Narada Purana · Chapter 1.33
iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge prathamapāde bhavāṭavīnirupaṇaṃ nāma dvātriṃśo 'dhyāyaḥ
nārada uvāca
bhagavansarvamākhyātaṃ yatpṛṣṭaṃ viduṣā tvayā /
saṃsārapāśabaddhānāṃ duḥkhāni subahūni ca
asya saṃsārapāśasya cchedakaḥ katamaḥ smṛtaḥ /
yenopāyena mokṣaḥ syāttanme brūhi tapodhana
prāṇibhiḥ karmajālāni kriyante pratyahaṃ bhṛśam /
bhujyante ca muniśreṣṭha teṣāṃ nāśaḥ kathaṃ bhavet
karmaṇā dehamānpoti dehī kāmena badhyate /
kāmāllobhābhibhūtaḥ syāllobhātkrodhaparāyaṇāḥ
krodhāñca dharmanāśaḥ syāddharmanāśānmatibhramaḥ /
pranaṣṭabuddhirmanujaḥ punaḥ pāpaṃ karoti ca
tasmāddehaṃ pāpamūlaṃ pāpakarmarataṃ tathā /
yathā dehabhramatyaktvā mokṣabhāksyāttathā vada
sanaka uvāca
sādhu sādhu mahāprājña matiste vimalorjitā /
yasmātsaṃsāraduḥkhānno mokṣopāyamabhīpsasi
yasyājñayā jagatsarvaṃ brahmnā sṛjati suvrata /
hariśca pālako rudro nāśakaḥ sa hi mokṣadaḥ
ahamādiviśeṣāntā jātāyasya prabhāvatagaḥ /
taṃ vidyānmokṣadaṃ viṣṇuṃ nārāyaṇamanāmayam
yasyābhinnamidaṃ sarvaṃ yacceṅgadyañca neṅgati /
tamugramajaraṃ devaṃ dhyātvā duḥkhātpramucyate
avikāramajaṃ śuddhaṃ svaprakāśaṃ nirañjanam /
jñānarupaṃ sadānandaṃ prāhurvaimokṣasādhanam
yasyāvatārarupāṇi brahmādyā devatāgaṇāḥ /
samarcayanti taṃ vidyācchāśvatasthānadaṃ harim
jitaprāṇā jitāhārāḥ sadā dhyānaparāyaṇāḥ /
hṛdi paśyanti yaṃ satyaṃ taṃ jāmīhi sukhāvaham
nirguṇo 'pi guṇādhāro lokānugraharupadhṛk /
ākāśamadhyagaḥ pūrṇastaṃ prāhurmokṣadaṃ nṛṇām
adhyakṣaḥ sarvakāryāṇāṃ dehino hṛdaye sthitaḥ /
anūpamo 'khilādhārastāṃ devaṃ śaraṇaṃ vrajet
sarvaṃ saṃgṛhya kalpānte śete yastu jale svayam /
taṃ prāhurmokṣadaṃ viṣṇuṃ munayastattvadarśinaḥ
vedārthavidbhiḥ karmajñairijyate vividhairmakhaiḥ /
sa eva karmaphalado mokṣado 'kāmakarmaṇām
havyakavyādidāneṣu devatāpitṛrūpadhṛk /
bhuṅkte ya īśvaro 'vyaktastaṃ prāhurmokṣadaṃ prabhum
dhyātaḥ praṇamito vāpi pūjito vāpi bhaktitaḥ /
dadāti śāśvataṃ sthānaṃ taṃ dayāluṃ samarcayet
ādhāraḥ sarvabhūtānāṃmeko yaḥ puruṣaḥ paraḥ /
jarāmaraṇanirmukto mokṣadaḥ so 'vyayo hariḥ
saṃpūjya yasya pādābjaṃ dehino 'pi munīśvara /
amṛtatvaṃ bhajantyāśu taṃ viduḥ puruṣottamam
ānandamajaraṃ brahma paraṃ jyotiḥ sanātanam /
