Mokṣopāya · Chapter 5.61

etāṃ dṛṣṭim avaṣṭabhya na manaḥ paritapyate /
ghore tamasi nirmagnaṃ labdhadīpaś śiśur yathā //

vivekāvasthayā cetas tanvyaivāyāti nirvṛtim /
patañ śvabhre dṛḍhatṛṇapracayālambanād iva //

buddhvaitāṃ pāvanīṃ dṛṣṭiṃ bhāvayitvāpy udāharan /
nityam ekasamādhāno bhava bhūṣitabhūtalaḥ //

katham ekasamādhānaṃ kīdṛśaṃ vā munīśvara /
vātāhatamayūrāṅgaruhalolaṃ mano bhavet //

śṛṇu tasyaiva suraghoḥ prabuddhasya satas tadā /
parṇādasya ca rājarṣes saṃvādam imam adbhutam //

rāghavaikasamādhānabodhitāyoditātmanoḥ /
parasparasamālāpam imaṃ prakaṭayāmi te //

babhūva pārasīkānāṃ pārthivaḥ paravīrahā /
parigho nāma vikhyātaḥ parighas syandane yathā //

sa babhūva paraṃ mitraṃ suragho raghunandana /
nandanodyānasaṃsthasya madanasyeva mādhavaḥ //

kadācit parighasyābhūd akāṇḍaṃ maṇḍale mahat /
kalpānta iva saṃsāre prajāduṣkṛtadoṣajam //

vineśur janatās tatra bahvyaḥ kṣutkṣatajīvitāḥ /
jvalite vipine vahnau yathā bhūtaparamparāḥ //

tadduḥkhaṃ parigho dṛṣṭvā viṣādam atulaṃ yayau /
tatyāja cākhilaṃ rājyaṃ dagdhaṃ grāmam ivādhvagaḥ //

prajānāśapratīkāreṣv asamartho virāgavān /
jagāma vipinaṃ kartuṃ tapo jinamunīndravat //

paurāṇām aparijñātaḥ kasmiṃścid dūrakānane /
sa uvāsa viraktātmā lokāntara ivāpare //

tapaś carañ śāntamatir dāntaḥ kandaramandiraḥ /
svayaṃ śīrṇāni śuṣkāṇi tatra parṇāny abhakṣayat //

ciraṃ hutāśavac chuṣkaparṇāny evātha bhakṣayan /
parṇāda iti nāmāsau prāpa madhye tapasvinām //

tataḥ prabhṛti parṇādanāmā rājarṣisattamaḥ /
jambudvīpe babhūvāsau vikhyāto munisadmasu //

tato varṣasahasreṇa tapasā dāruṇātmanā /
prāpad abhyāsavaśato jñānam ātmaprasādajam //

babhūva vigatadvandvo nīrāgas samadarśanaḥ /
nirīho niranukrośo jīvanmuktaḥ prabuddhadhīḥ //

vijahāra yathākāmaṃ trilokīmaṭhikām imām /
siddhasādhyais samaṃ sādho sahaṃso 'lir ivābjinīm //

ekadā tasya sadanaṃ hemacūḍamahīpateḥ /
prāpa ratnavinirmāṇaṃ meroś śṛṅgam ivāparam //

te tatra prāktane mitre pūjām akurutāṃ mithaḥ /
pūrṇāṃ vijñātavijñeyau maurkhyagartād vinirgate //

aho nu mama kalyāṇaiḥ phalitaṃ bata pāvanaiḥ /
samprāptavān ahaṃ yat tvām ity anyo'nyam athocatuḥ //

āliṅgitaśarīrau tāv anyo'nyāninditākṛtī /
ekāsane viviśatuś candrārkāv iva bhūdhare //

paramānandam āyātaṃ cetas tvaddarśanena me /
candrabimba ivonmagnam antaśśītalatāṃ gatam //

akṛtrimaṃ suhṛtprema viyoge śataśākhatām /
prayāti palvalataṭe chinnarūḍha iva drumaḥ //

visrabdhāṃs tān kathālāpāṃs tā līlās tac ca ceṣṭitam /
saṃsmṛtya prāktanaṃ sādho hṛṣyāmy eva punaḥ punaḥ //

jñānam etan mayā prāptaṃ tvayā jñānaṃ yathānagha /
māṇḍavyasya prasādena paramātmaprasādajam //

adya kaccid aduḥkhas tvaṃ kaccid viśrāntavān asi /
parame kāraṇe merāv iva bhūmaṇḍalādhipa //

kaccit paramakalyāṇa svātmārāmatayā tava /
prasādo jāyate citte śaradīva saro'mbhasi //

kaccit karoṣi samayā suprasannagabhīrayā /
dṛṣṭyā subhaga kāryāṇi kāryāṇy eva narādhipa //

nirādhivyādhayo dhīrāḥ kaccit sampannaśālayaḥ /
janatās tava deśeṣu tiṣṭhanti vigatajvaram //

kaccid uddāmaphalinī phalinīva latānatā /
dharā tava phalāpūrair bhṛśaṃ dhārayati prajāḥ //

kaccit tava diganteṣu candrasyevāṃśupañjaram /
tuṣāranikarākāraṃ prasṛtaṃ pāvanaṃ yaśaḥ //

kaccid guṇaśatair etā diśo nirvivarīkṛtāḥ /
tvayā saro'mbhasā bandho bisānām iva bhittayaḥ //

kaccit kalamakedārakoṇasthāṇuṣu harṣulāḥ /
pratigrāmaṃ kumāryas te gāyanty ānandadaṃ yaśaḥ //

kuśalaṃ tava dhānyeṣu dhaneṣu vibhaveṣu ca /
bhṛtyeṣv atha kalatreṣu putreṣu nagareṣu ca //

ādhivyādhivihīneyaṃ kaccit kāyalatā tava /
phalaṃ phalati puṇyākhyaṃ yad ihāmutra coditam //

āpātaramaṇīyeṣu paryantātyantavairiṣu /
kaccid viṣayasarpeṣu savirāgaṃ manas tava //

aho bata ciraṃ kālam āvāṃ viśleṣam āgatau /
kālena śleṣitau bhūyo vasantādritaṭāv iva //

na tā jagati vidyante sukhaduḥkhadaśās sakhe /
jīvadbhir yā na dṛśyante saṃyogajaviyogajāḥ //

tathaitāsv atidīrghāsu daśāsv anyatvam āgatāḥ /
bhūyo vayam api śliṣṭāś citrā hi niyatir vidheḥ //

bhagavan niyater asyā gatiṃ dīpagater iva /
daivikyāḥ ko hi jānāti gambhīrāṃ vismayapradām //

tvam ahaṃ ca viyojyātidūre dūradaśāsu ca /
adya saṅghaṭitau bhūyaḥ kim asādhyam aho vidheḥ //

vayaṃ tv adya mahāsattva bhṛśaṃ kuśalinas sthitāḥ /
tvadāgamanapuṇyena parāṃ pāvanatāṃ gatāḥ //

īṣat tvadāgamakṣīṇapāpānāṃ puṇyapādapaiḥ /
tathā phalitam asmākaṃ na yathā vayam ākulāḥ //

sarvās sampattayo 'smākaṃ rājarṣe saṃsthitāḥ pure /
bhavadāgamanenādya prayātāś śataśākhatām //

vikirati parito rasāyanānām iva nikaraṃ madhuraṃ mahānubhāva /
tava vacanam avekṣaṇaṃ ca puṇyaṃ paramapadapratimo hi sādhusaṅgaḥ //