Mokṣopāya · Chapter 6.221

tataẖ kuvalayollāsimālatī sālilocanā /
lalanā lalitālokya līlayā lapitā mayā //

kā tvaṃ kamalapattrābhe kimarthaṃ mām upāgatā /
kasyāsi kiṃ prārthayase kvāgatāsi kimāspadā //

mune śṛṇu yathāvat tvam ātmodantaṃ vadāmy aham /
praṣṭum arhasi visrabdham ārtāṃ karuṇayārthinīm //

paramākāśakośasya kasmiṃścit koṇakoṭare /
yuṣmākaṃ saṃsthitaṃ kiñcid idaṃ tāvaj jagadgṛham //

pātālabhūtalasvargā ihāvavarakās trayaḥ /
kalpanaikakumāryāntaẖ kṛtā dhātṛtvam āptayā //

tatra dvīpais samudraiś ca valitaṃ valayair iva /
pātālotthaṃ jagallakṣmyāḫ prakoṣṭham iva bhūtalam //

ante dvīpasamudrāṇāṃ sarvadikkam avasthitā /
yojanānāṃ sahasrāṇi daśa hemamayī mahī //

svayamprakāśā saṅkalpaphaladāmbaranirmalā /
cintāmaṇimayī svacchā svacchāyājitaviṣṭapā //

sāpsaro'marasiddhānāṃ līlāviharaṇāvaniḥ /
saṅkalpamātrasampannasarvasambhogasundarī //

ante tasyā bhuvaś śailo lokāloko 'sti viśrutaḥ /
bhūpīṭhasya prakoṣṭhasya valayāvalanāṃ dadhat //

kvacin nityaṃ tamovyāpto mūḍhabuddher ivāśayaḥ /
kvacin nityaṃ prakāśātmā manas sattvavatām iva //

kvacid āhlādajanakas sādhūnām iva saṅgamaḥ /
kvacid udvegajanako mūrkhair iva samāgamaḥ //

kvacit prakaṭasarvārtho mano matimatām iva /
kvacid atyantagahano mūrkhaśrotriyacittavat //

kvacid aprāptasūryāṃśuḥ kvacit samprāptasūryabhāḥ /
kvacil lokamayas tena kvacid āśūnyadiktaṭaḥ //

kvacid devapuravyāptaẖ kvacid daityapurānvitaḥ /
kvacit pātālagahanaẖ kvacic chṛṅgordhvakandaraḥ //

kvacic chvabhrabhramadgṛdhraẖ kvacit sānumanoharaḥ /
kvacic chṛṅgaśikhākrāntavairiñcanagarāntaraḥ //

kvacic chūnyamahāraṇyavahatkalpāntamārutaḥ /
kvacit puṣpavanodyānagāyadvidyādharīgaṇaḥ //

kvacit pātālagambhīraguhākumbhāṇḍabhīṣaṇaḥ /
kvacin nandanasaundaryamunyāśramamanoharaḥ //

kvacid akṣayamattābhraẖ kvacid durlabhavāridaḥ /
kvacid garbhaguhāśvabhragahanopāntamaṇḍalaḥ //

kvacit kṣudrajanākṣepasamutsāditabhūtabhūḥ /
kvacid vāstavyajanatāsaundaryajitaviṣṭapaḥ //

kvacin nityaṃ vahadvātājñātasthāvarajaṅgamaḥ /
kvacin mahāmarumarunmattabhāṅkārabhīṣaṇaḥ //

kvacit kvaṇatkamalinīmattasārasabhūṣaṇaḥ /
kvacit salilakallolajaladollāsaghargharaḥ //

kvacin mattāpsarodolāvilāsajanitasmaraḥ /
kvacit piśācakumbhāṇḍaceṣṭitāviṣṭadiktaṭaḥ //

kvacid vidyādharīsiddhagītanṛttalasattaṭaḥ /
kvacid udvarṣadambhodasaridvāhaluṭhattaṭaḥ //

kvacit satatagānītanītanānābhrasatpaṭaḥ /
kvacit kamalinīkośacakrasthadhyānimaṇḍalaḥ //

kvacit sarvāṅganāsiddhasundarīdattamaṇḍanaḥ /
kvacit tapaddinakarajanitācārasundaraḥ //

kvacin naiśatamogehanṛttonmattaniśācaraḥ /
kvacid utpatadutpātatayā naśyajjanāvaniḥ //

kvacit saurājyasampattyā prodbhavatpuramaṇḍalaḥ /
kvacid atyantaniśśūnyaẖ kvacij janapadāvṛtaḥ //

kvacic chubhrābhragambhīraẖ kvacit pātālabhīṣaṇaḥ /
kvacid bṛhatkalpataruẖ kvacin nirjalajaṅgalaḥ //

kvacin mahākarikulaḥ kvacin mattaharivrajaḥ /
kvacin nirbhūtasūdyānaẖ kvacid unmattarākṣasaḥ //

kvacit karañjagahanaẖ kvacit sarvartukānanaḥ /
kvacid vyomopamasarāẖ kvacid dīrghamarusthalaḥ //

śikhareṣu śilās tasya sāmānyācalasannibhāḥ /
santi susthitakalpābhrā ratnamayyo 'mbarāmalāḥ //

kṣīrodajārkagaurīṇāṃ vātaskandhaukasām api /
viśrāmyanty aniśaṃ yāsu harayo hāriyonayaḥ //

tāsām uttaradigbhāge pūrvaśṛṅgaśilodare /
nivasāmy aham akṣīṇavajrasārasamatvaci //

vidhinā tatra baddhāsmi naddhāsmy upalayantrakaiḥ /
atrāsaṅkhyā mune yātā manye yugagaṇā mama //

na kevalam ahaṃ baddhā yāvad bhartāpi tatra me /
baddhas sāyantane padmakuṭmale ṣaṭpado yathā //

tena sārdhaṃ mayā bhartrā śilākoṭarasaṅkaṭam /
anubhūtaṃ ciraṃ kālam atra varṣagaṇā gatāḥ //

adyāpy ātmaikadoṣeṇa na hi mokṣaṃ labhāvahe /
ciraṃ tatraiva tiṣṭhāvas tathaivābaddhabhāvanau //

pāṣāṇasaṅkaṭe tasmin baddhāv āvāṃ na kevalam /
baddho yāvad aśeṣeṇa parivāro 'pi tatra naḥ //

purāṇaḫ puruṣo vṛddho dvijas tatrāsti me patiḥ /
ekasthānān na calati jīvaty abdaśatāny asau //

ā bālyād brahmacārī ca śrotriyaḫ pāṭhako 'lasaḥ /
ekānta eka evāste 'jihmavṛttir acāpalaḥ //

ahaṃ vyasaninī bhāryā tasya vedyavidāṃ vara /
na nimeṣaṃ samarthāsmi taṃ vinā dehadhāraṇe //

śṛṇu tena kathaṃ brahman bhāryāhaṃ samupārjitā /
kathaṃ vṛddhim ayaṃ yātas sneho 'smākam akṛtrimaḥ //

tena jātena madbhartrā bālenaiva satā purā /
kiñcijjñena sataikena tiṣṭhatātmālaye 'male //

śrotriyatvānurūpeha jāyā me janmaśālinī /
kutas sambhavatīty eva nirṇīya ciracintayā //

svayam evānavadyāṅgī tena tāmarasekṣaṇā /
utpāditāsmi nāthena jyotsneva śaśināmalā //

manasā mānasī bhāryā mandārodarasundarī /
tato vṛddhiṃ prayātāsmi vasanta iva mañjarī //

sahajāmbarasañchannā bhūtānāṃ cittahāriṇī /
pūrṇendubimbavadanā dyaur ivāmalatārakā //

korakoccastanabharā samagrarasaśālinī /
latā varavane neva karapallavalāsinī //

sarvasya jantujātasya nityaṃ hṛdayahāriṇī /
hariṇīhārinayanā madanonmādadāyinī //

līlāvilāsaikaratā helāvalitalocanā /
geyavādyapriyā nityaṃ navanṛttānurāgiṇī //

saubhāgyabhogaparamā lakṣmyalakṣmyoḫ priyā sakhī /
ananyā mohajālānām akhinnā sampadāpadoḥ //

na kevalam ahaṃ gehaṃ dhārayāmi dvijanmanaḥ /
yāvat trailokyasadanam idam aṅga bibharmy aham //

ahaṃ kulakarī bhāryā kalatrabharaṇakṣamā /
trailokyagṛhasambhāradhāraṇaikabharodvahā //

athāhaṃ taruṇī jātā samudbhinnonnatastanī /
latollasadguluccheva vilāsarasaśālinī //

patir māṃ dīrghasūtratvāc chrotriyatvāt taporataḥ /
kayāpy apekṣayādyāpi na vivāhitavān imām //

tena yauvanasampannā vilāsarasaśālinī /
taṃ vinā vyasanenāhaṃ dahye 'gnāv iva padminī //

śītalānilalolāsu nalinīṣu nirantaram /
aṅgadāham avāpnomi pūtāṅgārasthalīṣv iva //

udyānāvalayas sarvāḫ pūrṇāẖ kusumavarṣaṇaiḥ /
sampannās taptasikatāś śūnyā me marubhūmayaḥ //

jalalolorukalhārakamalotkarakomalāḥ /
sarasyas sārasārāvasarasā mama nīrasāḥ //

ahaṃ puṣkaramandārakumudotkaramālitā /
bhṛśaṃ dāham avāpnomi kaṇṭakeṣv iva dolitā //

kumudotpalakalhārakadalītalpapālayaḥ /
madaṅgasaṅgamād grīṣmamarmarā yānti bhasmatām //

yat kāntam uditaṃ svādu vicitraṃ cittahāri vā /
tad ālokya bhavāmy antarbāṣpapūrṇāyatekṣaṇā //

vyasanānalasantaptāḫ patanto bāṣpabindavaḥ /
chamacchamiti majjanti kamalotpalapaṅktiṣu //

kadalīkandalīskandhadolāndolanalīlayā /
lalitodyānaṣaṇḍeṣu mukham ācchādya rodimi //

tuṣāranikarākīrṇaṃ kadalīdalamaṇḍapam /
paśyāmy ūṣmāṇam ujjhantaṃ khadirāṅgārabhīṣaṇam //

nalinīnāladolāsu sārasīṃ sārasāśritām /
dīnānanā vilokyāntar nindāmi nijayauvanam //

ramye rodimi madhyasthe padārthe yāmi somyatām /
hṛṣyāmy aśobhane dīnā na jāne kim ahaṃ sthitā //

dṛṣṭāni kundamandārakumudāni himāni ca /
mayā kāmāgnidagdhānāṃ bhasmānīva diśaḫ prati //

ānīlapallavamṛṇālalatotpalānāṃ kalhārakundakadalīdalamālatīnām /
śayyā mamāṅgavalanena viśoṣayantyā vyarthaṃ gatāni navayauvanavāsarāṇi //