parātparataraṃ yañca tadviṣṇoḥ paramaṃ padam
advayaṃ niguṇaṃ nityamadvitīyamanaupamam /
paripūrṇaṃ jñānamayaṃ vidurmokṣapratādhakam
evaṃbhūtaṃ paraṃ vastu yogamārgavidhānataḥ /
ya upāste sadā yogī sa yāti paramaṃ padam
parisarvasaṃgaparityāgī śamādiguṇasaṃyutaḥ /
kāmardyaivarjitoyogī labhate paramaṃ padam
nārada uvāca
karmaṇā kena yogasya siddhirbhavati yoginām /
tadupāyaṃ yathātattvaṃ brūhi me vadatāṃ vara
sanaka uvāca
jñānalabhyaṃ paraṃ mokṣaṃ prāhustattvārthacintakāḥ /
yajjñānaṃ bhaktimūlaṃ ca bhaktiḥ karmavatāṃ tathā
dānāni yajñā vividhāstīrthayātrādayaḥ kṛtāḥ /
yena janmasahasreṣu tasya bhaktirbhaveddharau
akṣayaḥ paramo dharmo bhaktileśena jāyate /
śraddhayā parayā caiva sarvaṃ pāpaṃ praṇaśyati
sarvapāpeṣu naṣṭeṣu buddhirbhavati nirmalā /
saiva buddhiḥ samākhyātā jñānaśabdena sūribhiḥ
jñānaṃ ca mokṣadaṃ prāhustajjñānaṃ yogināṃ bhavet /
yogastu dvividhaḥ proktaḥ karmajñānaprabhedataḥ
kriyāyogaṃ vinā nṝṇāṃ jñānayogo na sidhyati /
kriyāyogaratastasmācchraddhayā harimarcayet
dvijabhūmyagnisūryāmbudhātuhṛñcitrasaṃjñitāḥ /
pratimāḥ keśavasyaitā pūjya etāsu bhaktitaḥ
karmaṇā manasā vācā paripīḍāparāṅmukhaḥ /
tasmātsarvagataṃ viṣṇuṃ pūjayedbhaktisaṃyutaḥ
ahiṃsā satyamakrodho brahmacaryāparigrahau /
anīrṣyā ca dayā caiva yogayorūbhayoḥ samāḥ
carācarātmakaṃ viśvaṃ viṣṇureva sanātanaḥ /
iti niścitya manasā yogadvitayamabhyaset
ātmavatsarvabhūtāni ye manyante manīṣiṇaḥ /
te jānanti paraṃ bhāvaṃ devadevasya cakriṇaḥ
yadi krodhādiduṣṭātmā pūjādhyānaparo bhavet /
na tasya tuṣyate viṣṇuryato dharmapatiḥ smṛtaḥ
yadi kāmādiduṣṭātmā deva pūjāparo bhavet /
daṃbhācāraḥ sa vijñeyaḥ sarvapātakibhiḥ samaḥ
tapaḥ pūjādhyānaparoyastvasūyārato bhavet /
tattapaḥ sā ca pūjā ca taddhyānaṃ hi nirarthakam
tasmātsarvātmakaṃ viṣṇuṃ śamādiguṇatatparaḥ /
muktayarthamarcayetsamyak kriyāyogaparo naraḥ
karmaṇā manasā vācā sarvalokahite rataḥ /
samarcayati deveśaṃ kriyāyogaḥ sa ucyate
nārāyaṇaṃ jagadyoniṃ sarvāntayaryāmiṇaṃ harim /
stotrādyaiḥ stauti yo viṣṇuṃ karmayogī sa ucyate
upavāsādibhiścaiva purāṇaśravaṇādibhiḥ /
puṣpādyaiścārcanaṃ viṣṇoḥ kriyāyoga udāhṛtaḥ
evaṃ bhaktimatāṃ viṣṇau kriyāyogaratātmanām /
sarvapāpāni naśyanti pūrvajanmārjitāni vai
