Matsya Purana · Chapter 34

evamuktaḥ sa rājarṣiḥ kāvyaṃ smṛtvā mahāvratam
saṃkrāmayāmāsa jarāṃ tadā putre mahātmani //

pauraveṇātha vayasā yayātirnahuṣātmajaḥ
prītiyukto naraśreṣṭhaś cacāra viṣayānpriyān //

yathākāmaṃ yathotsāhaṃ yathākālaṃ yathāsukham
dharmāviruddhānrājendro yathārhati sa eva hi //

devān atarpayad yajñaiḥ śrāddhairapi pitāmahān
dīnānanugrahairiṣṭaiḥ kāmaiśca dvijasattamān //

atithīnannapānaiśca viśaśca pratipālanaiḥ
ānṛśaṃsyena śūdrāṃśca dasyūnnigrahaṇena ca //

dharmeṇa ca prajāḥ sarvā yathāvad anurañjayan
yayātiḥ pālayāmāsa sākṣādindra ivāparaḥ //

sa rājā siṃhavikrānto yuvā viṣayagocaraḥ
avirodhena dharmasya cacāra sukhamuttamam //

sa samprāpya śubhānkāmāṃs tṛptaḥ khinnaśca pārthivaḥ
kālaṃ varṣasahasrāntaṃ sasmāra manujādhipaḥ //

paricintya sa kālajñaḥ kalākāṣṭhāśca vīryavān
pūrṇam matvā tataḥ kālaṃ pūruṃ putramuvāca ha //

na jātu kāmaḥ kāmānām upabhogena śāmyati
haviṣā kṛṣṇavartmeva bhūya evābhivardhate //

yatpṛthivyāṃ vrīhiyavaṃ hiraṇyaṃ paśavaḥ striyaḥ
nālamekasya tatsarvam iti matvā śamaṃ vrajet //

yathāsukhaṃ yathotsāhaṃ yathākāmamariṃdama
sevitā viṣayāḥ putra yauvanena mayā tava //

pūro prīto 'smi bhadraṃ te gṛhāṇedaṃ svayauvanam
rājyaṃ caiva gṛhāṇedaṃ tvaṃ hi me priyakṛtsutaḥ //

pratipede jarāṃ rājā yayātirnāhuṣastadā
yauvanaṃ pratipede sa pūruḥ svaṃ punarātmanaḥ //

abhiṣektukāmaṃ ca nṛpaṃ pūruṃ putraṃ kanīyasam
brāhmaṇapramukhā varṇā idaṃ vacanamabruvan //

kathaṃ śukrasya dauhitraṃ devayānyāḥ sutaṃ prabho
jyeṣṭhaṃ yadumatikramya rājyaṃ pūroḥ pradāsyasi //

jyeṣṭho yadustava sutas turvasustadanantaram
śarmiṣṭhāyāḥ suto druhyus tathānuḥ pūrureva ca //

kathaṃ jyeṣṭhamatikramya kanīyān rājyamarhati
etatsaṃbodhayāmastvāṃ svadharmamanupālaya //

brāhmaṇapramukhā varṇāḥ sarve śṛṇvantu me vacaḥ
jyeṣṭhaṃ prati yato rājyaṃ na deyaṃ me kathaṃcana //

mama jyeṣṭhena yadunā niyogo nānupālitaḥ
pratikūlaḥ pituryaśca na sa putraḥ satāṃ mataḥ //

mātāpitrorvacanakṛd dhitaḥ pathyaśca yaḥ sutaḥ
sa putraḥ putravadyaśca vartate pitṛmātṛṣu //

yadunāhamavajñātas tathā turvasunāpi vā
druhyuṇā cānunā caivam apyavajñā kṛtā bhṛśam //

pūruṇā me kṛtaṃ vākyaṃ mānitaṃ ca viśeṣataḥ
kanīyānmama dāyādo jarā yena dhṛtā mama //

mama kāmaḥ sa ca kṛtaḥ pūruṇā putrarūpiṇā
śukreṇa ca varo dattaḥ kāvyenośanasā svayam //

putro yastvānuvarteta sa rājā pṛthivīpatiḥ
bhavantaḥ pratijānantu pūrū rājye 'bhiṣicyatām //

yaḥ putro guṇasampanno mātāpitrorhitaḥ sadā
sarvaṃ so 'rhati kalyāṇaṃ kanīyānapi sa prabhuḥ //

arhaṃ pūroridaṃ rājyaṃ yaḥ priyaḥ priyakṛt tava
varadānena śukrasya na śakyaṃ vaktumuttaram //

paurajānapadais tuṣṭair ityukto nāhuṣastadā
abhiṣicya tataḥ pūruṃ rājye svasutamātmajam //

dattvā ca pūrave rājyaṃ vanavāsāya dīkṣitaḥ
purātsa niryayau rājā brāhmaṇaistāpasaiḥ saha //

yadostu yādavā jātās turvasoryavanāḥ sutāḥ
druhyoścaiva sutā bhojā anostu mlecchajātayaḥ //

pūrostu pauravo vaṃśo yatra jāto 'si pārthiva
idaṃ varṣasahasrāttu rājyaṃ kurukulāgatam //