Mokṣopāya · Chapter 6.163

yad udāram anāyāsaṃ kṣayātiśayavarjitam /
padaṃ pāvanam ādyantarahitaṃ tad vadāśu me //

etāvantam ahaṃ kālaṃ supta āsaṃ jaḍātmakaḥ /
idānīṃ samprabuddho 'smi prasādād ātmano mune //

manomahāmayottabdhaṃ lubdham ajñānavṛttiṣu /
mām uddhara durantehaṃ mohād aham iti sthitāt //

śrīmaty api patanty āśu śātanotkā durādhayaḥ /
guṇavaty agrapattre hi tuhinānīva paṅkaje //

jāyante ca mriyante ca kevalaṃ jīrṇajantavaḥ /
na dharmāya na mokṣāya maṣakā iva paṅkaje //

bhāvais tair eva tair eva tucchalābhaviḍambanaiḥ /
cireṇa parikhinnās smo vipralabdhāḫ punaḫ punaḥ //

nāṇum apy avagacchāmi viśrāntiṃ śrāntamānasaḥ /
prabhraman bhogabhaṅgeṣu marubhūmiṣv ivādhvagaḥ //

āpātamadhurārambhā bhaṅgurā bhavahetavaḥ /
acireṇa vikāriṇyo bhīṣaṇā bhogabhūmayaḥ //

mānāvamānaparayā durahaṅkārakāntayā /
na rame vāmayā tāta hatavidyādharaśriyā //

dṛṣṭāś caitrarathodyānabhuvaẖ kusumakomalāḥ /
kalpavṛkṣalatādattasamastavibhavaśriyaḥ //

vihṛtaṃ merukuñjeṣu vidyādharapureṣu ca /
vimānavaramālāsu vātaskandhasthalīṣu ca //

viśrāntaṃ surasenāsu kāntābhujalatāsu ca /
hārihāravilāsāsu lokapālapurīṣu ca //

na kiñcid ucitaṃ sādhu sarvam ādhiviṣoṣmaṇā /
dagdhaṃ bhasmāyate tāta vijñātam adhunā mayā //

rūpālokanalolena vanitānanagṛdhnunā /
sāvabhāsena doṣāya duẖkhaṃ nīto 'smi cakṣuṣā //

idaṃ guṇāvahaṃ nedam iti muktvā vikalpanam /
rūpamātrānusāritvād avastuny api dhāvati //

tāvad āyāti viratiṃ na śaṭhaṃ yāvad āpadam /
nānītavat parāṃ cetaḫ parānarthehitonmukham //

ghrāṇam etad anarthāya dhāvac caivābhitas sphuṭam /
na nivārayituṃ tāta śaknomīha hayaṃ yathā //

gandhodakapraṇālena sukhaduẖkhānupātinā /
vairiṇevātidoṣeṣu ghrāṇenāsmi niyojitaḥ //

ciraṃ rasanayā cāham anayā nayahīnayā /
gardhagomāyugupteṣu duẖkhādriṣv alam āhataḥ //

niṣeddhuṃ na ca śaknomi sparśalampaṭatāṃ tvacaḥ /
grīṣmakālasamiddhasya tāpam aṃśumato yathā //

śubhaśabdarasārthinyo mune śravaṇaśaktayaḥ /
māṃ yojayanti viṣame tṛṇecchā hariṇaṃ yathā //

praṇatāḫ priyakāriṇyaḫ prahvabhṛtyasamīritāḥ /
vādyageyaravonmiśrāś śubhaśabdaśriyaś śrutāḥ //

śriyas striyo diśaś caiva taṭyaś cāmbhodhibhūbhṛtām /
dṛṣṭā vibhramahāriṇyaḫ prakvaṇanmaṇibhūṣaṇāḥ //

ciram āsvāditās svādu camatkāramanoramāḥ /
prahvakāntājanānītāṣ ṣaḍrasā guṇaśālinaḥ //

kauśeyakāminīhārakusumāstaraṇānilāḥ /
nirvighnam abhitas spṛṣṭā bhṛśam ābhogabhūmiṣu //

vadhūmukhauṣadhīpuṣpasamālambhanabhūmayaḥ /
anubhūtā mune gandhā mandānilasamīritāḥ //

śrutaṃ dṛṣṭaṃ tathā spṛṣṭaṃ bhuktaṃ ghrātaṃ punaḫ punaḥ /
tatrāpi hi na tṛptās smo dhig ajñānavijṛmbhitaṃ //

etāvanmātrasāre 'smin saṃsāre vyastavigrahe /
saṃśuṣkavirase bhūyaẖ kiṃ bhajāmi vadāśu me //

bhuktvā varṣasahasrāṇi durbhogapaṭalīm imām /
ābrahmastambaparyantaṃ na tṛptir upajāyate //

sāmrājyaṃ suciraṃ kṛtvā tathā bhuktvā vadhūgaṇam /
bhaṅktvāpy arigaṇān uccaiẖ kim apūrvam avāpyate //