pāpakṣayācchudvamatirvāñchati jñānamuttamam /
jñānaṃ hi mokṣadaṃ jñeyaṃ tadupāyaṃ vadāmi te
carācarātmake loke nityaṃ cānityameva ca /
samyag vicārayeddhīmānsadbhiḥ śāstrārthakovidaiḥ
anityāstu padārthā vai nityameko hariḥ smṛtaḥ /
anityāni parityajya nityameva samāśrayet
ihāmutra ca bhogeṣu viraktaśca tathā bhavet /
avirakto bhavedyastu sa saṃsāre pravartate
anityeṣu padārtheṣu yastu rāgī bhavennaraḥ /
tasya saṃsāravicchittiḥ kadācinnaiva jāyate
śamādiguṇasaṃpanno mumukṣurjñānamabhyaset /
śamādiguṇahīnasya jñānaṃ naiva ca sidhyati
rāgadveṣavihīno yaḥ śamādiguṇasaṃyutaḥ /
haridhyānaparo nityaṃ mumukṣurabhidhīyate
caturbhiḥ sādhanairebhirviśuddhamatirucyate /
sarvagaṃ bhāvayedviṣṇuṃ sarvabhūtadayāparaḥ
kṣarākṣarātmakaṃ viśvaṃ vyāpya nārāyaṇaḥ sthitaḥ /
iti jānāti yo vipratajjñānaṃ yogajaṃ viduḥ
yogopāyamato vakṣye saṃsāravinivarttakam /
yogo jñānaṃ viśuddhaṃ syāttajjñānaṃ mokṣadaṃ viduḥ
ātmānaṃ dvividhaṃ prāhuḥ parāparavibhedataḥ /
dve brahmaṇī veditavye iti cātharvarṇī śrutiḥ
parastu nirguṇaḥ prokto hyahṝṅkārayuto 'paraḥ /
tayorabhedavijñānaṃ yoga ityabhidhīyate
pañcabhūtātmake dehe yaḥ sākṣī hṛdaye sthitaḥ /
aparaḥ procyate sadbhiḥ paramātmā paraḥ smṛtaḥ
śarīraṃ kṣevramityāhustatsthaḥ kṣetrajña ucyate /
avyaktaḥ paramaḥ śuddhaḥ paripūrṇa udāhṛtaḥ
yadā tvabhedavijñānaṃ jīvātmaparamātmanoḥ /
bhavettadā muniśreṣṭha pāśacchedo 'parātmanaḥ
ekaḥ śuddho 'kṣaro nityaḥ paramātmā jaganmayaḥ /
nṛṇāṃ vijñānabhedena bhedavāniva lakṣyate
ekamevādvitīyaṃ yatparaṃ brahma sanātanam /
gīyamānaṃ ca vedāntaistasmānnāsti paraṃ dvija
na tasya karma kāryaṃ vā rupaṃ varṇamathāpi vā /
karttṛtvaṃ vāpi bhoktṛtvaṃ nirguṇasya parātmanaḥ
nidānaṃ sarvahetūnāṃ tejo yattejasāṃ param /
kimapyanyadyato nāsti tajjñeyaṃ muktihetave
śabdabrahmamayaṃ yattanmahāvākyādikaṃ dvija /
tadvicārodbhavaṃ jñānaṃ paraṃ mokṣasya sādhanam
samyagjñānavihīnānāṃ dṛśyate vividhaṃ jagatag /
paramajñānināmetatparabrahmātmakaṃ dvija
eka eva parānando nirguṇaḥ parataḥ paraḥ /
bhāti vijñānabhedena bahurupadharo 'vyayaḥ
māyino māyayā bhedaṃ paśyanti paramātmani /
tasmānmāyāṃ tyajedyogānmumukṣurdvijasattam
nāsadrūpāna sadrūpā māyā naivobhayātmikā /
