Mokṣopāya · Chapter 3.64

yo 'yaṃ sarvagato devaḥ paramātmā maheśvaraḥ /
svacchas svānubhavānandarūpo 'ntādivivarjitaḥ //

etasmāt paramānandāc chuddhacinmātrarūpiṇaḥ /
jīvas sañjāyate pūrvaṃ sa cittaṃ tat tato jagat //

svānubhūtipramāṇe 'smin brahman brahmaṇi bṛṃhite /
kathaṃ sattām avāpnoti jīvako dvaitavarjite //

asadābhāsam adhyātma brahmāstīha prabṛṃhitam /
bṛṃhaccidbhairavavapur ānandābhidham avyayam //

tasya yat samam āpūrṇaṃ śuddhaṃ sattvam acihnitam /
tadvidām apy anirdeśyaṃ tac chāntaṃ paramaṃ padam //

tasyaivodyan mahāśānti yat sattvaṃ saṃvidātmakam /
svabhāvāt spandanaṃ tat taj jīvaśabdena kathyate //

tatremāḥ paramādarśe cidvyomny anubhavātmikāḥ /
asatyāḥ pratibimbanti jagajjālaparamparāḥ //

brahmaṇas sphuraṇaṃ kiñcid yad avātāmbudher iva /
dīpasya vāpy avātasya taj jīvaṃ viddhi rāghava //

śāntatvāpagame 'cchasya manāksaṃvedanātmakam /
svābhāvikaṃ yat sphuraṇaṃ cidvyomnas so 'ṅga jīvakaḥ //

yathā vātasya calanaṃ kṛśāṇor uṣṇatā yathā /
śītatā vā tuṣārasya tathā jīvatvam ātmanaḥ //

cidrūpasyātmatattvasya svabhāvavaśatas svayam /
manāksaṃvedanaṃ pūrvaṃ yat taj jīva iti smṛtaḥ //

tad eva ghanasaṃvitti yāty ahantām anukramāt /
vahnyaṇus svendhanādhikyāt svāṃ prakāśakatām iva //

yathāsya tārakāsarge vyomnas sphurati nīlimā /
śūnyasyāpy asya jīvasya tathāhambhāvabhāvanā //

jīvo 'haṅkṛtim ādatte saṅkalpakalayeddhayā /
svayaiva vā ghanatayā nīlimānam ivāmbaram //

ahambhāvo hi dikkālavyavacchedāṅkitākṛtiḥ /
khasthas saṅkalpavaśato vātaspanda iva sphuran //

saṅkalponmukhatāṃ yātas tv ahaṅkārābhidhas sthitaḥ /
cittaṃ jīvo mano māyā prakṛtiś ceti nāmabhiḥ //

tatsaṅkalpātmakaṃ ceto bhūtamātrātmakalpanam /
kurvaṃs tattāṃ vrajaty eva saṅkalpād yāti pañcatām //

tanmātrapañcakākāraṃ cittaṃ tejaḥkaṇo bhavet /
ajātajagati vyomni tārakā pelavā yathā //

tejaḥkaṇatvam ādatte cittaṃ tanmātrakalpanāt /
śanais svasmāt parispandād bījam aṅkuratām iva //

asau tejaḥkaṇo 'ṇḍākhyāt kalpanāt kaścid aṇḍatām /
prayāty antassphuradbrahmā jalam āpīḍatām iva //

kaścid drāgiti dehādikalpanād yāti dehatām /
bhrāntyutthāṃ tadatadrūpāṃ gandharveccheva pūśśriyam //

kaścit sthāvaratām eti kaścij jaṅgamatām api /
kaścid yāti khavāryādirūpaṃ saṅkalpatas svajāt //

sargādāv ādijo deho jīvasaṅkalpasambhavaḥ /
krameṇa padam āsādya vairiñcaṃ kurute jagat //

ātmabhūḥ kalanātmābho yat saṅkalpayati kṣaṇāt /
tat svabhāvavaśād eva jātam eva prapaśyati //

citsvabhāvāt svam āyātaṃ brahmatvaṃ sarvakāraṇam /
saṃsṛtau kāraṇaṃ paścāt karma nirmāya saṃsthitam //

cittvaṃ svabhāvāt sphurati citaḥ phena ivāmbhasaḥ /
karmabhir badhyate paścād diṇḍīram iva rajjubhiḥ //

saṅkalpaḥ karmaṇo bījaṃ tadātmaiva hi jīvakaḥ /
karma paścāt tanoty uccair utthāyākarmakakramam //

kroḍīkṛtāṅkurāṃ pūrvaṃ bījaṃ dhatte svabījatām /
paścān nānātvam āyāti pattrāṅkuraphalabhramaiḥ //

anye kha eva ye jīvā evam evākṛtiṃ gatāḥ /
pūrvotpanne jagati te yānti bhūtāśritās sthitim //

svakarmabhis tato janmamṛtikāraṇatāṃ gataiḥ /
prayānty ūrdhvam adhastād vā karma citspanda ucyate //

citspandanaṃ bhavati karma tad eva daivaṃ cittaṃ tad eva ca tad eva śubhāśubhādi /
tasmād bhavanti bhuvanāni jaganti pūrvaṃ bhūtāni cāśu kusumāni taror ivādyāt //