Narada Purana · Chapter 1.117
iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne caturthapāde dvādaśamāsasthitasappamīvratanirūpaṇaṃ nāma ṣoḍaśādhikaśatatamo 'dhyāyaḥ
sanātana uvāca
śuklāṣṭamyāṃ caitramāse bhavānyāḥ procyate janiḥ /
pradakṣiṇaśataṃ kṛtvā kāryo yātrāmahotsavaḥ
darśanaṃ jagadambāyāḥ sarvānandapradaṃ nṛṇām /
atraivāśo kakalikāprāśanaṃ samudāhṛtam
aśokakalikāścāṣṭau ye pibanti punarvasau /
caitre māsi sitāṣṭamyāṃ na te śokamavāpnuyuḥ
mahāṣṭamīti ca proktā devyāḥ pūjāvidhānataḥ /
vaiśākhasya sitāṣṭamyāṃ samupoṣyātra vāriṇā
snātvāparājitāṃ devīṃ māṃsībālakavāribhiḥ /
snāpayitvārcya gandhādyairnaivedyaṃ śarkarāmayam
kumārīrbhojayeccāpi navamyāṃ pāraṇāgrataḥ /
jyotirmayavimānena bhrājamāno yathā raviḥ
lokeṣu vicaredvipra devyāścaiva prasādataḥ /
kṛṣṇāṣṭamyāṃ jyeṣṭhamāse pūjayitvā trilocanam
śivaloke vasetkalpaṃ sarvadevanamaskṛtaḥ /
jyeṣṭhaśukle tathāṣṭamyāṃ yo devīṃ pūjayennaraḥ
sa vimānena carati gandharvāpsarasāṃ gaṇaiḥ /
śuklāṣṭamyāṃ tathā'ṣāḍhe snātvā caiva niśāṃbunā
tenaiva snāpayeddevīṃ pūjayecca vidhānataḥ /
tataḥ śuddhajalaiḥ snāpya viliṃpetseṃducandanaiḥ
naivedyaṃ śarkaropetaṃ datvā'camanamarpayet /
bhojayitvā tato viprāndatvā svarṇaṃ ca dakṣiṇām
visṛjya ca tataḥ paścātsvayaṃ bhuñjīta vāgyataḥ /
etadvrataṃ naraḥ kṛtvā devīlokamavāpnuyāt
nabhaḥśukletathāṣṭamyāṃ devīmiṣṭvā vidhānataḥ /
kṣīreṇa snāpayitvā ca miṣṭānnaṃ vinivedayet
tato dvijān bhojayitvā pare 'hni svayamapyuta /
bhuktvā samāpayedadvrataṃ saṃtativardhanam
nabhomāse sitāṣṭamyāṃ daśāphalamiti vratam /
upavāsaṃ tu saṃkalpya snātvā kṛtvā ca naityikam
tulasyāḥ kṛṣṇāvarṇāyā dalairdaśabhirarcayet /
kṛṣṇaṃ viṣṇuṃ tathānantaṃ govindaṃ garuḍadhvajam
dāmodaraṃ hṛṣīkeśaṃ padmanābhaṃ hariṃ prabhum /
etaiśca nāmabhirnityaṃ kṛṣṇadevaṃ samarcayet
namaskāraṃ tataḥ kuryātpradakṣiṇasamanvitam /
evaṃ daśadinaṃ kuryādvratānāmuttamaṃ vratam
ādau madhye tathā cānte homaṃ kuryādvidhānataḥ /
kṛṣṇamantreṇa juhuyāccaruṇāṣṭottaraṃ śatam
homānte vidhinā samyagācāryyaṃ pūjayetsudhīḥ /
sauvarṇe tāmrapātre vā mṛnmaye veṇupātrake
tulasīdalaṃ suvarṇena kārayitvā sulakṣaṇam /
haimīṃ ca pratimāṃ kṛtvā pūjayitvā vidhānataḥ
nidhāya pratimāṃ pātre hyācāryāya nivedayet /
dātavyā gauḥ savatsā ca vastrālaṅkārabhūṣitā
daśāhaṃ kṛṣṇadevāya pūrikā daśa cārpayet /
tāśca dadyādvidhijñāya svayaṃ vā bhakṣayedvratī
śayanaṃ ca pradātavyaṃ yathāśakti dvijottama /