anirvācyā tato jñeyā bhedabuddhipradāryinī
māyaiva jñānaśabdena buddhyate munisattama /
tasmādajñānavicchedo bhavedraujitamāyinām
sanātanaṃ paraṃ brahma jñānaśabdena kathyate /
jñānināṃ paramātmā vai hṛdi bhāti nirantaram
ajñānaṃ nāśayedyogī yogena munisattama /
aṣṭāṅgaiḥ siddhyate yogastāni vakṣyāmi tattvataḥ
yamāśca niyamāścaiva āsanāni ca sattama /
prāṇāyāmaḥ pratyāhāro dhāraṇā dhyānameva ca
samādhiśca muniśreṣṭha yogāṅgāni yathākramam /
eṣāṃ saṃkṣepato vakṣye lakṣaṇāni munīśvara
ahiṃsā satyamasteyaṃ brahmacaryāparigrahau /
akrodhaścānasūyā ca proktāḥ saṃkṣepato yamāḥ
sarveṣāmeva bhūtānāmakleśajananaṃ hi yat /
ahiṃsā kathitā sadbhiryogasiddhipradāyinī
yathārthakathanaṃ yañca dharmādharmavivekataḥ /
satyaṃ prāhurmuniśreṣṭha asteyaṃ śṛṇu sāmpratam
cauryeṇa vā balenāpi parasvaharaṇaṃ hi yat /
steyamityucyate sadbhirasteyaṃ tadviparyayam
sarvatra maithunatyāgo brahmacaryaṃ prakīrttitam /
brahmacaryaparityāgājjñānavānapi pātakī
sarvasaṃgaparityāgī maithuneyastu varttate /
sa caṇḍālasamo jñeyaḥ sarvavarṇabahiṣkṛtaḥ
yastu yogarato vipra viṣayeṣu spṛhānvitaḥ /
tatsaṃbhāṣaṇamātreṇa brahmahatyā bhavennṛṇām
sarvasaṃgaparityāgī punaḥ saṃgī bhavedyadi /
tatsaṃgasaṃgināṃ saṃgānmahāpātakadoṣabhāk
anādānaṃ hi dravyāṇāmāpadyapi munīśvara /
aparigraha ityukto yogasaṃsiddhikārakaḥ
ātmanastu samutkarṣādatiniṣṭhurabhāṣaṇam /
krodhamāhurdharmavido hyakrodhastadviparyayaḥ
dhanādyairadhikaṃ dṛṣṭvā bhṛśaṃ manasi tāpanam /
asūyā kīrtitā sadbhistattyāgo hyanasūyatā
evaṃ saṃkṣepataḥ proktā yamā vibudhasattama /
niyamānapi vakṣyāmitubhyaṃ tāñchṛṇu nārada
tapaḥsvādhyāyasaṃtoṣāḥ śaucaṃ ca haripūjanam /
saṃdhyopāsanamukhyāśca niyamāḥ parikīrttitāḥ
cāndrāyaṇādibhiryatra śarīrasya viśoṣaṇam /
tapo nigaditaṃ sadbhiryogasādhanamuttamam
praṇavasyopaniṣadāṃ dvādaśārṇasya ca dvija /
aṣṭākṣarasya mantrasya mahāvākyacayasya ca
japaḥ svādhyāya udito yogasādhanamuttamam /
svādhyāyaṃ yastyajenmūḍhastasya yogo na sidhyati
yogaṃ vināpi svādhyāyātpāpanāśo bhavennṛṇām /
svādhyāyaistoṣyamāṇāśca prasīdanti hi devatāḥ
japastu trividhaḥ prokto vācikopāṃśumānasaḥ /
trividhe 'pi ca viprendra pūrvātpūrvātparo varaḥ
mantrasyoccāraṇaṃ samyaksphuṭākṣarapadaṃ yathā /
