Mokṣopāya · Chapter 6.48

kevalenendriyais sārdhaṃ vartamānārthavartinā /
asaṅgamena manasā yat karoṣi na tat kṛtam //

yathā prāptikṣaṇe vastu prathamaṃ tuṣṭaye tathā /
na prāptyekakṣaṇād ūrdhvam iti ko nānubhūtavān //

vāñchākāle yathā vastu tuṣṭaye nānyadā tathā /
tasmāt kṣaṇasukhe tuṣṭiṃ bālo badhnāti netaraḥ //

vāñchākṣaṇe tuṣṭaye yat tatra vāñchaiva kāraṇam /
tuṣṭis tv atuṣṭiparyantā tasmād vāñchāṃ parityaja //

yadi tat padam āpnoṣi kadācit kālaparyayāt /
tad ahambhāvanārūpe na maṅktavyaṃ tvayā punaḥ //

ātmajñānācalasyāgre rāma viśrāntavān asi /
ahambhāvamahāśvabhre na punaḥ pātam arhasi //

prasṛtānantasaddṛṣṭer jñatvameruśirassthiteḥ /
punar garbhāndhakārāntaḥpātālapatanaṃ kutaḥ //

dṛśyate te svabhāvo 'yaṃ samatāsatyatāmayaḥ /
manye kṣīṇavikalpo 'si jāto 'si gatakālikaḥ //

svabhāvo 'yaṃ sthiro rāma ity āvedayatīva me /
somya pūrṇārṇavaprakhyā samatā nirmalā tava //

āśā yātu nirāśatvam abhāvaṃ yātu bhāvanā /
amanastvaṃ mano yātu tavāsaṅgena jīvataḥ //

yāṃ yāṃ vastudṛśaṃ yāsi tasyāṃ tasyām avasthitam /
sattāsāmānyarūpeṇa brahma bṛṃhitacidghanam //

ajñātātmā nibaddho 'si vijñātātmā na badhyase /
rāma tvaṃ svātmanātmānaṃ bodhayasva balād ataḥ //

yatra na svadate vastu svadate ca yathāgatam /
avāsanatvaṃ tad viddhi sāmyam ākāśakomalam //

vāsanārahitair antar indriyair āharan kriyāḥ /
na vikriyām avāpnoṣi khavat kṣobhaśatair api //

jñātā jñānaṃ tathā jñeyaṃ trayam ekatayātmani /
śāntātmānubhavan bhavya na bhūyobhavabhāg asi //

cittonmeṣanimeṣābhyāṃ saṃsārapralayodayau /
vāsanāprāṇasaṃrodhād anunmeṣaṃ manaḥ kuru //

prāṇonmeṣanimeṣābhyāṃ saṃsṛteḥ pralayodayau /
tam abhyāsaprayogābhyām unmeṣarahitaṃ kuru //

maurkhyonmeṣanimeṣābhyāṃ karmaṇāṃ pralayodayau /
tad vilīnaṃ kuru balād guruśāstrārthasaṅgamaiḥ //

yathā vātarajassaṅgaspandāt stambhābhravedanam /
tathā citā cetyatayā spandād idam upasthitam //

dṛśyadarśanasambandhaspandajeyaṃ jagadgatiḥ /
sphuraty ālokakuḍyādisaṅgajā varṇadhīr iva //

dṛśyadarśanasambandhaspandābhāve na jāyate /
vedanā bhavadābhāsā citrapuṃsām ivāśaye //

cittaspandotthitā māyā tadabhāve vilīyate /
payasspandotthitā vīcis tadabhāvena śāmyati //

tyāgato vāsanāṃśasya bodhād vā prāṇarodhanāt /
citte nisspandatāṃ yāte kutas spandasya sambhavaḥ //

asaṃvitspandamātreṇa yāti cittam acittatām /
prāṇānāṃ vā nirodhena tad eva ca paraṃ padam //

dṛśyadarśanasambandhe yat sukhaṃ pāramātmikam /
tadantaikāntasaṃvittyā brahmadṛṣṭyā manaḥkṣayaḥ //

yatra nābhyuditaṃ cittaṃ tat tat sukham akṛtrimam /
na svargādau sambhavati marau himagṛhaṃ yathā //

cittopaśamajaṃ sphāram avācyaṃ vacasāṃ sukham /
kṣayātiśayanirmuktaṃ nodeti na ca śāmyati //

bodhād bhavati cittānto nirbodhāc cittatoditā /
bālavetālavat tena mohaśrīr ghanatāṃ gatā //

vidyamānam api hy etac cittaṃ bodhād vilīyate /
sad apy asad ivābhāti tāmraṃ hemīkṛtaṃ yathā //

jñasya cittaṃ na cittākhyaṃ jñacittaṃ sattvam ucyate /
nāmārthānyatvabhāk cittaṃ bodhāt tāmrasuvarṇavat //

na sambhavati cittatvaṃ tena tat pravilīyate /
bhramaś śāmyati bodhena nābhāvo vidyate sataḥ //

avastv etad vikalpātma cittādi śaśaśṛṅgavat /
sarvatvād ātmanas tasmāt tad vibodhād vilīyate //

cittaṃ sattvaṃ samāyātaṃ kañcit kālaṃ jagatsthitau /
vihṛtya turyāvasthāyāṃ turyātītaṃ bhavaty ataḥ //

brahmaiva bhūribhuvanabhramavibhramaughair itthaṃ sthitaṃ samam anekatayaikam eva /
sarvātma sambhavati netarad aṅga kiñcic caittādi kāñcanahṛdīva hi sanniveśaḥ //