Mokṣopāya · Chapter 6.23

tato jagati jāteṣu bhagavan yuṣmadādiṣu /
bharadvājapulastyātrināradendramarīciṣu //

pulahoddālakādyeṣu kratubhṛgvaṅgirassu ca /
sanatkumārabhṛṅgīśaskandebhavadanādiṣu //

gaurīsarasvatīlakṣmīgāyatryādyāsu bhūriṣu /
merumandarakailāsahimavaddardurādiṣu //

hayagrīvahiraṇyākṣakālanemibalādiṣu /
hiraṇyakaśipukrāthabaḍiprahlādakādiṣu //

niminyaṅkupṛthuprothavainyanābhāgakeliṣu /
nalamāndhātṛsagaradilīpanahuṣādiṣu //

ātreyavyāsavālmīkivatsavātsyāyanādiṣu /
upamanyumanīmaṅkibhagīrathaśukādiṣu //

alpakātītakāleṣu kiñcid dūreṣu keṣucit /
tathādyatanasargeṣu smaraṇe gaṇanaiva kā //

mune te brahmaputrasya janmāṣṭamam idaṃ kila /
saṃsmarāmy aṣṭame sarge tv asmiṃs tvaṃ mama saṅgataḥ //

kadācij jāyase vyomnaḥ kadācij jāyase jalāt /
kadācij jāyase śailāt kadācij jāyase 'nalāt //

yādṛśo yādṛśācāro yādṛksaṃsthānadiggaṇaḥ /
sargo 'yaṃ tādṛśān eva trīn sargān saṃsmarāmy aham //

ekarūpākhilācārasanniveśanarāmarān /
samakālākhilasthairyān daśa sargān smarāmy aham //

antardhānaṃ gatā devā vārapañcakam uddhṛtāḥ /
mune pañcasu sargeṣu kūrmā iva payonidheḥ //

mandarākarṣaṇāvegaparyākulasurāsuram /
smarāmi dvādaśaṃ cedam amṛtāmbhodhimanthanam //

sarvauṣadhirasopetāṃ baliṃ grāhas taṭād iva /
vāratrayaṃ hiraṇyākṣo nītavān vasudhām adhaḥ //

reṇukātmajatāṃ gatvā ṣaṣṭhaṃ vāram imaṃ hariḥ /
bahusargāntareṇāpi cakāra kṣatriyakṣayam //

śataṃ kaliyugānāṃ ca harer buddhadaśāśatam /
śākyarājatayaivāptaṃ smarāmi munināyaka //

triṃśattripuravikṣobhān dvau dakṣādhvarasaṅkṣayau /
daśa śukravighātāṃś ca candramaules smarāmy aham //

bāṇārtham aṣṭau saṅgrāmāj jvarapramathanāyakān /
vikṣobhitasurānīkān smarāmi hariśarvayoḥ //

yugaṃ prati dhiyāṃ puṃsām ūnādhikatayā mune /
kriyāṅgapāṭhavaicitryayuktān vedān smarāmy aham //

ekāgrāṇi samagrāṇi bahupāṭhāni me 'nagha /
purāṇāni pravartante vivṛtāni yugaṃ prati //

punas tān eva tān evam anyān api yuge yuge /
devarṣivipraracitān itihāsān smarāmy aham //

itihāsaṃ mahāścaryam anyaṃ rāmāyaṇābhidham /
granthalakṣapramāṇaṃ saj jñānaśāstraṃ smarāmy aham //

rāmavad vyavahartavyaṃ na rāvaṇavilāsavat /
iti yatra dhiyā jñānaṃ haste phalam ivārpitam //

kṛtaṃ vālmīkinā caitad adhunā ca kariṣyati /
adya tv aprakaṭaṃ loke sthitaṃ jñāsyati kālataḥ //

vālmīkināmnā jīvena tenaivānyena cākṣatam /
etat tad dvādaśaṃ vāraṃ kriyate vismṛtiṃ gatam //

dvitīyam etasya samaṃ bhārataṃ nāma nāmataḥ /
smarāmi prāktanavyāsakṛtaṃ jagati vismṛtam //

vyāsābhidhena jīvena tathaivānyena cākṣatam /
etat tu saptamaṃ vāraṃ kriyate vismṛtiṃ gatam //

