Mokṣopāya · Chapter 6.225
tataḫ pratīpam abhyāsaṃ bodhe dhāraṇayāmale /
kurvaḫ prakaṭatāṃ tena jagad eṣyati śailagam //
yuktiyukte tayety ukte vidyādharyā dharopari /
baddhapadmāsano 'thāhaṃ samādhāv udito 'bhavam //
sarvārthabhāvanātyāge cinmātraikāntabhāvitaḥ /
atyajaṃ tam ahaṃ pūrvaṃ kathārthakalanāmalam //
atha cidvyomatāṃ prāptaḫ parāṃ dṛṣṭim ahaṃ gataḥ /
śaratsamayasamprāptau vyoma nirmalatām iva //
tatas satyāvadhānaikaghanābhyāsena dehake /
mamādhibhautikabhrāntir nūnam astam upāgatā //
udayāstamayonmuktā satatodayamayy api /
mahācidvyomatā svacchā proditeva tadābhavat //
atha paśyāmy ahaṃ yāvat khasyaivopalateva sā /
vastutaś ca na cākāśaṃ nopalaḫ param eva tat //
paramārthaghanaṃ svacchaṃ tat tathābhāvi tādṛśam /
tathābhāvanayā svātmā madīyo dṛṣṭavāṃs tathā //
yathā svapne sumahatī dṛṣṭā gehagatā śilā /
vyomaiva kevalaṃ tadvat sā śuddhaṃ cinnabhaś śilā //
svayaṃ svapnānvito 'nyasya svapnapuṃstvaṃ gato naraḥ /
svapne 'jñānaprabuddhasya yādṛk tādṛk sa sūpalaḥ //
svapnasthānāṃ śiraś chinnaṃ yeṣāṃ te saṃsṛtau sthitāḥ /
kālena jñānalābhena vinā kurvanti kiṃ kila //
bodhaẖ kālena bhavati mahāmohavatām api /
tasmān na kiñcid apy asti brahmatattvād ṛte 'kṣayam //
atas tac cidghanaṃ svacchaṃ brahmākāśaṃ śilākṛti /
dṛṣṭaṃ mayā tathā tatra na tu pṛthvyādi sat kvacit //
bhūtānām ādisarge yac chuddhaṃ yat pāramārthikam /
vapus tad evādya teṣāṃ dhyānalabhyam avasthitam //
brāhmaṃ vapur hi bhūtānām ātmīyaṃ yat purātanam /
tad evādya manorājyaṃ saṅkalpa iti kathyate //
sa ātivāhiko dehas tat paraṃ paramārthataḥ /
pratyakṣaṃ prathamaṃ tat tat tad ādyaṃ kacanaṃ citaḥ //
tad yat prathamam adhyakṣaṃ jīvasya prathamaṃ vapuḥ /
manaḫpratyakṣam ity uktaṃ tat tenaivādya durdhiyā //
yogipratyakṣam ity uktaṃ manaḫpratyakṣam ity api /
tat svam eva citā rūpaṃ gatayevānyatāṃ mudhā //
idam adyatanaṃ nāma pratyakṣam asadutthitam /
asatpratyakṣam eveti viddhi pratyakṣam aṅga tat //
aho nu citrā māyā yat prākpratyakṣe parokṣatā /
nirṇītāsmiṃs tv anadhyakṣe pratyakṣakalanādṛtā //
ātivāhikadehitvaṃ pratyakṣaṃ prathamoditam /
satyaṃ sarvagataṃ viddhi māyaiva tv ādhibhautikam //
anubhūtāpi nāsty eva hemnaẖ kaṭakatā yathā /
tathātivāhikasyādhibhautikatvaṃ na vidyate //
bhramam abhramatāṃ yātam abhramaṃ bhramatāṃ gatam /
vetti jīvo vicāreṇa vināho nu vimūḍhatā //
ādhibhautikadeho 'yaṃ vicāreṇa na labhyate /
ātivāhikadehas tu kila lokadvaye 'kṣayaḥ //
ādhibhautikacid rūḍhā svātivāhikadehake /
marau marīcikāsv eva yathā mithyaiva vāridhīḥ //
