Mokṣopāya · Chapter 4.9

tasmiṃs tadā vartamāne ghore samarasambhrame /
devāsuraśarīreṣu patatsv adridaleṣv iva //

vahatsv asṛkpravāheṣu gaṅgāpūreṣv ivāmbarāt /
dāmni veṣṭitadevaughe muktakṣveḍāghanārave //

vyāle nijakarākṛṣṭipiṣṭasarvasurālaye /
kaṭe kaṭhinasaṃrambhasaṅgarācchāditāmare //

airāvaṇe kṣīṇamade palāyanaparāyaṇe /
pravṛddhe dānavānīke madhyāhna iva bhāskare //

patitārdhāyudhāṅgāni prasravadrudhirāṇi ca /
payāṃsīva visetūni devasainyāni dudruvuḥ //

dāmavyālakaṭās tāni ciram antarhitāny api /
anujagmur lasannādam indhanānīva pāvakāḥ //

anviṣṭān api yatnena nālabhantāsurās surān /
ghanajālavanoḍḍīnān siṃhā hariṇakān iva //

alabdheṣv amaraugheṣu dāmavyālakaṭās tadā /
jagmuḥ pātālakośasthaṃ prabhuṃ pramuditāśayāḥ //

atha devā viṣaṇṇās te kṣaṇam āśvasya vai yayuḥ /
jayopāyāya vijitā brahmāṇam amitaujasam //

teṣām āvirabhūd brahmā raktaraktānanaśriyām /
sāyaṃ raktīkṛtāmbūnām abdhīnām iva candramāḥ //

praṇamya te surās tasmai tam arthaṃ śambareritam /
samyak prakathayām āsur dāmavyālakaṭakramam //

tam ākarṇyākhilaṃ brahmā vicārya ca vicāravit /
uvācedaṃ surānīkam āśvāsanakaraṃ vacaḥ //

hanta varṣasahasrānte śambareṇa hareḥ kramāt /
martavyam amareśasya tatkālaṃ sampratīkṣyatām //

dāmavyālakaṭān etān adya tv amarasattamāḥ /
yodhayantaḥ palāyadhvaṃ māyāyuddhena dānavān //

yuddhābhyāsavaśād eṣāṃ makurāṇām ivāśaye /
ahaṅkāracamatkāraḥ pratibimbam upaiṣyati //

gṛhītavāsanās tv ete dāmavyālakaṭās surāḥ /
sujayā vo bhaviṣyanti jālalagnāḥ khagā iva //

adya tv avāsanā ete sukhaduḥkhavivarjitāḥ /
dhairyeṇārīn vinighnanto devadurjayatāṃ gatāḥ //

vāsanātantubaddhā ye āśāpāśavaśīkṛtāḥ /
vaśyatāṃ yānti te loke rajjubaddhāḥ khagā iva //

ye hi nirvāsanā dhīrās sarvatrāsaktabuddhayaḥ /
na hṛṣyanti na kupyanti durjayās te mahādhiyaḥ //

yasyāntarvāsanārajjvā granthibandhaś śarīriṇaḥ /
mahān api bahujño 'pi sa bālenāpi jīyate //

ayaṃ so 'ham idaṃ me tad ity ākalitakalpanaḥ /
āpadāṃ pātratām eti payasām iva sāgaraḥ //

iyanmātraparicchinno yenātmābhavyabhāvitaḥ /
sa sarvajño 'pi sarvatra parāṃ kṛpaṇatāṃ gataḥ //

anantasyāprameyasya yeneyattā prakalpitā /
ātmatattvasya tenātmā svātmanaivāvaśīkṛtaḥ //

ātmano vyatiriktaṃ yat kiñcid asti jagattraye /
tatropādeyabhāvena baddhā bhavati bhāvanā //

āsthāmātram anantānāṃ duḥkhānāṃ kāraṇaṃ viduḥ /
anāsthāmātram abhitas sukhānāṃ kāraṇaṃ viduḥ //

dāmavyālakaṭā yāvad anāsthā bhāvasaṃsthitau /
tāvan na nāma jeyā vo maṣakāṇām ivānilāḥ //

antarvāsanayā jantur dīnatām anuyātayā /
jito bhavaty anyathā tu maṣako 'py amarācalaḥ //

vidyate vāsanā yatra tatra cāyāti dīnatā /
guṇāguṇānuviddhatvaṃ sato dṛṣṭaṃ hi nāsataḥ //

ayaṃ so 'haṃ mamedaṃ cety evam antas svavāsanām /
yathā dāmādayaś śakra bhāvayanti tathā kuru //

yā yā janasya vipado bhāvābhāvadaśāś ca yāḥ /
tṛṣṇākarañjavallyās tā mañjaryaḥ kaṭukomalāḥ //

vāsanātantubaddho 'yaṃ loko viparivartate /
sā suvṛddhātiduḥkhāya sukhāyocchedam āgatā //

dhīro 'py atibahujño 'pi kulajo 'pi mahān api /
tṛṣṇayā badhyate jantus siṃhaś śṛṅkhalayā yathā //

dehapādapasaṃsthasya hṛdayālayaśāyinaḥ /
tṛṣṇā cittakhagasyāsya vāgurā parikalpitā //

dīno vāsanayā lokaḥ kṛtāntenāpakṛṣyate /
rajjveva bālena khago vivaśo 'niśam ucchvasan //

alam āyudhabhāreṇa saṅgarabhramaṇena ca /
vāsanāṃ saviparyāsāṃ yuktyaiva tvaṃ ripoḥ kuru //

antarakṣubhite dhairye ripor amaranāyakāḥ /
na śastrāṇi na śāstrāṇi na cāstrāṇi jayanti vaḥ //

dāmavyālakaṭās tv ete yuddhābhyāsavaśena ca /
ahaṅkāramayīm antas te grahīṣyanti vāsanām //

yadi te yantrapuruṣāś śambareṇa vinirmitāḥ /
vāsanāṃ nāśrayiṣyanti yāsyanti tad ajayyatām //

tat tāvad yuktiyuddhena tān prabodhayatāmarāḥ /
yāvad abhyāsavaśato bhaviṣyanti savāsanāḥ //

tato vadhyā bhaviṣyanti bhavatāṃ baddhabhāvanāḥ /
tṛṣṇāprotāśayā loke na kecana napelavāḥ //

samaviṣamam idaṃ jagat samagraṃ samupagataṃ sthiratāṃ svavāsanātaḥ /
calati ca laharībharo yathābdhāv ata iha saiva cikitsyatāṃ prayātā //