Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mokṣopāya · Chapter 6.153

6.153.1

bhūmikātritayābhyāsād ajñāne kṣayam āgate /
samyagjñānodaye citte pūrṇacandrodayopame //

6.153.2

nirvibhāgam anādyantaṃ yogino yuktacetasaḥ /
samaṃ sarvaṃ prapaśyanti caturthīṃ bhūmikām itāḥ //

6.153.3

advaite sthairyam āyāte dvaite ca praśamaṃ gate /
paśyanti svapnaval lokaṃ caturthīṃ bhūmikām itāḥ //

6.153.4

bhede tv aprasṛtaprajñā abhede śāntabuddhayaḥ /
īṣaccheṣavido bhānti caturthīṃ bhūmikām itāḥ //

6.153.5

īṣaccheṣātivilayā ardhasuptābhasaṃvidaḥ /
bālakā iva ceṣṭante caturthīṃ bhūmikām itāḥ //

6.153.6

bhūbhṛtām iva kāṭhinyam arkaraśmighanopamam /
paśyanti kalpanāṃśātma caturthīṃ bhūmikām itāḥ //

6.153.7

īpsitānīpsitānarthair jagad duẖkhe nimajjati /
tan manāg api nopaiti caturthīṃ bhūmikām itaḥ //

6.153.8

bhūmikātritayaṃ yāvat tāvaj jāgrad iti sthitam /
caturthīṃ bhūmikāṃ prāpya svapnābhaṃ dṛśyate jagat //

6.153.9

uttamapratibimbābham avyavasthiti bhaṅguram /
dṛśyaṃ draṣṭā na jānāti caturthīṃ bhūmikām itaḥ //

6.153.10

jāgratsvapnasuṣuptānāṃ yathāvad brūhi lakṣaṇam /
turyasya turyātītasya mune yadi na khidyase //

6.153.11

aparāmṛṣṭatattvasya yat padārthaikabhāvanam /
amlānaṃ tad bhavej jāgrad asad astu sad astu vā //

6.153.12

bhāvinyā kṣaṇavidhvaṃsadhiyānutphullarūpayā /
asatyapratyayatayā yuktaṃ garbhaniṣaṇṇayā //

6.153.13

jāgrad evānubhūtaṃ yad asatyaṃ satyam eva vā /
mlānam ābilabuddhitvāt svapnam āhus tam uttamāḥ //

6.153.14

jāgratsvapnānubhavayor avaśyambhāvinoḫ punaḥ /
kam apy astamayaẖ kālaṃ yas tam āhuḥ suṣuptakam //

6.153.15

buddhatvāc chāntabhedaṃ yad ajāgratsvapnam akṣayam /
asuṣuptaṃ sthitaṃ svacchaṃ tat turyam iti kathyate //

6.153.16

yat parāmṛṣṭatattvānām apadārthavibhāvanam /
avasthātrayanirmuktaṃ tat turīyam iti sthitam //

6.153.17

etaddaśātrayaṃ pūrvaṃ sarveṇaivānubhūyate /
jīvanmuktād ṛte tv eṣā turyāvasthā na labhyate //

6.153.18

samyagjñānavataivāntar avasthātritayakṣaye /
cidākāśātmanācchena turyāvasthānubhūyate //

6.153.19

videhamuktair yāvasthā turyātītānubhūyate /
turyasthiticirābhyāsair na vāggocaram eti sā //

6.153.20

na jīvanmuktaviṣayā turyātītadaśā yataḥ /
tato 'syāẖ kathanaṃ nāsti brahmatvād itarat kvacit //

6.153.21

na svapnasuptatājāgratkāraṇaṃ kāryakovida /
jāgratsvapnasuṣuptānāṃ param eva hi tiṣṭhati //

6.153.22

jāgrat svapnatvam āyāti buddhiśyāmalatāvaśāt /
svapnaś ca jāgrad bhavati buddhinirmalatodayāt //

6.153.23

ghanamohatayā jāgrad api yāti suṣuptatām /
svapnaś cāpi tathaivaiṣa svabhāvo rāma saṃsṛteḥ //

6.153.24

nidrālor apy anidrālo rāghavaitad daśātrayam /
bhavaty ā turyasamprāpteẖ kramān no tulyakālataḥ //

6.153.25

turyāvasthasya cābhyāsād avasthātritayaṃ śanaiḥ /
śāmyati prauḍharūpāyāṃ śaradīva ghanabhramaḥ //

6.153.26

turyāvasthāsthito bhūyo nāvasthātrayam eti hi /
jīvann api ciraṃ bhṛṣṭaṃ bījam aṅkuratām iva //

