Mokṣopāya · Chapter 6.155

kurvann abhyāsam etasyāṃ bhūmikāyāṃ vivāsanaḥ /
ṣaṣṭhīṃ turyābhidhām anyāṃ kramāt patati bhūmikām //

yatra nāsan na sadrūpo nāhaṃ nāpy anahaṅkṛtiḥ /
kevalaṃ kṣīṇamananaṃ tad āste gatavāsanaḥ //

nirgranthiś śāntasadrūpo jīvanmukto vibhāvanaḥ /
sakṛdvibhātā vimalam āste dvaitaikyanirgataḥ //

jīvanmukto gataraso nirbhedo 'mbarasundaraḥ /
anirvāṇo 'pi nirvāṇaś citradīpa iva sthiraḥ //

avāsanatvād vairasyān na kiñcana karoty asau /
karoty evaṃsthitir yac ca tatrākartaiva kāṣṭhavat //

samyagdarśanasampanno jīvanmuktapadaṃ gataḥ /
yathāsthitam idaṃ paśyan karmabhir na nibadhyate //

kurvan na kiñcit kurute gantāpi ca na gacchati /
bhuñjāno 'pi ca no bhuṅkte vaktāpi ca na vakty asau //

jāgrati svapnadṛṣṭasya puṃsaẖ kartṛtvabhoktṛte /
yādṛśyau tatsthitī viddhi jīvanmuktasya rāghava //

samaś śāntamatir maunī jīvanmukto vivāsanaḥ /
draṣṭāraṃ darśanaṃ dṛśyam ākāśam iva paśyati //

nirvāṇamatir ātmānaṃ paraṃ cādrim aṇuṃ tanum /
śvānaṃ brāhmaṇam ādityaṃ sarvaṃ kham iva paśyati //

sampannaś śāntam ābhāsaṃ param ekam akṛtrimam /
kvāstam etu kva vodetu kīdṛgvapur asāv iha //

prajñāprāsādam ārūḍhas tv aśocyaś śocate janān /
bhūmiṣṭhān iva śailasthas sarvān prājño 'nupaśyati //

naiva tasya kṛtenārtho nākṛteneha kaścana /
na cāsya sarvabhūteṣu kaścid arthavyapāśrayaḥ //

jale jalam iva kṣiptaṃ brahmaṇy evaikatāṃ gataḥ /
galitadvaitanirbhāso jāgraty eva suṣuptakam //

carācaram idaṃ viṣvak cetamāno na cetati /
bhedam astaṅgatāhantvaḫ paśyann api na paśyati //

bhagnasthālīghaṭākāśam iva khe militaḫ pare /
samām ekām asadrūpāṃ śāntām upagato daśām //

anirvāṇo 'pi nirvāṇo bālavat praviceṣṭate /
heyopādeyatāmukto jīvanmuktaḫ pratiṣṭhate //

samagragatam apy antā rāgadveṣabhavāmayāḥ /
nākāśam iva cetante samastā mṛgapakṣiṇaḥ //

saṃśāntāhantvanīhāraḫ prasannavitatākṛtiḥ /
aśūnyam iva śūnyātma śaratkham iva rājate //

kṣīvatāyāṃ praśāntāyām iva somyatvam āgataḥ /
bhūtale gāḍhanidras san svargaṃ nīta ivoditaḥ //

ānandaikanimagnatvād anānandapadaṃ gataḥ /
kevalaṃ jñaptirūpatvād ajñaptir iva saṃsthitaḥ //

nirmandara ivāmbhodhir dagdhadāhya ivānalaḥ /
śāntabhramaṃ cakram iva svātmany eva śamaṃ gataḥ //

tvaṣṭreva yantrollikhitas so 'pūrvākāratāṃ gataḥ /
ṛtvantare druma iva sa evānyatayoditaḥ //

upaśāntaś ca kāntaś ca dīpto 'py ālokasundaraḥ /
candrabimbād ivotkīrṇas somya āhlādakārakaḥ //

antaśśūnyo bahiśśūnyaś śūnyakumbha ivāmbare /
antaḫpūrṇo bahiḫpūrṇaḫ pūrṇakumbha ivārṇave //

vikriyādivinirmuktas santyakto maraṇād iva /
mahāvyādher ivottīrṇas tīrṇāpūrṇabhavārṇavaḥ //

dīrghādhvaśramakhinnātmā sukhasupta ivākṣayam /
prabuddha iti nidrālur iva dṛśye prasuptadhīḥ //

sabāhyābhyantaraṃ śītas tuṣārād iva nirmitaḥ /
sabāhyābhyantaraṃ pūrṇa ālokenāmalāmbv iva //

sabāhyābhyantaraṃ svacchaẖ kacan maṇir ivātmani /
sabāhyābhyantaraṃ śūnyo nabhaseva vinirmitaḥ //

nirmanaskatayā jitvā saṃsthitas sālabhañjikām /
yantrākṛtir iva svairaṃ spandikarmendriyavrajaḥ //

syām ity antar ahantātmasattāsnehaparikṣayāt /
jīvadīpo vinirvāṇa ātmany eva sa līyate //

nityatṛpto nirānando nirduẖkho nirupāśrayaḥ /
nissaṅgo nirabhiprāyo jño 'nīho nāvabadhyate //

nāsya deho na karmādi na dṛśyadraṣṭṛdarśanam /
na jīvitaṃ na maraṇaṃ nāsan na sadasan na sat //

kiñcid evaiṣa sampannaẖ ko 'pi vā vā na kiñcana /
śuddhaṃ vedanamātraṃ vā kiñcid vā jñaptir eva vā //

sabāhyābhyantaraṃ nānyad ekam eva padārthavat /
sthito dūre 'py adūre ca prasṛtānantatantuvat //

sa bahvīṣv apy avasthāsu nityaikātmā samo 'malaḥ /
saṃśāntaguṇabhedaśrīr mahākāla ivākalaḥ //

ajam amaram anādyaṃ buddham ādyantaśuddhaṃ śivam amalam ajalpaṃ sarvagaṃ śāntam ekam /
bahir abahir apīśaṃ jñaṃ vinirmāṇam agryaṃ kam api tam upagamyaṃ sāram ābhāsam āhuḥ //