ākhyānakāni śāstrāṇi vivṛtāni yugaṃ prati /
vicitrasanniveśāni saṃsmarāmi munīśvara //

punas tāny eva tāny eva tathānyāni yuge yuge /
sādho padārthajālāni prapaśyāmi smarāmi ca //

rākṣasakṣataye viṣṇor mahīm avatariṣyataḥ /
adhunaikādaśaṃ janma rāmanāmno bhaviṣyati //

vasudevagṛhe viṣṇor bhuvo bhāranivṛttaye /
adhunā ṣoḍaśaṃ janma bhaviṣyati munīśvara //

nārasiṃhena vapuṣā hiraṇyakaśipuṃ hariḥ /
jaghāna vāratritayaṃ mṛgendra iva vāraṇam //

jagattrayībhrāntir iyaṃ na kadācin na vidyate /
vidyate na kadācic ca jalabudbudavat sthitā //

dṛśyabhrāntir aniṣṭheyam antassthā saṃvidātmani /
jāyate līyate cāśu lolā vīcir ivāmbhasi //

samaikasanniveśāni bahūni viṣamāṇi ca /
tathārdhasamarūpāṇi trijaganti smarāmy aham //

tāny eva tādṛkkarmāṇi tathānyācaraṇāni ca /
tatkarmāṇi tathānyāni bhūtānīha smarāmy aham //

pratimanvantaraṃ brahman viparyaste jagatkrame /
sanniveśe 'nyathā jāte prayāte saṃstute jane //

mamānyāni ca mitrāṇi te 'nya eva ca bandhavaḥ /
anya eva navā bhṛtyā anya eva samāśrayāḥ //

kadācid aham ekānte vindhyamūlalatāśrayaḥ /
kadācin meruśṛṅgāgrakalpavṛkṣalatāśrayaḥ //

kadācit sahyanilayaḥ kadācid dardurālayaḥ /
kadācid dhimavadvāsī kadācin malayāśrayaḥ //

kadācit prāktanenaiva sanniveśena bhūdharam /
vanaṃ vṛkṣaṃ ca śākhāṃ ca prāpya nīḍaṃ karomy aham //

adyānanteṣu yāteṣu yugeṣu munināyaka /
prāktanenaiva jāto 'yaṃ sanniveśena pādapaḥ //

tāte jīvati yaivābhūc chobhāsya sutaros tayā /
kṛtaprāksanniveśo 'yam ahaṃ sthitim upāgataḥ //

nehābhūd uttarā pūrvaṃ kakum nāyaṃ ca bhūdharaḥ /
dig uttarābhūd anyaiva pūrvaṃ merumahīdharā //

ekaikadehasaṃsthānanītabrahmaniśāgamaḥ /
dhyānānte khastha evaitat sargam ālokya vedmy aham //

arkāder ṛkṣasañcārān mervādes sthānakād diśām /
saṃsthānam anyathā tasmin sthite yānti diśo 'nyathā //

na san nāsaj jagan manye bhramo 'yaṃ kevalaṃ dhiyaḥ /
ātmaspandacamatkāravibhavo 'yaṃ vijṛmbhate //

putraḥ pitṛtvam āyāto mitrāṇi tv aritāṃ tathā /
strītvaṃ ca śataśo yātān puṃsaś caiva smarāmy aham //

kalau kṛtayugācārān kṛte kaliyugasthitīḥ /
tretāyāṃ dvāpare caiva saṃsmarāmi munīśvara //

adṛṣṭavedavedārthān svasaṅketavihāriṇaḥ /
sargān nirargalācārān kvacit kāṃścit smarāmy aham //

dhyātari brahmaṇi brahman sasurāsuramānuṣam /
caturyugasahasre dve jagac chūnyaṃ smarāmy aham //

vicitrasaṃsthānaviśeṣadeśān vicitrakāryākulabhūtakośān /
vicitravinyāsavilāsaveṣān smarāmy ahaṃ brahmadineṣv aśeṣān //