Mṛgendrāgama · Chapter 1.2

athānādimalāpetaḥ sarvakṛtsarvavicchivaḥ
pūrvavyatyāsitasyāṇoḥ pāśajālamapohati //

tripadārthaṃ catuṣpādaṃ mahātantraṃ jagatpatiḥ
sūtreṇaikena saṃhṛtya prāha vistaraśaḥ punaḥ //

jagajjanmasthitidhvaṃsa tirobhāvavimuktayaḥ
kṛtyaṃ sakārakaphalaṃ jñeyamasyaitadeva hi //

tena svabhāvasiddhena bhavitavyaṃ jagatkṛtā
arvāksiddhe 'navasthā syān mokṣo nirhetuko 'pi vā //

caitanyaṃ dṛkkriyārūpaṃ tadastyātmani sarvadā
sarvataśca yato muktau śrūyate sarvatomukham //

sadapyabhāsamānatvāt tanniruddhaṃ pratīyate
vaśyo 'nāvṛtavīryasya so 'ta evāvimokṣaṇāt //

prāvṛtīśabale karma māyākāryaṃ caturvidham
pāśajālaṃ samāsena dharmā nāmnaiva kīrtitāḥ //

iti vastutrayasyāsya prākpādakṛtasaṃsthiteḥ
caryāyogakriyāpādair viniyogo 'bhidhāsyate //

viniyogaphalaṃ muktir bhuktirapyanuṣaṅgataḥ
parāparavibhāgena bhidyete te tvanekadhā //

vedānasāṃkhyasadasat pādārthikamatādiṣu
sasādhanā muktirasti ko viśeṣaḥ śivāgame //

praṇetrasarvadarśitvān na sphuṭo vastusaṃgrahaḥ
upāyāḥ saphalāstadvac chaive sarvamidaṃ param //

vedānteṣveka evātmā cidacidvyaktilakṣitaḥ
pratijñāmātramevedaṃ niścayaḥ kiṃnibandhanaḥ //

atha pramāṇaṃ tatrātmā prameyatvaṃ prapadyate
yatraitadubhayaṃ tatra catuṣṭayamapi sthitam //

advaitahānirevaṃ syān niṣpramāṇakatānyathā
bhogasāmyāvimokṣau ca yau neṣṭāvātmavādibhiḥ //

sāṃkhyajñāne 'pi mithyātvaṃ kārye kāraṇabuddhitaḥ
akartṛbhāvādbhoktuśca svātantryādapyacittvataḥ //

iha sapta padārthāḥ syur jīvājīvāstravāstrayaḥ
saṃvaro nirjaraścaiva bandhamokṣāvubhāvapi //

syādvādalāñchitāścaite sarve 'naikāntikatvataḥ
tadeva sattadevāsad iti kena pramīyate //

sadanyadasadanyacca tadevaṃ siddhasādhyatā
asajjaghanyaṃ sacchreṣṭham ityapi bruvate budhāḥ //

naikatra tadapekṣātaḥ sthitamevobhayaṃ tataḥ
atha cetsadasadbhāvaḥ sadāyuktataro mataḥ //

tatkarmasaṃkarabhayād avyāpitvaṃ ca te jaguḥ
sāmānyetarasambandha jñānābhāvādacetasaḥ //

yaḥ prāgavyāpakaḥ so 'nte kathamanyādṛśo bhavet
sa vikāsādidharmā cet tato doṣaparamparā //

ṣaṭpadārthaparijñānān mithyājñānaṃ nivartate
rāgadveṣau mamatvaṃ ca tadviśeṣaguṇāstataḥ //

kramaśo vinivartante dehasaṃyogajā yataḥ
sā muktirjaḍatārūpā tato muktaḥ śavo na kim //

cidvyañjakasya karmādeḥ kṣaṇikatvānmuhurmuhuḥ
vyajyate jāyamānaiva kṣaṇiketi matā paraiḥ //

tadasatkarmaṇo bhogād atītānubhavasmṛteḥ
sthitirniranvaye nāśe na smṛternāpi karmaṇaḥ //

vināśalakṣaṇo 'paiti na muktāvapyupaplavaḥ
na cāstyanubhavaḥ kaścid bhavāvasthā varaṃ tataḥ //

ityādyajñānamūḍhāṇāṃ matamāśrityadurdhiyaḥ
apavargamabhīpsanti khadyotātpāvakārthinaḥ //

yatkaivalyaṃ puṃsprakṛtyor vivekād yo vā sarvaṃ brahma matvā virāmaḥ
yā vā kāścinmuktayaḥ pāśajanyās tāstāḥ sarvā bhedamāyānti sṛṣṭau //

śaive siddho bhāti mūrdhnītareṣāṃ muktaḥ sṛṣṭau punarabhyeti nādhaḥ
viśvānarthānsvena viṣṭabhya dhāmnā sarveśānānīśitaḥ sarvadāste //