Language

ENहिગુ
Scripture Library

Nāmaliṅgānuśāsana = Amarakośa · Chapter 1.5

1.5.316

buddhirmanīṣā dhiṣaṇā dhīḥ prajñā śemuṣī matiḥ

1.5.317

prekṣopalabdhiścitsaṃvitpratipajjñapticetanāḥ
## Retentive intellect (1), Volition (1), Attention (3) ##

1.5.318

dhīrdhāraṇāvatī medhā saṃkalpaḥ karma mānasam

1.5.319

avadhānaṃ samādhānaṃ praṇidhānam tathaiva ca
## Awareness (2), Reflection (3), Reasoning (3), Doubt (4) ##

1.5.320

cittābhogo manaskāraścarcā saṃkhyā vicāraṇā

1.5.321

vimarśo bhāvanā caiva vāsanā ca nigadyate

1.5.322

adhyāhārastarka ūho vicikitsā tu saṃśayaḥ

1.5.323

sandehadvāparau cātha samau nirṇayaniścayau
## Heresy or atheism (2), Malice (2), Conclusion or theorem (2), Delusion (3)##

1.5.324

mithyādṛṣṭirnāstikatā vyāpādo drohacintanam

1.5.325

samau siddhāntarāddhāntau bhrāntirmithyāmatirbhramaḥ
## Agreement (10) ##

1.5.326

saṃvidāgūḥ pratijñānaṃ niyamāśravasaṃśravāḥ

1.5.327

aṅgīkārābhyupagamapratiśravasamādhayaḥ
## Spiritual knowledge (1), Worldly or profane knowledge (1) ##

1.5.328

mokṣe dhīrjñānamanyatra vijñānaṃ śilpaśāstrayoḥ
##Salvation or liberation (8), Spiritual ignorance (4) ##

1.5.329

muktiḥ kaivalyanirvāṇaśreyoniḥśreyasāmṛtam

1.5.330

mokṣo 'pavargo 'thājñānamavidyāhaṃmatiḥ striyām
## (Listed) five sense objects (3), Sense organs (3), Intellectual organ (1)##

1.5.331

rūpaṃ śabdo gandharasasparśāśca viṣayā amī

1.5.332

gocarā indriyārthāśca hṛṣīkaṃ viṣayīndriyam

1.5.333

karmendriyaṃ tu pāyvādi manonetrādi dhīndriyam
## Astringent (2), Sweet (1), Salty (1) ##

1.5.334

tuvarastu kaṣāyo 'strī madhuro lavaṇaḥ kaṭuḥ
## Pungent (hot) (1), Sour (1), Tastes (all six) (1) ##

1.5.335

tikto 'mlaśca rasāḥ puṃsi tadvatsu ṣaḍamī triṣu
## Aroma (1), Extremely pleasant smell (1), Permeating smell (2) ##

1.5.336

vimardotthe parimalo gandhe janamanohare

1.5.337

āmodaḥ so 'tinirhārī vācyaliṅgatvamāguṇāt

1.5.338

samākarṣī tu nirhārī surabhirghrāṇatarpaṇaḥ
## Aromatics (4), Breath-freshner (2), Foul smelling (2), Rotten (1) ##

1.5.339

iṣṭagandhaḥ sugandhiḥ syādāmodī mukhavāsanaḥ

1.5.340

pūtigandhastu durgandho visraṃ syādāmagandhi yat
## White (16), Grey (off-white) (2), Black or dark blue (7) ##

1.5.341

śuklaśubhraśuciśvetaviśadaśyetapāṇḍarāḥ

1.5.342

avadātaḥ sito gauro 'valakṣo dhavalo 'rjunaḥ

1.5.343

hariṇaḥ pāṇḍuraḥ pāṇḍurīṣatpāṇḍustu dhūsaraḥ

1.5.344

kṛṣṇe nīlāsitaśyāmakālaśyāmalamecakāḥ
## Yellow (3), Green (3), Red (2), Crimson (1) ##

1.5.345

pīto gauro haridrābhaḥ palāśo harito harit

1.5.346

lohito rohito raktaḥ śoṇaḥ kokanadacchaviḥ
## Light pink (1), Dark pink (1), Brown (2), Purple (3) ##

1.5.347

avyaktarāgastvaruṇaḥ śvetaraktastu pāṭalaḥ

1.5.348

śyāvaḥ syātkapiśo dhūmradhūmalau kṛṣṇalohite
## Tawny (6), variegated (6) ##

1.5.349

kaḍāraḥ kapilaḥ piṅgapiśaṅgau kadrupiṅgalau

1.5.350

citraṃ kirmīrakalmāṣaśabalaitāśca karbure
## Colors as words are masculine, as adjectives follow nouns ##

1.5.351

guṇe śuklādayaḥ puṃsi guṇiliṅgāstu tadvati
śabdavargaḥ
## Talk or speech or language (13) ##

Original text: Nāmaliṅgānuśāsana = Amarakośa · Data entry Avinash Sathaye · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc