Mokṣopāya · Chapter 3.125

mahāpralayasargādau prathamo 'sau prajāpatiḥ /
smṛtyātmā jāyate sarge smṛtyātmaiva tato jagat //

mahāpralayasargādāv evam etad raghūdvaha /
smṛtyātmaiva bhavaty ādau prathamo 'sau prajāpatiḥ //

tatsaṅkalpātma ca jagat smṛtyātmaivam idaṃ tataḥ /
bhāti saṅkalpanagaraṃ sthitaṃ pūrvaprajāpateḥ //

iti sthite 'pi sā rāma tasya pūrvaprajāpateḥ /
sthitir na sambhavaty eva nabhasīva mahādrumaḥ //

na sambhavati kiṃ brahman sargādau prāktanī smṛtiḥ /
mahāpralayasammohair naśyati prāksmṛtiḥ katham //

prāṅmahāpralaye prājña pūrve brahmādayaḥ purā /
kila nirvāṇam āyātās te 'vaśyaṃ brahmatāṃ gatāḥ //

prāktanyāḥ kas smṛtes smartā tasmāt kathaya suvrata /
smṛtir nirmūlatāṃ yātā smartur muktatayā yataḥ //

atas smartur abhāve sā smṛtiḥ kodetu kiṃ katham /
avaśyaṃ hi mahākalpe sarve mokṣaikabhāginaḥ //

nānubhūte 'nubhūte ca svataś cidvyomni yā smṛtiḥ /
sā jagacchrīr iti prauḍhā dṛśyābhāve hi citprabhā //

bhāti saṃvitprabhaivāccham anādyantāvabhāsinī /
yat tad etaj jagad iti svayambhūr iti ca sthitam //

anādikālasaṃsiddhaṃ yad bhānaṃ brahmaṇo nijam /
sa ātivāhiko deho virājo jagadākṛtiḥ //

paramāṇāv idaṃ bhāti jagat sabhuvanatrayam /
deśakālakriyādravyadinarātrikramānvitam //

paramāṇuṃ prati tatas tasyāntas tādṛg eva ca /
bhāti bhāsvaritākāraṃ tādṛggirikulāvṛtam //

tatrāpi tādṛgākāram evaṃ praty aṇum ātatam /
dṛśyam ābhāti bhārūpam etad aṅga na vāstavam //

ity asty anto na saddṛṣṭer asaddṛṣṭeś ca vā kvacit /
asyās tv abhyuditaṃ buddham abuddhaṃ prati vānagha //

buddhaṃ pratīdaṃ brahmaiva kevalaṃ śāntam avyayam /
abuddhaṃ prati tu dvaitabhāsuraṃ bhuvanānvitam //

yathedaṃ bhāsuraṃ bhāti jagad aṇḍakajṛmbhitam /
tathā koṭisahasrāṇi bhānty anyāny apy aṇāv aṇau //

yathā stambhe putrikāntas tasyāś cāṅgeṣu putrikā /
tasyāś ca putrikāsty aṅge tathā trailokyaputrikā //

na bhinnā na ca saṅkhyeyā yathādrau paramāṇavaḥ /
tathā brahmabṛhanmerau trailokyaparamāṇavaḥ //

sūryaughāṃśuṣu saṅkhyātuṃ śakyante laghavo 'ṇavaḥ /
nānādyantāś cidāditye trailokyaparamāṇavaḥ //

yathāṇavo vahanty arkadīptiṣv apsu rajassu ca /
tathā vahante cidvyomni trailokyaparamāṇavaḥ //

śūnyānubhavamātrātma bhūtākāśam idaṃ yathā /
sargānubhavamātrātma cidākāśam idaṃ tathā //

sargas tu sargaśabdārthatayā buddho nayaty adhaḥ /
sa brahmaśabdārthatayā buddhaś śreyo bhavaty alam //

vijñānātmā śāsitā viśvabījaṃ brahmaivādyaṃ svaṃ cidākāśamātram /
tasmāj jātaṃ yat tad eveti vedyaṃ budhyasvāntar bodhasambodhamātram //