Mokṣopāya · Chapter 3.52

etasminn antare līlā samuvāca sarasvatīm /
śvāsāvaśeṣam ālokya pūrvaṃ bhartāram agragam //

pravṛtto deham utsraṣṭuṃ madbhartāyam ihāmbike /
sthitā ca mṛtakalpeyaṃ līlā nisspandagātrikā //

dehenānena gantavyam anayā vīrabhāryayā /
yatrāvābhyāṃ ca tat sthānaṃ kathaṃ gantavyam ambike //

evaṃrūpamahārambhe saṅgrāme rāṣṭrasambhrame /
saṃpanne 'pi sthite 'py uccair vicitrārambhamanthare //

na kiñcid api saṃpannaṃ rāṣṭraṃ na ca mahītalam /
na sthitaṃ kvacanāpy evaṃ svapnātmakam idaṃ yataḥ //

tasya tvanmaṇḍapasyāntaś śavasya nikaṭāmbare /
itthaṃ bhūrāṣṭram ābhāti bhartṛjīvasya te 'naghe //

antaḥpuragṛhaṃ te tad idaṃ rāṣṭrānvitodaram /
vasiṣṭhavipragehe 'ntaś śavagehe jagat sthitam //

evam eṣa mahārambho jagattrayamayo bhramaḥ /
tvayā mayānayānena saṃyuktas sārṇavāvaniḥ //

girigrāmakagehe 'ntar madhye gaganakośake /
khātmāvakacati vyakto na kacaty eva vā kvacit //

evam ārambhaghanayor api maṇḍapayos tayoḥ /
udare śūnyam ākāśam evāsti na jagadbhramaḥ //

bhramadraṣṭur abhāve hi kīdṛśī bhramatā bhrame /
nāsty eva bhramasattā tu yad asti tad ajaṃ padam //

bhrame dṛśyam asat tasya draṣṭur draṣṭṛdaśā kutaḥ /
draṣṭṛdṛśyakramābhāvād atra yat sahajaṃ hi tat //

tat padaṃ paramaṃ viddhi nāśotpādavivarjitam /
svakaṃ kacati cābhātaṃ śāntam ādyam anāmayam //

kila maṇḍapagehāntas svasvabhāvoditātmani /
viharanti janās tatra svagṛhe saṃvyavasthayā //

na jagat tatra no sargaḥ kaścit tair anubhūyate /
tenāhaṃ jagad ākāśam ajam ity eva vacmi te //

sarvaṃ śūnyātmavijñānaṃ mervādigirijālakam /
nedaṃ kuḍyamayaṃ kiñcid yathā svapne mahāpuram //

deśe prādeśamātre 'pi girijālamayāny api /
vajrasārāṇi khāny eva sambhavanty aṇuke 'ṇuke //

kadalīpallavāpīḍasanniveśena bhūriśaḥ /
trijagac cidaṇāv antar asti svapnapuraṃ yathā //

tasyāpy antar vibhāgena kramād ekaikaśo jagat /
teṣāṃ yasmiñ jagaty eva padmo rājā śavas sthitaḥ //

līlā tava sapatnī taṃ prāptā pūrvataraṃ śubhe /
yadaiva mūrchām āyātā līleyaṃ puratas tava /
tadaiva bhartuḥ padmasya śavasya nikaṭe sthitā //

katham eṣā gatā devi sampannā tatra dehinī /
kathaṃ kathaṃ vā tatpatnībhāvam āptavatī sthitā //

te vāsyā vada kiṃ rūpaṃ paśyanty atha vadanti kim /
tadgehavaravāstavyās samāseneti me vada //