daśame 'hni tato mūrtiṃ sadravyāṃ guraver'payet
vratānte daśaviprebhyaḥ pratyekaṃ daśa pūrikāḥ /
dadyādeva daśābdaṃ tu kṛtvā vratamanuttamam
upoṣya vidhinā bhūyātsarvakā masamanvitaḥ /
ante kṛṣṇasya sāyujyaṃ labhate nātra saṃśayaḥ
kṛṣṇajanmāṣṭamī ceyaṃ smṛtā pāpaharā nṛṇām /
kevalenopavāsena tasmiñjanmadine hareḥ
saptajanmakṛtātpāpānmucyate nātra saṃśayaḥ /
upavāsī tilaiḥ snāto nadyādau vimale jale
sudeśe maṇḍape kḷpte maṇḍalaṃ racayetsudhīḥ /
tanmadhye kalaśaṃ sthāpya tāmrajaṃ vāpi mṛnmayam
tasyopari nyasetpātraṃ tāmraṃ tasyopari sthitām /
haimīṃ vastrayugācchannāṃ kṛṣṇasya pratimāṃ śubham
pādyādyairupacāraistu pūjayetsnigdhamānasaḥ /
devakīṃ vasudevaṃ ca yaśodāṃ nandameva ca
vrajaṃ gopāṃstathā gopīrgāśca dikṣu samarcayet /
tata ārārtikaṃ kṛtvā kṣamāpyānamya bhaktitaḥ
tiṣṭhettathaivārddharātre punaḥ saṃsnāpayeddharim /
pañcāmṛtaiḥ śuddhajalairgandhādyaiḥ pūjayetpunaḥ
dhānyākaṃ ca yavānīṃ ca śuṇṭhīṃ khaṇḍaṃ ca nārada /
sājyaṃ raupye dhṛtaṃ pātre naivedyaṃ vinivedayet
punarārārtikaṃ kṛtvā daśadhā rūpadhāriṇam /
vicintayanmṛgāṅkāya dadyādarghyaṃ samudyate
tataḥ kṣamāpya deveśaṃ rātrikhaṇḍaṃ nayedvratī /
paurāṇikaiḥ stotrapāṭhairgītavādyairanekadhā
tataḥ prabhāte vipragryānbhojayenmadhurānnakaiḥ /
datvā ca dakṣiṇāṃ tebhyo visṛjettuṣṭamānasaḥ
tatastāṃ pratimāṃ viṣṇoḥ svarṇadhenudharānvitām /
gurave dakṣiṇāṃ datvā visṛjyāśrīta ca svayam
dārāpatyasuhṛdbhṛtyarevaṃ kṛtvā vrata naraḥ /
sākṣādgokamāpnoti vimānavaramāsthitaḥ
naitena sadṛśaṃ cānyadvratamasti jagattraye /
kṛtena yena labhyeta koṭyaikādaśakaṃ phalam
śuklāṣṭamyāṃ nabhasyasya kuryādrādhāvrataṃ naraḥ /
pūrvavadrādhikāṃ haimīṃ kalaśasthāṃ prapūjayet
madhyāhne pūjayitvenāmekabhaktaṃ samāpayet /
śakto bhaktaścopavāsaṃ pare 'hni vidhinā tataḥ
suvāsinīrbhojayitvā gurave pratimārpaṇam /
kṛtvā svayaṃ ca bhuñjītaṃ vratamevaṃ samāpayet
vratenānena viprarṣe kṛtena vidhinā vratī /
rahasyaṃ goṣṭhajaṃ labdhvā rādhāparikare vaset
dūrvāṣṭamīvrataṃ cātra kathitaṃ tacca me śṛṇu /
śucau deśe prajātāyāṃ dvarvāyāṃ dvijasattama
sthāpya liṅgaṃ tato gandhaiḥ puṣpairdhūpaiśca dīpakaiḥ /
naivedyairarcayedbhaktyā dadhyakṣataphalādibhiḥ
arghyaṃ pradadyātpūjānte mantrābhyāṃ susamāhitaḥ /
tvaṃ dūrve 'mṛtajanmāsi surāsuranamaskṛte
saubhāgyaṃ saṃtatiṃ dehi sarvakāryakarī bhava /
yathā śākhā praśākhābhirvistṛtāsi mahītale
tathā vistṛtasaṃtānaṃ dehi me 'pyajarāmaram /
tataḥ pradakṣiṇīkṛtya viprānsaṃbhojya tatra vai
