāṇalekhyādyā mūrtayo 'malāḥ /
śivasya vācyutasyāpi tāsu saṃnihito hariḥ

1.6.54

tulasīkānanaṃ yatra yatra pahmavanaṃ dvijā /
purāṇapaṭhanaṃ yatra yatra saṃnihito hariḥ

1.6.55

purāṇasaṃhitāvaktā harirityabhidhīyate /
tadbhaktiṃ kurvatāṃ nṝṇāṃ gaṅgāstrānāṃ dine dine

1.6.56

purāṇaśravaṇe bhaktirgaṅgāstrānasamā dvija /
tadvaktari ca yā bhaktiḥ sā prayāgopamā smṛtā

1.6.57

purāṇadharmakathanairyaḥ samuddharate jagat /
saṃsārasāgare magnaṃ sa hariḥ parikīrtitaḥ

1.6.58

nāsti gaṅgāsamaṃ tīrthaṃ nāsti mātṛsamo guruḥ /
nāsti viṣṇusamaṃ daivaṃ nāsti tattvaṃ guroḥ param

1.6.59

varṇānāṃ brāhmaṇaḥ śreṣṭhastārakāṇāṃ yathā śaśī /
yathā payodhiḥ sindhūnāṃ tathā gaṅgā parā smṛtā

1.6.60

nāsti śāntisamo bandhurnāsti satyātparaṃ tapaḥ /
nāsti mokṣātparo lābho nāsti gaṅgāsamā nadī

1.6.61

gaṅgāyāḥ paramaṃ nāma pāpāraṇyadavānalaḥ /
bhavavyādhiharā gaṅgā tasmātsevyā prayantataḥ

1.6.62

gāyatrī jāhnavī cobhe sarvapāpahare smṛte /
etayorbhaktihīno yastaṃ vidyātpatitaṃ dvija

1.6.63

gāyatrī chandasāṃ mātā mātā lokasya jāhnavī /
ubhe te sarvapāpānāṃ nāśakāraṇatāṃ gate

1.6.64

yasya prasannā gāyatrī tasya gaṅgā prasīdati /
viṣṇuśaktiyute te dve samakāmaprasiddhede

1.6.65

dharmārthakāmarupāṇāṃ phalarupe nirañjane /
sarvalokānugrahārthaṃ pravartete mahottame

1.6.66

atīva durllabhā nṝṇāṃ gāyatrī jāhnavī tathā /
tathaiva tulasībhaktirharibhaktiśca sāttvikī

1.6.67

aho gaṅgā mahābhāgā smṛtā pāpapraṇāśinī /
harilokapradā dṛṣṭā pītā sārupyadāyinī /
yatra strātā narā yānti viṣṇoḥ padamanuttamam

1.6.68

nārāyaṇo jagaddhātā vāsudevaḥ sanātanaḥ /
gaṅgāstrānaparāṇāṃ tu vāñchitārthaphalapradaḥ

1.6.69

gaṅgājalakaraṇenāpi yaḥ sikto manujottamaḥ /
sarvapāpavinirmuktaḥ prayāti paramaṃ padam

1.6.70

yadvindusevanādeva sagarānvayasambhavaḥ /
visṛjyarākṣasaṃ bhāvaṃ saṃprātpaḥ paramaṃ padam

Original text: Nāradapurāṇa (or Nāradīyapurāṇa) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc