Mokṣopāya · Chapter 6.214

tvām apy uditanirvāṇam ahaṅkārapiśācakaḥ /
bādhate kim iti brūhi mune manmohaśāntaye //

ahambhāvaṃ vinā dehasthitis tajjñājñayor iha /
ādheyasya nirādhārā na saṃsthevopapadyate //

ayaṃ tv atra viśeṣas taṃ śṛṇu viśrāntacetasaḥ /
śrutena yenāhambhāvapiśācaś śāntim eti te //

ahambhāvapiśāco 'yam ajñānaśiśunāmunā /
avidyamāna evāntaẖ kalpitas tena sūtthitaḥ //

ajñānam api nāsty eva prekṣitaṃ yan na labhyate /
vicāriṇā dīpavatā svarūpaṃ tamaso yathā //

yathā yathā vilokyate tathā tathā vilīyate /
ihājñatāpiśācikā tathāvicāritā satī //

vilasantyām avidyāyām ajñatodeti śāśvatī /
buddhimohātmikā yakṣī nirdehaiva yathā niśi //

sati sarge tv avidyāyās sambhavo nāsati kvacit /
sati dvitīye śaśini dvitīyo vidyate śaśaḥ //

sargas tv ayam ajātatvād ajñajñāto na vidyate /
na jātaẖ kāraṇābhāvāt pūrvam eva khavṛkṣavat //

paramākāśakośāntar ādisarge nirāmaye /
pṛthvyāder upalambhasya bhavet kim iva kāraṇam //

bījāt kāraṇataẖ kāryam aṅkuraẖ kila jāyate /
na bījam api yatrāsti tatra syād aṅkuraẖ kutaḥ //

kāraṇena vinā kāryaṃ na ca nāmopapadyate /
kadā ka iva khe kena dṛṣṭo labdhas sphuṭo drumaḥ //

saṅkalpenāmbare yad vā dṛśyate viṭapādikam /
sa saṅkalpas tathābhūto na tv atrāsti padārthatā //

yo 'yam evaṃ cidākāśe sargādāv anubhūyate /
śūnye kūpa ivākāśas sargas sthitinirargalaḥ //

sama eva cidākāśaẖ kacaty ātmani tattayā /
svabhāva eva sargākhyaś cittvāc caitanyam īśvaraḥ //

svapnasargo 'tra dṛṣṭāntaḫ pratyahaṃ yo 'nubhūyate /
svayaṃ saṃvedanaṃ svapne sphuraty adripurākṛti //

citsvabhāvo yathā svapna āste sarga iveha vaḥ /
asarge sargavad bhātas tathā pūrvaṃ mahāmbare //

avedyaṃ vedanaṃ śuddham eva bhāty ajam avyayam /
sargādau yad anādyantaṃ sthitas sargas sa eva vaḥ //

neha sargo 'sti naivāyaṃ pṛthvyādigaṇagolakaḥ /
sarvaṃ śāntam anālambaṃ brahmaiva brahmaṇi sthitam //

sarvaśaktyātma tad brahma yathā kacati yādṛśam /
rūpam atyajad evācchaṃ tathā bhavati tādṛśam //

yathā svapnapuraṃ jantoś cinmātrapravijṛmbhitam /
tathaiva sargas sargādau śuddhacinmātrajṛmbhitaḥ //

svacche citparamākāśe cidākāśo ya āsthitaḥ /
svabhāva eva sargo 'sāv iti tenaiva bhāvitaḥ //

bhāvyabhāvakabhāvādibhūmīnāṃ bhavanaṃ bhṛśam /
sarvaṃ cinnabha evāccham ātmanātmani saṃsthitam //

evaṃ sthite kutas sargaẖ kuto 'vidyā kva cājñatā /
brahma śāntaṃ ghanaṃ sarvaṃ kvāhaṅkārādayas sthitāḥ //

ahambhāvasya saṃśāntir eṣāsau kathitā tava /
ahambhāvaḫ parijñātaḫ piśāca iva śāmyati //

mayā tv evam ahambhāvaḫ parijñāto yadākhilaḥ /
tadā me vidyamāno 'pi niṣphalaś śaradabhravat //

citrāgnidāho vijñāto yathā dāhyeṣu niṣphalaḥ /
tathāhambhāvasargādi jñātaṃ viphalatām iyāt //

iti me 'haṅkṛtes tyāge rāge ca samatā yadi /
tadā vyomna iva vyomni sarge 'sarge ca me sthitiḥ //

ahambhāvasya naivāhaṃ nāhambhāvo mameti ca /
tena viddhi cidākāśam evedam iti nirghanam //

yathā mama tathānyeṣām iti bodhavatām iha /
agnitvam iva citrāgner nāsty ahambodhavibhramaḥ //

nāham asmi na cānyo 'sti sarvaṃ vāstītiniścayaḥ /
prakṛtavyavahāras tvaṃ śilāmaunamayo bhava //

ākāśakośaviśadākṛtir eva tiṣṭha nirdehavac ciram apahnutasarvabhāvaḥ /
adyāditaś ca kila cinmayam eva sarvaṃ no dṛśyam asti śivam evam aśeṣam ittham //