bhuktvā svayaṃ gṛhaṃ gacchedatvā vipreṣu dakṣiṇām /
phalāni ca praśastāni miṣṭāni surabhīṇi ca
evaṃ puṇyā pāpaharā nṛṇā dūrvāṣṭamī dvija /
caturṇāmapi varṇānāṃ strījanānāṃ viśeṣataḥ
yā na pūjayate dūrvā nārī mohādyathāvidhi /
janmāni trīṇi vaidhavyaṃ labhate sā na saṃśayaḥ
yadā jyeṣṭharkṣasaṃyuktā bhavecjaivāṣṭabhī dvija /
jyeṣṭhā nāmnī tu sā jñeyā pūjitā pāpanāśinī
athaināṃ tu samārabhya vrataṃ ṣoḍaśavāsaram /
mahālakṣmyāḥ samuddiṣṭaṃ sarvasaṃpadvivardhanam
kariṣye 'haṃ mahālakṣmīvrataṃ te tvatparāyaṇaḥ /
tadavighnena me yātu samāptiṃ tvatprasādataḥ
ityuccārya tato baddhā ḍoraka dakṣiṇe kare /
ṣoḍaśagranthisahitaṃ guṇaiḥ ṣoḍaśabhiryutam
tato 'nvahaṃ mahālakṣmīṃ gandhādyairarccayedvratī /
yāvatkṛṣṇāṣṭamī tatra caredudyāpanaṃ sudhīḥ
vastramaṇḍapikāṃ kṛtvā sarvatobhadramaṇḍale /
kalaśaṃ supratiṣṭhāpya dīpamuddyotayettataḥ
uttārya ḍorakaṃ bāhoḥ kuṃbhasyādho nivedayet /
catasraḥ pratimāḥ kṛtvā sauvarṇīstatsvarūpiṇīḥ
snapanaṃ kārayettāsāḥ jalaiḥ pañcāmṛtaistathā /
upacāraiḥ ṣoḍaśabhiḥ pūjayitvā vidhānataḥ
jāgarastatra kartavyo gītavāditraniḥ svanaiḥ /
tato niśīthe saṃprāpte 'bhyudite 'mṛtadīdhitau
datvārghyaṃ bandhanaṃ dravyaiḥ śrīkhaṇḍādyairvidhānataḥ /
candramaṇḍalasaṃsthāyai mahālakṣyai pradāpayet
kṣīrodārṇavasaṃbhūta mahālakṣmīsahodara /
pīyūṣadhāma rohiṇyāḥ sahitār'ghyaṃ gṛhāṇa me
kṣīrodārṇavasambhūte kamale kamalālaye /
viṣṇuvakṣasthalasthe me sarvakāmapradā bhava
ekanāthe jagannāthe jamadagnipriye 'vyaye /
reṇuke trāhi māṃ devi rāmamātaḥ śivaṃ kuru
mantrairetairmahālakṣmīṃ prārthya śrotriyayoṣitaḥ /
samyaksaṃpūjya tāḥ samyaggandhayāvakakajjalaiḥ
saṃbhojya juhuyādagnau bilvapadmakapāyasaiḥ /
tadalābhe ghṛtairvipra gṛhebhyaḥ samidhastilān
mṛtyuñjayāya ca paraṃ sarvarogapraśāntaye /
candanaṃ tālapatraṃ ca puṣpamālāṃ tathākṣatān
durvāṃ kausumbhasūtraṃ ca yugaṃ śrīphalameva vā /
bhakṣyāṇi ca nave śūrpe pratidravyaṃ tu ṣoḍaśa
samācchādyānyaśūrpeṇa vratī dadyātsamantrakam /
kṣīrodārṇavasaṃbhūtā lakṣmīścandrasahodarā
vratenānena saṃtuṣṭā bhavatādviṣṇuvallabhā /
cetasraḥ pratimāstāstu śrotriyebhyaḥ samarpayet
tatastu caturo viprān ṣoḍaśāpi suvāsinīḥ /
miṣṭānnenāśayitvā tu visṛjettāḥ sadakṣiṇāḥ
samāptiniyamaḥ paścādbhañjīteṣṭaiḥ samanvitaḥ /
etadvrataṃ mahālakṣmyāḥ kṛtvā vipra vidhānataḥ
bhuktveṣṭānaihikān kāmāṃllakṣmīloke vasecciram /
eṣāṣokāṣṭamī coktā yasyāṃ pūrṇaṃ ramāvratam
atrāśokasya pūjā syādekabhaktaṃ tathā smṛtam /
