Matsya Purana · Chapter 61

bhūrloko 'tha bhuvarlokaḥ svarloko 'tha maharjanaḥ
tapaḥ satyaṃ ca saptaite devalokāḥ prakīrtitāḥ //

paryāyeṇa tu sarveṣām ādhipatyaṃ kathaṃ bhavet
iha loke śubhaṃ rūpam āyuḥ saubhāgyameva ca
lakṣmīśca vipulā nātha kathaṃ syātpurasūdana //

purā hutāśanaḥ sārdhaṃ mārutena mahītale
ādiṣṭaḥ puruhūtena vināśāya suradviṣām //

nirdagdheṣu tatastena dānaveṣu sahasraśaḥ
tārakaḥ kamalākṣaśca kāladaṃṣṭraḥ parāvasuḥ
virocanaśca saṃgrāmād apalāyaṃstapodhana //

ambhaḥ sāmudramāviśya saṃniveśamakurvata
aśakyā iti te 'pyagni mārutābhyāmupekṣitāḥ //

tataḥ prabhṛti te devān manuṣyānsaha jaṅgamān
saṃpīḍya ca munīnsarvān praviśanti punarjalam //

evaṃ varṣasahasrāṇi vīrāḥ pañca ca sapta ca
jaladurgabalādbrahman pīḍayanti jagattrayam //

tataḥ paramatho vahni mārutāvamarādhipaḥ
ādideśa cirādambu nidhireṣa viśoṣyatām //

yasmādasmaddviṣāmeṣa śaraṇaṃ varuṇālayaḥ
tasmādbhavadbhyāmadyaiva kṣayameṣa praṇīyatām //

tāvūcatustataḥ śakram ubhau śambarasūdanam
adharma eṣa devendra sāgarasya vināśanam //

yasmājjīvanikāyasya mahataḥ saṃkṣayo bhavet
tasmānna pāpamadyāvāṃ karavāva puraṃdara //

asya yojanamātre 'pi jīvakoṭiśatāni ca
nivasanti suraśreṣṭha sa kathaṃ nāśamarhati //

evamuktaḥ surendrastu kopāt saṃraktalocanaḥ
uvācedaṃ vaco roṣān nirdahanniva pāvakam //

na dharmādharmasaṃyogaṃ prāpnuvantyamarāḥ kvacit
bhavatostu viśeṣeṇa māhātmyaṃ cādhitiṣṭhatoḥ //

madājñālaṅghanaṃ yasmān mārutena samaṃ tvayā
munivratamahiṃsādi parigṛhya tvayā kṛtam
dharmārthaśāstrarahitaṃ śatruṃ prati vibhāvaso //

tasmādekena vapuṣā munirūpeṇa mānuṣe
mārutena samaṃ loke tava janma bhaviṣyati //

yadā ca mānuṣatve 'pi tvayāgastyena śoṣitaḥ
bhaviṣyatyudadhirvahne tadā devatvamāpsyasi //

itīndraśāpātpatitau tatkṣaṇāttau mahītale
avāptāvekadehena kumbhājjanma tapodhana //

mitrāvaruṇayorvīryād vasiṣṭhasyānujo 'bhavat
agastya ityugratapāḥ saṃbabhūva punarmuniḥ //

sambhūtaḥ sa kathaṃ bhrātā vasiṣṭhasyābhavanmuniḥ
kathaṃ ca mitrāvaruṇau pitarāvasya tau smṛtau
janma kumbhādagastyasya kathaṃ syātpurasūdana //

purā purāṇapuruṣaḥ kadācidgandhamādane
bhūtvā dharmasuto viṣṇuś cacāra vipulaṃ tapaḥ //

tapasā tasya bhītena vighnārthaṃ preṣitāvubhau
śakreṇa mādhavānaṅgāv apsarogaṇasaṃyutau //

yadā na gītavādyena nāṅgarāgādinā hariḥ
na kāmamādhavābhyāṃ ca viṣayānprati cukṣubhe //

tadā kāmamadhustrīṇāṃ viṣādam agamadgaṇaḥ
saṃkṣobhāya tatasteṣāṃ svorudeśānnarāgrajaḥ
nārīmutpādayāmāsa trailokyajanamohinīm //

saṃkṣubdhāstu tayā devās tau tu devavarāvubhau
apsarobhiḥ samakṣaṃ hi devānāmabravīddhariḥ //

apsarā iti sāmānyā devānāmabravīddhariḥ
urvaśīti ca nāmneyaṃ loke khyātiṃ gamiṣyati //

tataḥ kāmayamānena mitreṇāhūya sorvaśī
uktā māṃ ramayasveti bāḍham ityabravīttu sā //

gacchantī cāmbaraṃ tadvat stokamindīvarekṣaṇā
varuṇena dhṛtā paścād varuṇaṃ nābhyanandata //

mitreṇāhaṃ vṛtā pūrvam adya bhāryā na te vibho
uvāca varuṇaścittaṃ mayi saṃnyasya gamyatām //