6.153.27

bhāsurākāram askandhastambhaśākhādalādikam /
chāyāvṛkṣaṃ jagad vetti caturthīṃ bhūmikām itaḥ //

6.153.28

arthaśūnyasamārambhaṃ dṛśyamānam asanmayam /
bāleneva kṛtaṃ paṅkāj jñaḫ paśyati jagattrayam //

6.153.29

nānevaitām anānāttāṃ taraṅgaracanām iva /
nirvāsanāṃ spandamayīṃ jñaḫ paśyati jagatsthitim //

6.153.30

adṛṣṭam itarācāraṃ śrutaṃ dūre kṣaṇakṣayam /
ajño deśam ivāpūrvaṃ tajjñas sarvaṃ prapaśyati //

6.153.31

ajihvasvapnakathanaṃ bhāvanānubhavopamam /
bhramābhramātraṃ vibhrāntaṃ jñaḫ paśyati jagattrayam //

6.153.32

nīhārasadṛśaṃ dūrād dṛśyamānabṛhadvapuḥ /
nakiñcin nipuṇāloke jñaḫ paśyati jagattrayam //

6.153.33

śaradabhrasamaṃ sphāram āmṛṣṭaṃ san nakiñcana /
nakāryakāri śūnyātma jñaḫ paśyati jagattrayam //

6.153.34

parāmarśāsahānekarāganirmitamaṇḍalam /
barhibarhasamākāraṃ jñaḫ paśyati jagattrayam //

6.153.35

avidyamānaṃ bhramadaṃ prekṣitaṃ praśamaṃ gatam /
trastabālakayakṣābhaṃ jñaḫ paśyati jagattrayam //

6.153.36

vistīrṇam apy anākrāntadeśaṃ paśyati sargakam /
ākhyāyikārambham iva caturthīṃ bhūmikām itaḥ //

6.153.37

aspṛṣṭadeśakālāṃśam asatyam iva satyavat /
mahāravaṃ maunamayaṃ mahārambham apakriyam //

6.153.38

sthūlaṃ karmendriyālabhyaṃ jagat paśyaty asadvapuḥ /
saṅkalpasainyasaṅkāśaṃ caturthīṃ bhūmikām itaḥ //

6.153.39

cittabhittigataṃ bhāvi citratantram iva sthitam /
paśyaty asargakaṃ sarvaṃ caturthīṃ bhūmikām itaḥ //

6.153.40

indrajālajalādarśapratibimbam ivāsthitam /
sargaṃ sadānubhavati caturthīṃ bhūmikām itaḥ //

6.153.41

dravyabhāvakriyehānām ajñatvān mūkatāṃ gataḥ /
durdeśam iva vikrīto jñaḫ paśyati jagattrayam //

6.153.42

atyantāpūrvasaṃsthānaṃ deśāntaram ivālpadhīḥ /
aśūnyaṃ śūnyam evāti jñaḫ paśyati jagattrayam //

6.153.43

anūḍham uhyamānātma sthiraṃ calam asac ca sat /
saridbimbasthapuravaj jñaḫ paśyati jagattrayam //

6.153.44

pratibimbitam ambhodhāv iva nirmajjad eva vā /
calite śapharaspandāj jñaḫ paśyati jagattrayam //

6.153.45

jātyandharūpānubhavam iva nāsan na sanmayam /
andhaprāgdṛṣṭarūpābhaṃ jñaḫ paśyati jagattrayam //

6.153.46

masṛṇaikamahābhittau saṅkalpollikhitātmakam /
citrasainyam ivābhāti jagaj jñaṃ praty arodhakam //

6.153.47

ākāśabhittilikhitam alabdham api vāyunā /
cittacitrakṛtaś citraṃ jñaḫ paśyati jagattrayam //

6.153.48

dṛśye pataty adṛśye 'pi parayatnāvabodhitaḥ /
bahir draṣṭaiva nāntar jño hṛdayenāparājitaḥ //

Original text: Mokṣopāya · Edition: Susanne Krause-Stinner Das erste und zweite Buch: Vairāgyaprakaraṇa; Mumukṣuvyavahāraprakaraṇa Wiesbaden Harrassowitz Walter Slaje Anonymus Casmiriensis: Mokṣopāya. Historisch-kritische Gesamtausgabe 1 Akademie der Wissenschaften und der Literatur, Mainz. Veröffentlichungen der Indologischen Kommission / Veröffentlichungen der Fächergruppenkommission für Außereuropäische Sprachen und Kulturen. Stu · Data entry Walter Slaje Susanne Krause-Stinner Peter Stephan Anett Krause Jürgen Hanneder Stanislav Jager · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc