Matsya Purana · Chapter 30

atha dīrgheṇa kālena devayānī nṛpottama
vanaṃ tadaiva niryātā krīḍārthaṃ varavarṇinī //

tena dāsīsahasreṇa sārdhaṃ śarmiṣṭhayā tadā
tameva deśaṃ samprāptā yathākāmaṃ cacāra sā //

tābhiḥ sakhībhiḥ sahitā sarvābhirmuditā bhṛśam
krīḍantyo 'bhiratāḥ sarvāḥ pibantyo madhu mādhavam //

khādantyo vividhānbhakṣyān phalāni vividhāni ca
punaśca nāhuṣo rājā mṛgalipsuryadṛcchayā //

tameva deśaṃ samprāpto jalalipsuḥ pratarṣitaḥ
dadarśa devayānīṃ ca śarmiṣṭhāṃ tāśca yoṣitaḥ //

pibantyo lalanāstāśca divyābharaṇabhūṣitāḥ
upaviṣṭāṃ ca dadṛśe devayānīṃ śucismitām //

rūpeṇāpratimāṃ tāsāṃ strīṇāṃ madhye varāṅganām
śarmiṣṭhayā sevyamānāṃ pādasaṃvāhanādibhiḥ //

dvābhyāṃ kanyāsahasrābhyāṃ dve kanye parivārite
gotre ca nāmanī caiva dvayoḥ pṛcchāmyato hy aham //

ākhyāsyāmyaham ādatsva vacanaṃ me narādhipa
śuko nāmāsuraguruḥ sutāṃ jānīhi tasya mām //

iyaṃ ca me sakhī dāsī yatrāhaṃ tatra gāminī
duhitā dānavendrasya śarmiṣṭhā vṛṣaparvaṇaḥ //

kathaṃ tu te sakhī dāsī kanyeyaṃ varavarṇinī
asurendrasutā subhūḥ paraṃ kautūhalaṃ hi me //

sarvameva naravyāghra vidhānamanuvartate
vidhinā vihitaṃ jñātvā mā vicitraṃ manaḥ kṛthāḥ //

rājavadrūpaveṣau te brāhmīṃ vācaṃ bibharṣi ca
kiṃnāmā tvaṃ kutaścāsi kasya putraśca śaṃsa me //

brahmacaryeṇa vedo me kṛtsnaḥ śrutipathaṃ gataḥ
rājāhaṃ rājaputraśca yayātiriti viśrutaḥ //

kena cārthena nṛpate hy enaṃ deśaṃ samāgataḥ
jighṛkṣurvāri yatkiṃcid athavā mṛgalipsayā //

mṛgalipsurahaṃ bhadre pānīyārtham ihāgataḥ
bahudhāpyanuyukto 'smi tvam anujñātumarhasi //

dvābhyāṃ kanyāsahasrābhyāṃ dāsyā śarmiṣṭhayā saha
tvadadhīnāsmi bhadraṃ te sakhe bhartā ca me bhava //

viddhyauśanasi bhadraṃ te na tvadarho 'smi bhāmini
avivāhyāḥ sma rājāno devayāni pitustava //

saṃsṛṣṭaṃ brahmaṇā kṣatraṃ kṣatraṃ brahmaṇi saṃśritam
ṛṣiśca ṛṣiputraśca nāhuṣādya bhajasva mām //

ekadehodbhavā varṇāś catvāro 'pi varānane
pṛthagdharmāḥ pṛthakchaucās teṣāṃ vai brāhmaṇo varaḥ //

pāṇigraho nāhuṣāyaṃ na puṃbhiḥ sevitaḥ purā
tvaṃ pāṇimagrahīdagre vṛṇomi tvāmahaṃ tataḥ //

kathaṃ tu me manasvinyāḥ pāṇimanyaḥ pumānspṛśet
gṛhītamṛṣiputreṇa svayaṃ vāpyṛṣiṇā tvayā //

kruddhādāśīviṣāt sarpāj jvalanātsarvatomukhāt
durādharṣataro vipraḥ puruṣeṇa vijānatā //

kathamāśīviṣāt sarpāj jvalanāt sarvatomukhāt
durādharṣataro vipra ityāttha puruṣarṣabha //

daśedāśīviṣastvekaṃ śastreṇaikaśca vadhyate
hanti vipraḥ sarāṣṭrāṇi purāṇyapi hi kopitaḥ //

durādharṣataro vipras tasmādbhīru mato mama
ato 'dattāṃ ca pitrā tvāṃ bhadre na vivahāmyaham //

dattāṃ vahasva pitrā māṃ tvaṃ hi rājanvṛto mayā
ayācato bhayaṃ nāsti dattāṃ ca pratigṛhṇataḥ //

tvaritaṃ devayānyātha preṣitā piturātmanaḥ
sarvaṃ nivedayāmāsa dhātrī tasmai yathātatham //

śrutvaiva ca sa rājānaṃ darśayāmāsa bhārgavaḥ
dṛṣṭvaivam āgataṃ vipraṃ yayātiḥ pṛthivīpatiḥ //

vavande brāhmaṇaṃ kāvyaṃ prāñjaliḥ praṇataḥ sthitaḥ
taṃ cāpyabhyavadatkāvyaḥ sāmnā paramavalgunā //

rājāyaṃ nāhuṣastāta durgame pāṇimagrahīt
namaste dehi māmasmai loke nānyaṃ patiṃ vṛṇe //

vṛto 'nayā patirvīra sutayā tvaṃ mameṣṭayā
gṛhāṇemāṃ mayā dattāṃ mahiṣīṃ nahuṣātmaja //

adharmo māṃ spṛśedevaṃ pāpam asyāśca bhārgava
varṇasaṃkarato brahmann iti tvāṃ pravṛṇomyaham //

adharmāttvāṃ vimuñcāmi varaṃ varaya cepsitam
asminvivāhe tvaṃ ślāghyo rahaḥ pāpaṃ nudāmi te //

vahasva bhāryāṃ dharmeṇa devayānīṃ śucismitām
anayā saha samprītim atulāṃ samavāpnuhi //

iyaṃ cāpi kumārī te śarmiṣṭhā vārṣaparvaṇī
saṃpūjyā satataṃ rājan na caināṃ śayane hvaya //

evamukto yayātistu śukraṃ kṛtvā pradakṣiṇam
jagāma svapuraṃ hṛṣṭaḥ so 'nujñāto mahātmanā //