gatāyāṃ bāḍhamityuktvā mitraḥ śāpamadāttadā
tasyai mānuṣaloke tvaṃ gaccha somasutātmajam //

bhajasveti yato veśyā dharma eṣa tvayā kṛtaḥ
jalakumbhe tato vīryaṃ mitreṇa varuṇena ca
prakṣiptamatha saṃjātau dvāveva munisattamau //

nimirnāma saha strībhiḥ purā dyūtamadīvyata
tatrāntare 'bhyājagāma vasiṣṭho brahmasambhavaḥ //

tasya pūjāmakurvantaṃ śaśāpa sa munirnṛpam
videhastvaṃ bhavasveti tatastenāpyasau muniḥ //

anyonyaśāpācca tayor vigate iva cetasī
jagmatuḥ śāpanāśāya brahmāṇaṃ jagataḥ patim //

atha brahmaṇa ādeśāl locaneṣvavasannimiḥ
nimeṣāḥ syuśca lokānāṃ tadviśrāmāya nārada //

vasiṣṭho 'pyabhavattasmiñ jalakumbhe ca pūrvavat
tataḥ śvetaścaturbāhuḥ sākṣasūtrakamaṇḍaluḥ
agastya iti śāntātmā babhūva ṛṣisattamaḥ //

malayasyaikadeśe tu vaikhānasavidhānataḥ
sabhāryaḥ saṃvṛto viprais tapaścakre suduścaram //

tataḥ kālena mahatā tārakād atipīḍitam
jagadvīkṣya sa kopena pītavānvaruṇālayam //

tato 'sya varadāḥ sarve babhūvuḥ śaṃkarādayaḥ
brahmā viṣṇuśca bhagavān varadānāya jagmatuḥ
varaṃ vṛṇīṣva bhadraṃ te yadabhīṣṭaṃ ca vai mune //

yāvadbrahmasahasrāṇāṃ pañcaviṃśatikoṭayaḥ
vaimāniko bhaviṣyāmi dakṣiṇācalavartmani //

madvimānodaye kuryād yaḥ kaścitpūjanaṃ mama
sa saptalokādhipatiḥ paryāyeṇa bhaviṣyati //

evamastviti te 'pyuktvā jagmurdevā yathāgatam
tasmādarghaḥ pradātavyo hy agastyasya sadā budhaiḥ //

kathamarghapradānaṃ tu kartavyaṃ tasya vai vibho
vidhānaṃ yadagastyasya pūjane tadvadasva me //

pratyūṣasamaye vidvān kuryādasyodaye niśi
snānaṃ śuklatilaistadvac chuklamālyāmbaro gṛhī //

sthāpayedavraṇaṃ kumbhaṃ mālyavastravibhūṣitam
pañcaratnasamāyuktaṃ ghṛtapātrasamanvitam
nānābhakṣyaphalairyuktaṃ tāmrapātrasamanvitam //

aṅguṣṭhamātraṃ puruṣaṃ tathaiva sauvarṇam atyāyatabāhudaṇḍam
caturmukhaṃ kumbhamukhe nidhāya dhānyāni saptāmbarasaṃyutāni //

sakāṃsyapātrākṣataśuktiyuktaṃ mantreṇa dadyāddvijapuṃgavāya
utkṣipya lambodaradīrghabāhum ananyacetā yamadiṅmukhaḥ san //

śvetāṃ ca dadyādyadi śaktirasti raupyaiḥ khurair hemamukhīṃ savatsām
dhenuṃ naraḥ kṣīravatīṃ praṇamya savatsaghaṇṭābharaṇāṃ dvijāya //

ā saptarātrodayam etadasya dātavyametatsakalaṃ nareṇa
yāvatsamāḥ sapta daśāthavā syur athordhvamapyatra vadanti kecit //

kāśapuṣpapratīkāśa vahnimārutasambhava
mitrāvaruṇayoḥ putra kumbhayone namo 'stu te //

vindhyavṛddhikṣayakara meghatoyaviṣāpaha
ratnavallabha deveśa laṅkāvāsinnamo 'stu te //

vātāpī bhakṣito yena samudraḥ śoṣitaḥ purā
lopāmudrāpatiḥ śrīmān yo 'sau tasmai namo namaḥ //

rājaputri mahābhāge ṛṣipatni varānane
lopāmudre namastubhyam argho me pratigṛhyatām
pratyabdaṃ tu phalatyāgam evaṃ kurvanna sīdati //

homaṃ kṛtvā tataḥ paścād varjayenmānavaḥ phalam
anena vidhinā yastu pumānarghyaṃ nivedayet //

imaṃ lokaṃ sa cāpnoti rūpārogyasamanvitaḥ
dvitīyena bhuvarlokaṃ svargalokaṃ tataḥ param //

saptaiva lokānāpnoti saptārghān yaḥ prayacchati
yāvadāyuśca yaḥ kuryāt paraṃ brahmādhigacchati //

iha paṭhati śṛṇoti vā ya etad yugalamuniprabhavārghyasampradānam
matimapi ca dadāti so 'pi viṣṇor bhavanagataḥ paripūjyate 'maraughaiḥ //