japastu vācikaḥ proktaḥ sarvayajñaphalapradaḥ
mantrasyoccāraṇe kiñcitpadātpadavivecanam /
sa tūpāṃśurjapaḥ proktaḥ pūrvasmāddviguṇo 'dhikaḥ
vidhāya hyakṣaraśreṇyāṃ tattadarthavicāraṇam /
sa japomānasaḥ prokto yogasiddhipradāyakaḥ
japena devatā nityaṃ stuvataḥ saṃprasīdati /
tasmātsvādhyāyasaṃpanno labhetsarvānmanorathān
yadṛcchālābhasaṃtuṣṭiḥ saṃtoṣa iti gīyate /
saṃtoṣahīnaḥ puruṣo na labheccharma kutracit
na jātukāmaḥ kāmānāmupabhogena śāmyati /
ito 'dhikaṃ kadā lapsya iti kāmastu varddhate
tasmātkāmaṃ parityajya dehasaṃśoṣakāraṇam /
yadṛcchālābhasaṃtuṣṭo bhaveddharmaparāyaṇaḥ
bāhyābhyantarabhedena śaucaṃ tu dvividhaṃ smṛtam /
mṛjjalābhyāṃ bahiḥ śuddhirbhāvaśuddhistathāntaram
antaḥśuddhivihīnaistu ye 'dhvarā vividhāḥ kṛtāḥ /
na phalanti munīśreṣṭha bhasmani nyastahavyavat
bhāvaśuddhivihīnānāṃ samastaṃ karmaniṣphalam /
tasmādrāgādikaṃ sarvaṃ parityajya sukhī bhavet
mṛdābhārasahasraistu kumbhakoṭijalaistathā /
kṛtaśauco 'pi duṣṭātmā caṇḍālasadṛśaḥ smṛtaḥ
antaḥśuddhivihīnastu devapūjāparo yadi /
tameva daivataṃ hṝnti narakaṃ ca prapadyate
antaḥśuddhivihīnaśca bahiḥśuddhiṃ karoti yaḥ /
alaṅkṛtaḥ surābhāṇḍa iva śāntiṃ na gacchati
manaḥśuddhivihīnā ye tīrthayātrāṃ prakurvate /
na tānpuṃnati tīrthāni surābhāṇḍamivāpagā
vācā dharmānpravaladati manasā pāpamicchati /
jānīyāttaṃ muniśreṣṭha mahāpātakināṃ varam
viśuddhamānasā ye tu dharmamātramanuttamam /
kurvanti tatphalaṃ vidyādakṣayaṃ sukhadāyakam
karmaṇā manasā vācā stutiśravaṇa pūjanaiḥ /
haribhaktirdṛḍhā yasya haripūjeti gīyate
yamāśca niyamāścaiva saṃkṣepeṇa prabodhitāḥ /
ebhirviśuddhamanasāṃ mokṣaṃ hastagataṃ viduḥ
yamaiśca niyamaiścaiva sthirabuddhirjitendriyaḥ /
abhyasedāsanaṃsamyagyogasādhanamuttamam
padmakaṃ svastikaṃ pīṭhaṃ saiṃhaṃ kaukkuṭakaiñjare /
kaurmaṃvajrāsanaṃ caiva vārāhaṃ mṛgacailikam
krauñcaṃ ca nālikaṃ caiva sarvatobhadrameva ca /
vārṣabhaṃ nāgamātsye ca vaiyānghaṃ cārddhacandrakam
daṇḍavātāsanaṃ śailaṃ svabhraṃ maudgarameva ca /
mākaraṃ traipathaṃ kāṣṭhaṃ sthāṇuṃ vaikarṇikaṃ tathā
bhaumaṃ vīrāsanaṃ caiva yogasādhanakāraṇam /
triṃśatsaṃkhyānyāsanāni munīndraiḥ kathitāni vai
eṣāmekatamaṃ baddhā gurubhaktiparāyaṇaḥ /
upāsako jayetprāṇāndvandvātīto vimatsaraḥ
