Mokṣopāya · Chapter 6.246

pārthivīṃ dhāraṇāṃ baddhvā jaganti samavekṣitum /
sampannas tvam ayaṃ bhūmer lokaẖ kim uta mānasaḥ //

idaṃ ca mānasaṃ cāhaṃ sampannaḫ pṛthubhūtalam /
nedaṃ na mānasaṃ caiva sampanno vastutas tv aham //

amānasaṃ mahīpīṭhaṃ na sambhavati kiñcana /
yad asad vetsi yat sad vā manomātrakam eva tat //

cidākāśam ahaṃ śuddhaṃ tasya me 'nanyad ātmanaḥ /
yac cinmātrātmakacanaṃ tat saṅkalpābhidhaṃ smṛtam //

tan manas tan mahīpīṭhaṃ taj jagat sa pitāmahaḥ /
saṅkalpapuravad vyomni kacaty etan manonabhaḥ //

evaṃ saṅkalpamātraṃ me manomātraṃ tad ātatam /
dhāraṇābhyāsasampuṣṭaṃ bhūmaṇḍalam iti sthitam //

nedaṃ bhūmaṇḍalaṃ tad vai tadanyad dhi manomayam /
ākāśamātrakacanam acetyaṃ kacanaṃ citeḥ //

tad evākāśamātrātma tathābhūtaṃ cirasthiteḥ /
idampratyayalabdhatvān mānasatvaṃ samujjhati //

idaṃ sthiraṃ sukaṭhinaṃ vitataṃ bhūmimaṇḍalam /
astīti jāyate buddhir vyomny eva ciravedanāt //

nyāyenedam ivānena tat sthitaṃ vasudhātalam /
idaṃ na caivam evādya sargasyādāv upāgatam //

yathā svapne puratvena cid eva vyomni bhāsate /
tathā cid eva sargādāv idaṃ jagad iti sthitā //

viddhi cidrūpabālasya manorājyaṃ jagattrayam /
mahītalādikaṃ dṛśyam idaṃ sargaṃ ca sarvadā //

cidrūpasyātmano nānyas saṅkalpas tanmayaṃ jagat /
vastutas tu na piṇḍātma na satyātma na bhāsuram //

dṛśyam asty aparijñātaṃ parijñātaṃ na vidyate /
parijñānaṃ tad evāsya śṛṇoṣi yad idaṃ ciram //

sarvaṃ cinmātram ākāśaṃ prakacaty ātmanātmani /
bhūmaṇḍalātma dṛśyātma dvaitaikyābhyāṃ vivarjitam //

maṇir yathā svabhāvena śuklapītādikās tviṣaḥ /
akurvann eva kurute cidākāśas tathā jagat //

yato na kiñcit kurute na ca rūpaṃ samujjhati /
tasmān na mānasaṃ nedaṃ kiñcid asti mahītalam //

mahītalam ivābhāti cidvyomaiva nirantaram /
ātmany evātalaṃ vyoma yathāmalatalaṃ sthitam //

svabhāvamātrakacanaṃ tat tadā me tathā sthitam /
bhūmaṇḍalam ivātyacchaṃ kham eva vitatāntaram //

idaṃ bhūmaṇḍalaṃ tac ca dvayam etan mahāciteḥ /
svarūpam eva kacati tava svapnapuraṃ yathā //

cirakālapratyayatas sthiram ity avagamyate /
parijñātaṃ yathābhūtaṃ cidvyomaiva nirantaram //

idam ākāśamātrātma tad apy ākāśamātrakam /
ajñānān na parijñānāj jñānān nedaṃ na tat kvacit //

trailokyabhūtajālānāṃ kālatritayabhāvinām /
sambhramasvapnasaṅkalpamanorājyadaśāsthitau //

bhūtāni ca bhaviṣyanti vartamānāni yāni ca /
bhūmaṇḍalāni tāny aṅga sattāsāmānyatāṅgataḥ //

aham eva samagrāṇi teṣām antargatāny api /
tena tāny anubhūtāni tathā dṛṣṭāni cākhilam //

cinmātram etad ajaraṃ padam ātmatattvaṃ śuddhātmatām ajahad aṅgagataṃ bibharti /
sarvaṃ yathāsthitam idaṃ jagatāṃ tu bhedaṃ buddhaṃ sad aṅga na bibharti tu kiñcanāpi //