śṛṇu sarvaṃ samāsena yathādṛṣṭaṃ vadāmi te /
līle līlāsvavṛttāntam antadaṃ dṛśyadurdṛśām //

padma eva sa bhartaiṣa bhrāntiṃ tāvat tatām imām /
itthaṃ jaganmayīṃ svasminn eva sadmani paśyati //

bhrāntiyuddham idaṃ yuddham ime bhrāntijanā janāḥ /
bhrāntyaivāstīha maraṇam eṣa caiva bhramātmakaḥ //

bhramakrameṇānenaiva līlāsya dayitā sthitā /
tvaṃ caiṣā ca varārohe svapnamātrā varāṅgane //

tathā bhavatyor bhartaiṣa tathaivāham api svayam /
jagacchobhaiva saṃsāre dṛśyase tad ihocyate //

etad eva parijñātaṃ dṛśyaśabdārtham ujjhati /
evam eṣā tvam evaṃ ca sampannaivam asau nṛpaḥ //

ahaṃ cātmani satyatvagatās sarvatayātmanaḥ /
ime vayam ihānyo'nyaṃ sampannās svoditā iva //

itthaṃ sarvātmakatayā mahācidghanasaṃsthiteḥ /
evam eṣā sthitā rājñī hārihāsavilāsinī //

līlāvilolanayanā navayauvanaśālinī /
peśalācāramadhurā madhurodārabhāṣiṇī //

kokilasvarasaṅkāśā madamanmathamantharā /
asitotpalapattrākṣī vṛttapīnāpayodharā //

kāntakāñcanagaurāṅgī pakvabimbaphalādharā /
tvatsaṅkalpātmakasyaiṣā yathā bhartur manaḥkalā //

tadā tvatsadṛśākārā sthitaiṣā ciccamatkṛtau /
tvadbhartṛmaraṇe kṣipraṃ samanantaram eva hi //

tvadbhartaiṣā puro dṛṣṭā tvatsaṅkalpātmanāṇunā /
yadādhibhautikaṃ bhāvaṃ ceto 'nubhavati svayam //

vetty asanmayam evāta ātivāhikakalpanam /
yadādhibhautikaṃ bhāvaṃ vetty etaṃ tu na sanmayam //

ātivāhikasaṅkalpas tadā so 'nyasya jāyate /
ato maraṇasaṃvittyā punarjanmamaye bhrame //

tvaṃ hi saṃviditānena tvayāvagata eṣa saḥ /
itthaṃ tvāṃ dṛṣṭavān eṣa dṛṣṭaś caiṣa tvayeti ca //

tvam asyātmani saṃpannā sarvagatvāc cidātmanaḥ /
brahma sarvagataṃ yasmād yathā yatra yadoditam //

bhavaty āśu tathā tatra tat svaśaktyaiva paśyati /
sarvatra sarvaśaktitvād yatra yāṃ śaktim unnayan //

āste tatra tathā bhāti tīvrasaṃvegahetutaḥ /
mṛtimohakṣaṇenaiva tad etau dampatī sthitau //

tadaivābhyām idaṃ buddhaṃ pratibhāsavaśād dhṛdi /
āvayoḥ pitarāv etāv ime caivāpi mātarau //

deha eṣa dhanaṃ cedaṃ karmedaṃ pūrvam īdṛśam /
āvāṃ vivāhitāv evam evaṃ nāmaikatāṃ gatau //

etayoś cāpi janatā yātā tatraiva satyatām /
tathaivātrāsti dṛṣṭāntaḥ pratyakṣas svapnavedanam //

ity evaṃbhāvayā līle līlayāham athārcitā /
māhaṃ syāṃ vidhavety evaṃ varo datto mayāpy asau //

ity arthīva mṛtā pūrvam eṣeha khalu bālikā /
bhavatāṃ cetanāṃśānām ahaṃ cetanadharmiṇī //

kuladevī sadā pūjyāpy ata etat karomy aham /
athāsyā jīvako dehāt prāṇamārutarūpadhṛt //

manasā valitaḥ prāpto mukhāgraṃ tyaktadehakaḥ /
tato maraṇamūrchānte gṛhe 'sminn eva caitayā /
buddho bhāvita ākāro dṛṣṭo jīvātmanā tataḥ //

sampannaiṣā hariṇanayanā pūrṇacandrānanaśrīr mānonnaddhā dayitavalitā kāntam ābhoktukāmā /
pūrvasmṛtyā sarabhasamukhī saṃyatāntassvabhāvā svapnastheva prakṛtavibhavā padminīvoditeva //