jātādhibhautikī saṃvid ātivāhikavitkrame /
dehadṛṣṭivaśāt prauḍhā sthāṇau puruṣadhīr iva //
śuktau rajatatā tāpe jalatendau yathā dvitā /
ādhibhautikatā tadvan manojaivātivāhike //
yad asat tat kṛtaṃ satyaṃ yat satyaṃ tad asat kṛtam /
aho nu mohamāhātmyaṃ jīvasyāsyāvicārajam //
yogipratyakṣam evāsti kiñcid asti tu mānasam /
yasmāl lokadvayācāras tābhyām eva prasidhyati //
ādyaṃ pratyakṣam utsṛjya yo 'satye 'smin kṛtasthitiḥ /
pratyakṣe mṛgatṛṣṇāmbu pītvā sa sukham āsthitaḥ //
tat sukhaṃ duẖkham evāhuẖ kṣaṇanāśānubhūtitaḥ /
akṛtrimam anādyantaṃ yat sukhaṃ tat sukhaṃ viduḥ //
pratyakṣeṇaivam adhyakṣaṃ pratyakṣaṃ pravicāryatām /
yad ādyaṃ yat sad adhyakṣaṃ tat pratyakṣeṇa dṛśyatām //
lokadvayānubhavadaṃ tyaktvā pratyakṣam aihikam /
māyātmakaṃ yo gṛhṇāti nāsti mūḍhatamas tataḥ //
ātivāhikam evaiṣāṃ bhūtānāṃ vidyate vapuḥ /
tatrādhibhautikabhrāntir asatyaiva piśācikā //
ajātasaṅkalpamayaṃ pratyakṣaṃ sat kathaṃ bhavet /
svayam eva na yat satyaṃ tat satkāryakaraṃ katham //
yatra pratyakṣam evāsad anyat kiṃ tatra sad bhavet /
kva tat siddhaṃ bhaved vastu yad asiddhena sādhyate //
pratyakṣa eva bhāvatve naṣṭe kvevānumādayaḥ /
uhyante vāraṇā yatra tatrorṇāyuṣu kā kathā //
ataḫ pramāṇasaṃsiddher dṛśyaṃ nāsty eva kutracit /
anyad yad idam astīva tat tad brahmaghanaṃ ghanam //
svapne draṣṭuẖ kham evādrir gehe nānyasya vai yathā /
tathā tadbhāvanavator āvayos sā śilaiva cit //
ayaṃ śaila idaṃ vyoma jagad etad idaṃ tv aham /
iti cinmaya ātmāntaẖ khaṃ camatkurute svayam //
paśyaty etat prabuddhātmā nāprabuddhaẖ kadācana /
śrotuẖ kathārthasaṃvittir nāśrotur bhavati kvacit //
aprabuddhamater bhrāntir eveyaṃ satyatāṃ gatā /
kṣīvasya susthitā eva nṛtyanti taruparvatāḥ //
sarvatrāpratihatarūpam ekabodhaṃ pratyakṣaṃ śivam avabudhya citsvarūpam /
pratyakṣāntaram iha pelavaṃ śrayante ye mūḍhās tṛṇatanubhiś śaṭhair alaṃ taiḥ //
Original text: Mokṣopāya · Edition: Susanne Krause-Stinner Das erste und zweite Buch: Vairāgyaprakaraṇa; Mumukṣuvyavahāraprakaraṇa Wiesbaden Harrassowitz Walter Slaje Anonymus Casmiriensis: Mokṣopāya. Historisch-kritische Gesamtausgabe 1 Akademie der Wissenschaften und der Literatur, Mainz. Veröffentlichungen der Indologischen Kommission / Veröffentlichungen der Fächergruppenkommission für Außereuropäische Sprachen und Kulturen. Stu · Data entry Walter Slaje Susanne Krause-Stinner Peter Stephan Anett Krause Jürgen Hanneder Stanislav Jager · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0