Mokṣopāya · Chapter 3.77

etasminn antare tatra kirātajanamaṇḍale /
hastahāryatamaḥpiṇḍā babhūvāsitayāminī //

nīlameghapaṭacchannanirindugaganāntarā /
tamālavanasampiṇḍamaṇḍaloḍḍīnakajjalā //

latāghanatayā grāmakoṭaraikāndhyamantharā /
gṛhacatvarasambādhanagare navayauvanā //

catvareṣu tamaḥpiṇḍaprajihmīkṛtadīpikā /
kuñcikācchidraniṣkrāntadīpikāromarājikā //

svavayasyeva karkaṭyāḥ parinṛtyatpiśācikā /
mattakaṅkālavetālā kāṣṭhamaunam iva sthitā //

suṣuptamṛtabhūtaughā ghananīhārahāriṇī /
mandamandamarutspandaśaratprāleyaśīkarā //

sarassu viraṭadvārikokabhekataraṅgikā /
antaḥpureṣu ramaṇaraṇannārīnarānanā //

jaṅgaleṣu jvalajjvālajaṭālajvalanojjvalā /
kedāreṣv ambusaṃsekapuṣṭapākamilatsilā //

nabhasy alakṣitaspandaparivṛttarkṣacakrakā /
vaneṣu visaradvātapatatpuṣpaphaladrumā //

śvabhreṣu kauśikāsyāttavāyasyādyāhṛtāravā /
taskarākrāntaparyantagrāmyākrandanakarkaśā //

grāmeṣv acetanagrāmyā nagare suptanāgarā /
vaneṣu visaradvātā nīḍeṣv aspandapakṣiṇī //

guhāsu suptasiṃhaughā kuñjeṣūcchvasitaiṇakā /
khe sāvaśyāyanikarā vipine maunadhāriṇī //

kajjalāmbhodamadhyābhā kācaśailodaropamā /
paṅkapiṇḍāntaraghanā khaḍgacchedyāndhyamāṃsalā //

pralayānilavikṣubdhā kajjalācalacañcalā /
ekārṇavamahāpaṅkaparvatodaramedurā //

aṅgārakoṭinakharā sauṣuptapadasundarī /
ajñānanidrāniviḍā bhṛṅgapṛṣṭhacchavicchaviḥ //

tasyāṃ rajanyāṃ bhīmāyāṃ kirātajanamaṇḍale /
mantriṇā saha bhūpālas tasminn avasare tadā //

nirjagāma sudhīrātmā nagarāt suptanāgarāt /
aṭavīṃ vikramo nāma viṣamāṃ vīracaryayā //

aṭavyāṃ karkaṭī sā tau carantau rājamantriṇau /
apaśyad dhṛtadhairyāṃśau vetālālokanonmukhau //

atha sā cintayām āsa labdho bhakṣo 'dya ho mayā /
mūḍhāv etāv anātmajñau bhāro dehaḥ kilānayoḥ //

ihāmutra ca nāśāya mūḍho duḥkhāya jīvati /
yatnād vināśanīyo 'sau nānarthaḥ paripālyate //

apaśyatas svam ātmānaṃ mṛtir mūḍhasya jīvitam /
maraṇenodayo 'syāsti pāpasampattihetutaḥ //

ādisarge ca niyamaḥ kṛtaḥ paṅkajajanmanā /
hiṃsrābhibhojanāyāstu mūḍhātmā nātmavān iti //

tasmād imau mayaivādya bhoktavyau bhojyatāṃ gatau /
abhavya eva nirdoṣaṃ prāptam artham upekṣate //

mā kadācid imau syātāṃ guṇayuktau mahāśayau /
tādṛṅnaravināśo hi svabhāvān me na rocate //

tad etau samparīkṣe 'haṃ yadi tāvad guṇānvitau /
tad bhakṣyaṃ na karomy etau na hiṃsyā guṇinaḥ kvacit //

akṛtrimaṃ sukhaṃ kīrtim āyuś caivābhivāñchatā /
sarvābhimatadānena pūjanīyā guṇānvitāḥ //

yadi naśyāmi dehena tan na bhokṣye guṇānvitam /
sukhayanti hi cetāṃsi jīvitād api sādhavaḥ //

api jīvitadānena guṇinaṃ paripālayet /
guṇavatsaṅgamauṣadhyā mṛtyur apy eti mitratām //

yatrāham api rakṣāmi rākṣasī guṇaśālinam /
tatrānyaś cānukuryāt taṃ hṛdvicāram ivāmalam //

udāraguṇayuktā ye viharantīha dehinaḥ /
dharātalendavas saṅgād bhṛśaṃ śītalayanti te //

mṛtir guṇatiraskāro jīvitaṃ guṇisaṃśrayaḥ /
phalaṃ svargāpavargādi jīvitād guṇisaṃśrayāt //

tasmād imau parīkṣe 'haṃ kadācit praśnalīlayā /
kiṃ mānajñānakāv etāv iti tāmarasekṣaṇau //

ādau vicārya suguṇāguṇaleśayuktim āgas tato 'dhikataraṃ ca guṇād yādi syāt /
kuryāt tatas samupapattivaśena daṇḍaṃ daṇḍyasya laghv atha dṛḍhaṃ dhanasambhave vā //