Mūlamadhyamakakārikā · Chapter 23
saṃkalpaprabhavo rāgo dveṣo mohaś ca kathyate /
śubhāśubhaviparyāsān saṃbhavanti pratītya hi
śubhāśubhaviparyāsān saṃbhavanti pratītya ye /
te svabhāvān na vidyante tasmāt kleśā na tattvataḥ
ātmano 'stitvanāstitve na kathaṃ cic ca sidhyataḥ /
taṃ vināstitvanāstitve kleśānāṃ sidhyataḥ katham
kasya cid dhi bhavantīme kleśāḥ sa ca na sidhyati /
kaścid āho vinā kaṃcit santi kleśā na kasyacit
svakāyadṛṣṭivat kleśāḥ kliṣṭe santi na pañcadhā /
svakāyadṛṣṭivat kliṣṭaṃ kleśeṣv api na pañcadhā
svabhāvato na vidyante śubhāśubhaviparyayāḥ /
pratītya katamān kleśāḥ śubhāśubhaviparyayān
rūpaśabdarasasparśā gandhā dharmāś ca ṣaḍvidham /
vastu rāgasya doṣasya mohasya ca vikalpyate
rūpaśabdarasasparśā gandhā dharmāś ca kevalāḥ /
gandharvanagarākārā marīcisvapnasaṃnibhāḥ
aśubhaṃ vā śubhaṃ vāpi kutas teṣu bhaviṣyati /
māyāpuruṣakalpeṣu pratibimbasameṣu ca
anapekṣya śubhaṃ nāsty aśubhaṃ prajñapayemahi /
yat pratītya śubhaṃ tasmāc chubhaṃ naivopapadyate
anapekṣyāśubhaṃ nāsti śubhaṃ prajñapayemahi /
yat pratītyāśubhaṃ tasmād aśubhaṃ naiva vidyate
avidyamāne ca śubhe kuto rāgo bhaviṣyati /
aśubhe 'vidyamāne ca kuto dveṣo bhaviṣyati
anitye nityam ity evaṃ yadi grāho viparyayaḥ /
nānityaṃ vidyate śūnye kuto grāho viparyayaḥ
anitye nityam ity evaṃ yadi grāho viparyayaḥ /
anityam ity api grāhaḥ śūnye kiṃ na viparyayaḥ
yena gṛhṇāti yo grāho grahītā yac ca gṛhyate /
upaśāntāni sarvāṇi tasmād grāho na vidyate
avidyamāne grāhe ca mithyā vā samyag eva vā /
bhaved viparyayaḥ kasya bhavet kasyāviparyayaḥ
na cāpi viparītasya saṃbhavanti viparyayāḥ /
na cāpy aviparītasya saṃbhavanti viparyayāḥ
na viparyasyamānasya saṃbhavanti viparyayāḥ /
vimṛśasva svayaṃ kasya saṃbhavanti viparyayāḥ
anutpannāḥ kathaṃ nāma bhaviṣyanti viparyayāḥ /
viparyayeṣv ajāteṣu viparyayagataḥ kutaḥ
na svato jāyate bhāvaḥ parato naiva jāyate /
na svataḥ parataś ceti viparyayagataḥ kutaḥ
ātmā ca śuci nityaṃ ca sukhaṃ ca yadi vidyate /
ātmā ca śuci nityaṃ ca sukhaṃ ca na viparyayaḥ
nātmā ca śuci nityaṃ ca sukhaṃ ca yadi vidyate /
anātmā 'śucy anityaṃ ca naiva duḥkhaṃ ca vidyate
evaṃ nirudhyate 'vidyā viparyayanirodhanāt /
avidyāyāṃ niruddhāyāṃ saṃskārādyaṃ nirudhyate
yadi bhūtāḥ svabhāvena kleśāḥ kecid dhi kasyacit /
kathaṃ nāma prahīyeran kaḥ svabhāvaṃ prahāsyati
yady abhūtāḥ svabhāvena kleśāḥ kecid dhi kasyacit /
kathaṃ nāma prahīyeran ko 'sadbhāvaṃ prahāsyati
Original text: Mūlamadhyamakakārikā · Data entry Douglas Bachman · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0