prāṅmukhodaṅmukho vāpi tathā pratyaṅmukho 'pi vā /
abhyāsena jayetprāṇānniḥśabde janavarjite
prāṇo vāyuḥ śarīrastha āyāmastasya nigrahaḥ /
prāṇāyāma iti prokto dvividhaḥ sa prakīrttitaḥ
agarbhaśca sagarbhaśca dvitīyastu tayorvaraḥ /
jayadhyānaṃ vināgarbhaḥ sagarbhastatsamanvitaḥ
recakaḥ pūrakaścaiva kuṃbhakaḥ śūnyakastathā /
evaṃ caturvidhaḥ proktaḥ prāṇāyāmo manīṣibhiḥ
jantūnāṃ dakṣiṇā nāḍī piṅgalā parikīrtitā /
sūryadaivatakā caiva pitṛyoniriti śrutā
devayoniriti khyātā iḍā nāḍī tvadakṣiṇā /
tatrādhidaivata candraṃ jānīhi munisattamaṃ
etayorubhayormadhye suṣumṇā nāḍikā smṛtā /
atisūkṣmā guhyatamā jñeyā sā brahmadaivatā
vāmena recayedvāyuṃ recanādrecakaḥ smṛtaḥ /
pūrayeddakṣiṇenaiva pūraṇātpūrakaḥ smṛtaḥ
svadehapūritaṃ vāyaṃ nigṛhya na vimṛñcati /
saṃpūrṇakuṃbhavattiṣṭetkumbhakaḥ sa hi viśrutaḥ
na gṛhṇāti na tyajati vāyumantarbahiḥ sthitam /
viddhi tacchūnyakaṃ nāma prāṇāyāmaṃ yathāsthitam
śanaiḥśanairvijetavyaḥ prāṇo mattagajendravat /
anyathā khalu jāyante mahārogā bhayaṅkarāḥ
krameṇa yojayedvāyuṃ yogī vigatakalmaṣaḥ /
sa sarvapāpanirmukto brahmaṇaḥ padamānpuyāt
viṣayeṣu prasaktāni cendriyāṇi munīśvaraḥ /
samāmāhṛtya nigṛhṇāti pratyāhārastu sa smṛtaḥ
jitendriyā mahātmāno dhyānaśūnyā api dvija /
prayānti paramaṃ brahma punarāvṛttidurlabham
anirjitendriyagrāmaṃ yastu dhyānaparo bhavet /
mūḍhātmānaṃ ca taṃ vidyāddhyānaṃ cāsya na sidhyati
yadyatpaśyati tatsarvaṃ paśyedātmavadātmani /
pratyāhṛtānīndriyāṇi dhārayetsā tu dhāraṇā
yogājjitendriyagrāmastāni hṛtvā dṛḍhaṃ hṛdi /
ātmānaṃ paramaṃ dhyāyetsarvadhātāramacyutam
sarvaviśvātmakaṃ viṣṇuṃ sarvasokaikakāraṇam /
vikasatpadyapatrākṣaṃ cārukuṇḍalabhūṣitam
dīrghabāhumudārāṅgaṃ sarvālaṅkārabhṛṣitam /
pītāmbaradharaṃ devaṃ hemayajñopavītinam
bibhrataṃ tulasīmālāṃ kaustubhena virājitam /
śrīvatsavakṣasaṃ devaṃ surāsuranamaskṛtam
aṣṭāre hṛtsaroje tu dvādaśāṅgulavistṛte /
dhyāyedātmānamavyaktaṃ parātparataraṃ vibhumaṭ
dhyānaṃ sadbhinirgaditaṃ pratyayasyaikatānatā /
dhyānaṃ kṛtvā muhurttaṃ vā paraṃ mokṣaṃ labhennaraḥ
dhyānātpāpāni naśyanti dhyānānmokṣaṃ ca vindati /
dhyānātprasīdati hariddharyānātsarvārthasādhanam
yadyadrūpaṃ mahāviṣṇostattaddhyāyetsamāhitam /
