Mokṣopāya · Chapter 4.33

tataḥ prabhṛti tatrāsau prasiddhas tāpasāśrame /
kadambadāśūra iti śūras tapasi dāruṇe //

tasmiṃl latādale sthitvā vilokya kakubhaḥ kṣaṇam /
dṛḍhaṃ padmāsanaṃ baddhvā digbhyaḥ pratyāhṛtātmanā //

ajñātaparamārthena kriyāmātre ca tiṣṭhatā /
phalakārpaṇyayuktena manasā so 'karon makham //

nabhogatalatāpattrasaṃsthitena vanāntare /
sarvās svamanasā tena kṛtā yajñakriyāḥ kramāt //

tatrāsau daśa varṣāṇi manasaivāyajat surān /
gavāśvanaramedhādyair yajñair vipuladakṣiṇaiḥ //

kālenāmalatāṃ yāte vitate tasya cetasi /
balād avatatārāntar jñānam ātmaprasādajam //

tato viśīrṇāvaraṇo vigaladvāsanāmalaḥ /
avasat pallave tasmin munir vigatakalmaṣaḥ //

sa dadarśaikadā tasyāṃ latāyām agratas sthitām /
vanadevīṃ viśālākṣīm ālolakusumāmbarām //

kāminīkāntavadanāṃ madaghūrṇitalocanām /
nīlotpalāmodavatīm atīva sumanoharām //

tām uvācānavadyāṅgīṃ sa munir vinatānanām /
kokilaḥ kusumāpūranatāṃ vanalatām iva //

kā tvam utpalapattrākṣi parivikṣobhitasmarā /
vayasyām iva puṣpāḍhyāṃ latāṃ kim adhitiṣṭhasi //

ity uktā mṛgaśāvākṣī gaurī pīnapayodharā /
munim āha manohāri mugdhākṣaram idaṃ vacaḥ //

yāni yāni durāpāni vāñchitāni mahītale /
prāpyante tāni tāny āśu mahatām eva yācñayā //

aham asmiṃl latākīrṇe tvatkadambābhyalaṅkṛte /
latālīlālayā brahman vipine vanadevatā //

hyaś caitrasitapakṣasya trayodaśyāṃ smarotsave /
babhūva vanadevīnāṃ samājo nandane vane //

sāmodapuṣpabhramare kokilāliparicchadā /
tatrāham agamaṃ nātha trailokyalalanāsadaḥ //

tato dṛṣṭā mayā sarvā vayasyā madanotsave /
aputrayā putrayutās tenāhaṃ duḥkhitā bhṛśam //

tvayi sarvārthisārthasya bṛhatkalpatarau sthite /
anātheva kathaṃ nātha kila śocyāsmy aputrikā //

dehi me bhagavan putraṃ no ced deham ihāgnaye /
prakaromy āhutiṃ putraduḥkhadāhopaśāntaye //

tām ity uktavatīṃ tanvīṃ vihasya munipuṅgavaḥ /
prāha hastagataṃ puṣpaṃ tasyai dattvā dayānvitaḥ //

gaccha tanvaṅgi māsena pūjārham alilocanam /
prasoṣyase sutaṃ kāntaṃ prasūnam iva sallatā //

kiṃ tv asau maraṇāveśapāpinyetas tvayā yataḥ /
yācitaḥ kṛcchrasamprāpyajñānas tena bhaviṣyati //

ity uktvā sa munis tanvīṃ prasannamukhamaṇḍalām /
paricaryāṃ karomīti prārthanotkāṃ vyasarjayat //

sā jagāmātmasadanaṃ so 'tiṣṭhat svātmanā saha /
avahat kramaśaḥ kāla ṛtusaṃvatsarāṅkitaḥ //

atha dīrgheṇa kālena saivotpalavilocanā /
dvādaśābdam upādāya sutaṃ munim upāyayau //

sampraṇamyopaviśyāgre munim indusamānanā /
uvāca kalayā vācā cūtadrumam ivālinī //

ayaṃ sa bhagavan bhavyaḥ kumāraḥ putra āvayoḥ /
kṛto mayā samagrāṇāṃ kalānāṃ kila kovidaḥ //

prabho kevalam etena jñānaṃ nādhigataṃ śubham /
yena saṃsārayantre 'smin na punaḥ paripīḍyate //

jñānaṃ tvam evāsya vibho kṛpayopadiśādhunā /
ko hi nāma kule jātaṃ putraṃ maurkhye niyojayet //

evaṃvadantīṃ sa munir macchiṣyam abale sutam /
ihaiva sthāpayainaṃ tvam ity uktvā tāṃ vyasarjayat //

tasyāṃ gatāyāṃ sa pitur antevāsitayā tadā /
atiṣṭhat saṃyato dhīmān arkasyevāruṇaḥ puraḥ //

kadarthaprāpyavijñānaṃ tataś citrābhir uktibhiḥ /
ciraṃ kālam asau tatra muniḥ putraṃ vyabodhayat //

ākhyāyikākhyānaśatair dṛṣṭāntair dṛṣṭakalpitaiḥ /
tathetihāsavṛttāntair vedavedāntaniścayaiḥ //

anudvegitayā nityaṃ vistareṇa kathākramaiḥ /
anubhūtim upārūḍhai rūḍhair atidhiyāṃ dhiyi //

anubhavavaśato rasātiriktair alam ucitārthavacogaṇair mahātmā /
jalada iva śikhaṇḍinaṃ purassthaṃ tanayam abodhayad ambare maharṣiḥ //