yeṣāṃ dināśanaṃ nāsīd yair bhuktaṃ bhuvanatrayam /
te 'pi te 'py acireṇaiva samaṃ bhasmatvam āgatāḥ //

prāptena yena no bhūyaḫ prāptavyam avaśiṣyate /
tatprāptau yatnam ātiṣṭhet kaṣṭayāpi hi ceṣṭayā //

yena kāntāś ciraṃ bhuktā bhogās tasyeha jantubhiḥ /
dṛṣṭo na kasyacin mūrdhni tarur vyomaplavaś ca vā //

ciram etāsu dūrāsu viṣayāraṇyarājiṣu /
indriyair vipralabdho 'smi dhūrtabālair ivārbhakaḥ //

adya tv ete parijñātā mayā svaviṣayārayaḥ /
kaṣṭā indriyanāmāno vañcayanti na māṃ punaḥ //

saṃsāre jaṅgale śūnye mugdhaṃ naramṛgaṃ śaṭhāḥ /
āśvāsyāśvāsya nighnanti viṣayendriyalubdhakāḥ //

viṣamāśāviṣair ebhir viṣayendriyapannagaiḥ /
ye na daṣṭā na dṛṣṭās te dvitrā eva jagaty api //

bhogabhīmebhavalitāṃ tṛṣṇātaralavāgurām /
lobhograkaravālāḍhyāṃ kopakuntakulāṅkitām //

dvandvajālarathavyāptām ahaṅkārānupālitām /
ceṣṭāturaṅgamākīrṇāṃ kāmakolāhalākulām //

śarīrasīmāntagatāṃ durindriyapatākinīm /
ye jetum udyatās tāta ta eveha hi sadbhaṭāḥ //

susādhyaẖ karaṭodbhedo mattairāvaṇadantinaḥ /
notpathapratipannānāṃ svendriyāṇāṃ vinigrahaḥ //

pauruṣasya mahattvasya sattvasya mahataś śriyaḥ /
indriyākramaṇaṃ sādho sīmānto mahatām iha //

tāvad uttamatām eti pumān api divaukasām /
kṛpaṇair indriyair yāvan na svair eva nipīḍyate //

yāvaj jitendriyo jantus tāvan merur ivonnataḥ /
jitaś ced indriyair yāti tṛṇād apy apakṛṣṭatām //

jitendriyā mahāsattvā ye ta eva narā bhuvi /
śeṣān aham imān manye māṃsayantragaṇāṃś calān //

manassenāpates senām imam indriyapañcakam /
jetuṃ ced asti me yatno jayāmi tad alaṃ mune //

indriyottamarogāṇāṃ bhogāśāvarjanād ṛte /
nauṣadhāni na tīrthāni na ca mantrāḫ praśāntaye //

nīto 'smi paramaṃ khedam abhidhāvadbhir indriyaiḥ /
eka eva mahāraṇye taskaraiḫ pathiko yathā //

paṅkavanty aprasannāni madgudaurbhāgyavanti ca /
gandhiśevālatucchāni palvalānīndriyāṇi ca //

duratikramaṇīyāni nīhāragahanāni ca /
jīvitānantajālāni jaṅgalānīndriyāṇi ca //

paṅkajāni sarandhrāṇi sudurlakṣyaguṇāni ca /
granthimanti jaḍāṅgāni mṛṇālānīndriyāṇi ca //

rūkṣāṇi ratnalubdhāni kallolavalitāni ca /
durgrahagrāhaghorāṇi kṣārāmbūnīndriyāṇi ca //

bāndhavodvegadāyīni dehāntaraparāṇi ca /
karuṇākrandakārīṇi maraṇānīndriyāṇi ca //

avivekiṣv amitrāṇi mitrāṇi ca vivekiṣu /
gahanātataśūnyāni kānanānīndriyāṇi ca //

ghanāsphoṭāny asārāṇi malināni jaḍāni ca /
vidyutprakāśāny etāni mahābhrāṇīndriyāṇi ca //

kṣudraprāṇigṛhītāni varjitāni kṛtātmabhiḥ /
rajastamo'bhibhūtāni svendriyāṇy avaṭāni ca //

pātanaikāntadakṣāṇi doṣāśīviṣavanti ca /
rūkṣakaṇṭakalagnāni śvabhrāgrāṇīndriyāṇi ca //

ātmambharīṇy anāryāṇi sāhasaikaratāni ca /
andhakāravikārīṇi rakṣāṃsi svendriyāṇi ca //

antaśśūnyāny asārāṇi vakrāṇi granthimanti ca /
dahanaikāntayogyāni durdārūṇīndriyāṇi ca //

ghanamohapratardāni duṣkūpagahanāni ca /
mahāvakaratucchāni kupurāṇīndriyāṇi ca //

ananteṣu padārtheṣu karaṇāni ghaṭādiṣu /
sabhramāṇi sapaṅkāni cakrāṅgānīndriyāṇi ca //

āpannimagnam imam evam akiñcanaṃ tvaṃ mām uddharoddharaṇaśīla dayodayena /
ye nāma kecana jagatsu jayanti santas tatsaṅgamaṃ paramaśokaharaṃ vadanti //