tena dhyānena tuṣṭātmā harirmokṣaṃ dadāti vai
acañcalaṃ manaḥ kuryāddhyeye vastuni sattama /
dhyānaṃ dhyeyaṃ dhyātṛbhāvaṃ yathā naśyati nirbharam
tato 'mṛtatvaṃ bhavati jñānāmṛtaniṣevaṇāt /
bhavennirantaraṃ dhyānādabhedapratipādanam
suṣutpivatparānandayuktaścoparatendriyaḥ /
nirvātadīpavatsaṃsthaḥ samādhirabhidhīyate
yogī samādhyavasthāyāṃ na śṛṇoti na paśyati /
na jighrati na spṛśati na kiñcadvakti sattama
ātmā tu nirmalaḥ śuddhaḥ sañcidānandavigrahaḥ /
sarvopādhivinirmukto yogināṃ bhātyacañcalaḥ
nirguṇo 'pi paro devo hyajñānādguṇavāniva /
vibhātyajñānanāśe tu yathāpūrvaṃ vyavasthitam
paraṃ jyotirameyātmā māyāvāniva māyinām /
tannāśe nirmalaṃ brahma prakāśayati paṇḍitaṃ
ekamevādvitīyaṃ ca paraṃ jyotirnirañjanam /
sarveṣāmeva bhūtānāmantaryāmitayā sthitam
aṇoraṇīyānmahato mahīyānsanātanātmākhilaviśvahetuḥ /
paśyanti yajjñānavidāṃ variṣṭāḥ parātparasmātparamaṃ pavitram
akārādikṣakārāntavarṇabhedavyavasthitaḥ /
purāṇapuruṣo 'nādiḥ śabdabrahmeti gīyate
viśuddamakṣaraṃ nityaṃ pūrṇamākāśamadhyagam /
ānandaṃ nirmalaśāntaṃ paraṃ brahmeti gīyate
yogino hṛdi paśyanti parātmānaṃ sanātanam /
avikāramajaṃ śuddhaṃ paraṃ brahmeti gīyate
dhyānamanyatpravakṣyāmi śṛṇuṣva muni sattama /
saṃsāratāpatatpānāṃ sudhāvṛṣṭisamaṃ nṛṇām
nārāyaṇaṃ parānandaṃ smaretpraṇavasaṃsthitam /
nādarupamanaupamyamarddhamātroparisthitam
akāraṃ brahmaṇo rupamukāraṃ viṣṇurupavat /
makāraṃ rudrarupaṃ syādardhdamātraṃ parātmakam
mātrāstistraḥ samākhyātā brahmaviṣṇu śivādhipāḥ /
teṣāṃ samuccayaṃ vipra parabrahmaprabodhakam
vācyaṃ tu paramaṃ brahma vācakaḥ praṇavaḥ smṛtaḥ /
vācyavācakasaṃbandho hyupacārāttayordvijā
japantaḥ praṇavaṃ nityaṃ mucyante sarvapātakaiḥ /
tadabhyāsena saṃyuktāḥ paraṃ mokṣaṃ labhanti ca
japaṃśca praṇavaṃ mantraṃ brahmaviṣṇuśivātmakam /
koṭisūryasamaṃ tejo dhyāyedātmani nirmalam
śālagrāmaśilārupaṃ pratimārupameva vā /
yadyatpāpaharaṃ vastu tattadvā cintayeddhṛdi
yadetaddaiṣṇavaṃ jñānaṃ kathitaṃ te munīśvara /
etadviditvā yogīndro labhate mokṣamuttamam
yastvetacchṛāṇuyādvāpi paṭhedvāpi samāhitaḥ /
sa sarvapāpanirmukto harisālokyamānpuyāt
Original text: Nāradapurāṇa (or Nāradīyapurāṇa) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0