Mokṣopāya · Chapter 6.211

jagannāma nabhas svacchaṃ sad brahma nabhasi sthitam /
nabho nabhasi bhātīdaṃ jagacchabdārtha ity ajam //

tvam ahaṃ jagad ityādiśabdārthair brahma brahmaṇi /
śāntaṃ samasamābhāsaṃ sthitam asthitam eva sat //

samudragirimeghorvīvisphoṭamayam apy ajam /
kāṣṭhamaunavad evedaṃ jagad brahmāvatiṣṭhate //

draṣṭādraṣṭaiva dṛśyasyābhāvāt svātmani saṃsthitaḥ /
kartākartaiva kartavyābhāvataẖ karaṇād ṛte //

na jñatvaṃ na ca kartṛtvaṃ na jaḍatvaṃ na bhoktṛtā /
na śūnyatā na cārthatvam iha nāpi nañarthatā //

śilājaṭharavat satyaṃ ghanam ekam ajaṃ tatam /
sarvaṃ śāntam anādyantam ekaṃ vidhiniṣedhayoḥ //

maraṇaṃ jīvitaṃ satyam asatyam aśubhaṃ śubham /
sarvam ekam ajaṃ vyoma vīcijālaṃ jalaṃ yathā //

vidbhāga eva dṛśyatvaṃ draṣṭṛtvaṃ caiva gacchati /
etac ca kalpanaṃ svapnapurādiṣv anubhūyate //

evam acchaṃ parākāśe svapnapattanavaj jagat /
bhāti prathamam evedaṃ brahmaivettham atas sthitam //

tad idaṃ tādṛśaṃ viddhi sarvaṃ sarvātmakaṃ ca yat /
deśād deśāntaraprāptau vido madhyam anaṅkitam //

cidvyomnaś śāntaśāntasya madhyam evaivam āsthitam /
jagattayeva salilam evormyāditayā yathā //

yad udety uditaṃ yac ca yac ca nodeti noditam /
deśād deśāntaraprāptau vido madhyān na bhedi tat //

ataẖ kilāsya sargasya kāraṇaṃ śaśaśṛṅgavat /
prayatnenāpi cānviṣṭaṃ na kiñcid upalabhyate //

yad akāraṇakaṃ bhāti tad abhātaṃ bhramātmakam /
bhramasyāsatyarūpasya satyatā katham ucyate //

kāraṇena vinā kāryaṃ kila kiṃ nāma vidyate /
yad aputrasya satputradarśanaṃ sa bhramo na sat //

yas tv akāraṇako bhāti sa svabhāvo vijṛmbhate /
sarvarūpeṇa saṅkalpagandharvanagarādivat //

deśād deśāntaraprāptau kṣaṇān madhyaṃ vido vapuḥ /
svarūpam ajahat tv eva rājate 'rthavivartavat //

bodha eva kacaty artharūpeṇa sa ca khād aṇuḥ /
dṛṣṭānto 'trānubhūto 'ntas svapnasaṅkalpaparvataḥ //

vidyate vaṭabīje 'ntar yathā bhāvī mahādrumaḥ /
paramāṇau tathā sargo brahman kasmān na vidyate //

yatrāsti bījaṃ tatra syāc chākhā vitatarūpiṇī /
janyate kāraṇais sā ca vitatā sahakāribhiḥ //

samastabhūtapralaye bījam ākāri kiṃ bhavet /
sahakāry atha kiṃ tasya jāyate yadvaśāj jagat //

yat tu brahma paraṃ śāntaṃ kā tatrākārakalpanā /
paramāṇutvayogo 'pi nātra kevātra bījatā //

kāraṇasyeti bījasya satyāsatyaikakāriṇaḥ /
asambhavāj jagatsattā kathaṃ kena kutaẖ kva vā //

jagad āste parasyāṇor antar ity api nocitam /
sārṣape kaṇake merur āsta ity ajñakalpanā //

sati bīje pravartante kāryakāraṇadṛṣṭayaḥ /
nirākārasya kiṃ bījaṃ kva janyajanakakramaḥ //

ato yat paramaṃ tattvaṃ tad evedaṃ jagat sthitam /
neha prajāyate kiñcin na ca kiñcana naśyati //

cidākāśaś cidākāśe hṛdi cittvāj jagadbhramam /
aśuddhavad ivāśuddhe śuddhaś śuddhe prapaśyati //

svam eva bhāsate tasya rūpaṃ spanda ivānile /
sargaśabdārthakalanā neha kāścana santi naḥ //

yathā śūnyatvam ākāśe dravatvaṃ ca yathā jale /
ananyātmamaye śuddhā sargateyaṃ tathātmani //

bhārūpam idam āśāntaṃ jagad brahmaiva nas tatam /
anādinidhanaṃ satyaṃ nodeti na ca naśyati //

deśād deśāntaraprāptau kṣaṇān madhye vido vapuḥ /
yat taj jagad itīvedaṃ vyomātmātmany avasthitam //

yathā spando 'nile toye dravatvaṃ vyomni śūnyatā /
tathā jagad idaṃ bhātam ananyat tv idam ātmani //

saṃvinnabho nanu jagannabha ity anaṅkam ātmany avasthitam anastamayodayāṅkam /
tatrāṅgabhūtam akhilaṃ tadananyad eva śūnyaṃ nirastakalano 'mbaraśāntam āssva //