kṛtvāśokavrataṃ nārī hyaśokā śokajanmani
yatra kutrāpi saṃjātā nātra kāryā vicāraṇā /
āśvine śuklapakṣe tu proktā vipra mahāṣṭamī
tatra durgācanaṃ proktaṃ savrairapyupacārakaiḥ /
upavāsaṃ caikabhaktaṃ mahāṣṭamyāṃ vidhāya tu
sarvato vibhavaṃ prāpya modate devavacciram /
ūrjje kṛṣṇādike 'ṣṭamyāṃ karakākhyaṃ vrataṃ smṛtam
tatromāsahitaḥ śaṃbhuḥ pūjanīyaḥ prayatnataḥ /
candrodayer'ghadānaṃ ca vidheyaṃ vratibhiḥ sadā
putraṃ sarvaguṇopetamicchadbhirvividhaṃ sukham /
gopāṣṭamīti saṃproktā kārtike dhavale dale
tatrakuryādgavāṃ pūjāṃ gogrāsaṃ gopradakṣiṇām /
gavānugamanaṃ dānaṃ vāñchansarvāśca saṃpadaḥ
kṛṣṇāṣṭamyāṃ mārgaśīrṣe mithunaṃ darbhanirmitam /
anaghāṃ cānaghāṃ tatra bahuputrasamanvitam
sthāpayitvā śubhe deśe gomayenopalepite /
pūjayedgandhapuṣpādyairupacāraiḥ pṛthagvidhaiḥ
saṃbhojya dvijadāṃpatyaṃ visṛjellabdhadakṣiṇam /
vratametannaraḥ kṛtvā nārī vā vidhipūrvakam
putraṃ sallakṣaṇopetaṃ labhate nātra saṃśayaḥ
mārgāśīrṣasitāṣṭamyāṃ kālabhairavasannidau /
upoṣya jāgaraṃ kṛtvā mahāpāpaiḥ pramucyate
yatkiñcidaśubhaṃ karma kṛtaṃ mānuṣajanmani /
tatsarvaṃ vilayaṃ yāti kālabhairavadarśanāt
atha pauṣasitāṣṭamyāṃ śrāddhamaṣṭakasaṃjñitam /
pitṝṇāṃ tṛptidaṃ varṣaṃ kulasantativarddhanam
śuklāṣṭamyāṃ tu pauṣasya śivaṃ sampūjya bhaktitaḥ /
bhuktimuktimavāpnoti bhaktimekāṃ samācaran
kṛṣṇāṣṭamyāṃ tu māghasya bhadrakālīṃ samarcayet /
bhaktito vairivṛndaghnīṃ sarvakāmapradāyinīm
māghamāse sitāṣṭamyāṃ bhīṣmaṃ saṃtarpayaddvija /
saṃtatiṃ tvavyavacchinnāmicchaṃścāpyaparājayam
phaālgune tvasitāṣṭamyāṃ bhīprāṃ devīṃ samarcayet /
tatra vrataparo vipra sarvakāmasamṛddhaye
śuklāṣṭamyāṃ phaālgunasya śivaṃ cāpi śivāṃ dvija /
gandhādyaiḥ samyagabhyarcya sarvasiddhīśvaro bhavet
phaālgunāparapakṣe tu śītalāmaṣṭamīdine /
pūjayetsarvavapakkānaiḥ saptamyāṃ vidhivatkṛtaiḥ
śītale tvaṃ jaganmātā śītale tvaṃ jagatpitā /
śītale tvaṃ jagadvātrī śītalāyai namonamaḥ
vande 'haṃ śītalāṃ devīṃ rāsabhasthāṃ digaṃbarām /
mārjanī kalaśopetāṃ visphoṭakavināśinīm
śītale śītale cetthaṃ ye japanti jale lthitāḥ //ṭha
teṣāṃ tu śītalā devī syādvisphoṭakaśāntidā
ityevaṃ śītalāmantrairyaḥ samarcayate dvija /
tasya varṣaṃ bhavecchāntiḥ śītalāyāḥ prasādataḥ
sarvamāsobhaye pakṣe vidhivaccāṣṭamīdine /
śivāṃ vāpiśivaṃ prārcyalabhate vāñchitaṃ phalam
Original text: Nāradapurāṇa (or Nāradīyapurāṇa) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0