Mokṣopāya · Chapter 5.43
bhagavan sarvadharmajña śuddhais tvadvacanāṃśubhiḥ /
nirvṛtās smaś śaśāṅkasya karair oṣadhayo yathā //
karṇābhivāñchyamānāni pavitrāṇi mṛdūni ca /
bhūṣayanti gṛhītāni puṣpāṇīva vacāṃsi te //
pauruṣeṇa prayatnena sarvam āsādyate yadi /
prahlādas tat kathaṃ buddho na mādhavavaraṃ vinā //
yad yad rāghava samprāptaṃ prahlādena mahātmanā /
tat tad āsāditaṃ tena pauruṣād eva nānyataḥ //
ātmā nārāyaṇaś caiva na bhinnau tilatailavat /
tathaiva śauklyapaṭavat kusumāmodavat tathā //
yo hi viṣṇus sa evātmā yo hy ātmā sa janārdanaḥ /
viṣṇvātmaśabdau paryāyau yathā viṭapipādapau //
prahlādanāmnā prathamam ātmaiva svayam ātmanā /
svayaiva śaktyā parayā viṣṇubhaktau niyojitaḥ //
prahlādo hy ātmanaivaitaṃ varam arjitavān svayam /
svayaṃ vicāraṃ kṛtavān svayaṃ vijitavān manaḥ //
kadācid ātmanaivātmā svayaṃ śaktyā vibodhyate /
kadācid viṣṇudehena bhaktilabhyena bodhyate //
ciram ārādhito 'py eṣa paramaprītimān api /
nāvicāravato jñānaṃ dātuṃ śaknoti mādhavaḥ //
mukhyaḥ puruṣayatnottho vicāras svātmadarśane /
gauṇo varādiko hetur mukhyahetuparo bhava //
pūrvam eva balāt tasmād ākramyendriyapañcakam /
abhyāsāt sarvayatnena cittaṃ kuru vicāravat //
yad yad āsādyate kiñcit kenacit kvacid eva hi /
svaśaktisampravṛttyā tal labhyate nānyataḥ kvacit //
pauruṣaṃ yatnam āśritya prollaṅghyendriyaparvatam /
saṃsārajaladhiṃ tīrtvā pāraṃ gaccha paraṃ padam //
vinā puruṣayatnena dṛśyate cej janārdanaḥ /
mṛgapakṣigaṇaṃ kasmāt tad asau noddharaty ajaḥ //
guruś ced uddharaty ajñam ātmīyāt pauruṣād ṛte /
uṣṭradāntabalīvardāṃs tat kasmān noddharaty asau //
na harer na guror nārthāt kiñcid āsādyate mahat /
ākrāntamanasas svasmād yan nāsāditam ātmanaḥ //
abhyāsavairāgyayutād ākrāntendriyapannagāt /
ātmanaḥ prāpyate yat tat prāpyate na jagattrayāt //
ārādhayātmanātmānam ātmanātmānam arcaya /
ātmanātmānam ālokya santiṣṭha svātmanātmani //
śāstrayatnavicārebhyo mūrkhāṇāṃ prapalāyatām /
kalpitā vaiṣṇavī bhaktiḥ pravṛttyarthaṃ śubhasthitau //
abhyāsayatnau prathamaṃ mukhyo vidhir udāhṛtaḥ /
tadabhāve tu gauṇas syāt pūjyapūjāmayaḥ kramaḥ //
asti ced indriyākrāntiḥ kiṃ pūjāpūjyapūjanaiḥ /
nāsti ced indriyākrāntiḥ kiṃ pūjāpūjyapūjanaiḥ //
vicāropaśamābhyāṃ hi vinā nāsādyate hariḥ /
vicāropaśamābhyāṃ ca yuktasyābjakareṇa kim //
vicāropaśamopetaṃ cittam ārādhayātmanaḥ /
tasmin siddhe bhavān siddho no cet tvaṃ vanagardabhaḥ //
kriyate mādhavādīnāṃ praṇayaḥ prārthanāya yat /
sa caiva kasmāt kriyate na svakasyaiva cetasaḥ //
sarvasyaiva janasyāsya viṣṇur abhyantare sthitaḥ /
taṃ parityajya ye yānti bahir viṣṇuṃ na te budhāḥ //
hṛdguhāvāsi cittattvaṃ mukhyaṃ sānātanaṃ vapuḥ /
śaṅkhacakragadāhasto gauṇa ākāra ātmanaḥ //
yo hi mukhyaṃ parityajya gauṇaṃ samanudhāvati /
tyaktvā rasāyanaṃ siddhaṃ sādhyaṃ saṃsādhayaty asau //
yas tu vā sthitim evāsyām ātmajñānacamatkṛtau /
nāsādayati sammattamanās sa raghunandana //
aprāptātmaviveko 'ntar ajñaś cittavaśīkṛtaḥ /
śaṅkhacakragadāpāṇim arcayaty amareśvaram //
tatpūjanena kaṣṭena tapasā tasya rāghava /
kāle nirmalatām eti cittaṃ vairāgyavāriṇā //
nityābhyāsavivekābhyāṃ cittam āśu prasīdati /
āmram eva daśām eti sāhakārīṃ śanaiś śanaiḥ //
etad apy ātmanaivātmā phalam āpnoti bhāvitam /
haripūjākramākhyena nimittenārisūdana //
varam āpnoti yo vāpi viṣṇor amitatejasaḥ /
tena svasyaiva tat prāptaṃ phalam abhyāsaśākhinaḥ //
sarveṣām uttamārthānāṃ sarvāsāṃ cirasampadām /
svamanonigraho bhūmir bhūmis sasyaśriyām iva //
apy urvīkhananotkasya kaṣato 'pi śiloccayam /
svamanonigrahād anyo nopāyo 'stīha duḥkhahā //
tāvaj janmasahasrāṇi bhramanti bhuvi mānavāḥ /
yāvan nopaśamaṃ yāti manomattamahārṇavaḥ //
brahmaviṣṇvindrarudrādyāś ciraṃ sampūjitā api /
upaplutamanovyādhiṃ na trāyante 'pi vatsalāḥ //
ākārabhāsuraṃ tyaktvā bāhyam āntaram apy ajam /
kuru janmakṣayāyāśu saṃvinmātraikacintanam //
saṃvedyanirmuktanirāmayaikasaṃvinmayāsvādam anantarūpam /
sanmātram āsvādaya sarvasāraṃ pāraṃ paraṃ prāpsyasi janmanadyāḥ //
Original text: Mokṣopāya · Edition: Susanne Krause-Stinner Das erste und zweite Buch: Vairāgyaprakaraṇa; Mumukṣuvyavahāraprakaraṇa Wiesbaden Harrassowitz Walter Slaje Anonymus Casmiriensis: Mokṣopāya. Historisch-kritische Gesamtausgabe 1 Akademie der Wissenschaften und der Literatur, Mainz. Veröffentlichungen der Indologischen Kommission / Veröffentlichungen der Fächergruppenkommission für Außereuropäische Sprachen und Kulturen. Stu · Data entry Walter Slaje Susanne Krause-Stinner Peter Stephan Anett Krause Jürgen Hanneder Stanislav Jager · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0