Language

ENहिગુ
Scripture Library

Markandeya Purana · Chapter 82

82.1

iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe sāvarṇike manvantare devīmāhātmye madhukaiṭabhavadho nāma ekāśītitamo 'dhyāyaḥ
dvyaśītitamo 'dhyāyaḥ- 82
ṛṣiruvāca
devāsuramabhūd yuddhaṃ pūrṇamabdaśataṃ purā /
mahiṣe 'surāṇāmadhipe devānāṃ ca purandare

82.2

tatrāsurairmahāvīryairdevasainyaṃ parājitam /
jitvā ca sakalān devānindro 'būnmahiṣāsuraḥ

82.3

tataḥ parājitā devāḥ padmayoniṃ prajāpatim /
puraskṛtya gatāstatra yatreśa-garuḍadhvajau

82.4

yathāvṛttaṃ tayostadvanmahiṣāsuraceṣṭitam /
tridaśāḥ kathayāmāsurdevābhibhavavistaram

82.5

sūryendragnyanilendūnāṃ yamasya varuṇasya ca /
anyeṣāṃ cādhikārān sa svayamevādhitiṣṭhiti

82.6

svargānnirākṛtāḥ sarve tena devagaṇā bhuvi /
vicaranti yathā martyā mahiṣeṇa durātmanā

82.7

etadvaḥ kathitaṃ sarvamamarāriviceṣṭitam /
śaraṇaṃ vaḥ prapannāḥ smo vadhastasya vicintyatām

82.8

ṛṣiruvāca
itthaṃ niśamya devānāṃ vacāṃsi madhusūdanaḥ /
cakāra kopaṃ śambhuśca bhrukuṭīkuṭilānanau

82.9

tato 'tikopapūrṇasya cakriṇo vadanāttataḥ /
niścakrāma mahattejo brahmaṇaḥ śaṅkarasya ca

82.10

anyeṣāñcaiva devānāṃ śakrādīnāṃ śarīrataḥ /
nirgataṃ sumahattejastaccaikyaṃ samagacchata

82.11

atīva tejasaḥ kūṭaṃ jvalantamiva parvatam /
dadṛśuste surāstatra jvālāvyāptadigantaram

82.12

atulaṃ tatra tattejaḥ sarvadevaśarīrajam /
ekasthaṃ tadabhūnnārī vyāptalokatrayaṃ tviṣā

82.13

yadabhūcchāmbhavaṃ tejastenājāyata tanmukham /
yāmyena cābhavan keśā bahavo viṣṇutejasā

82.14

saumyena stanayoryugmaṃ madhyaṃ caindreṇa cābhavat /
vāruṇena ca jaṅghorū nitambastejasā bhuvaḥ

82.15

brahmaṇastejasā pādau tadaṅgulyor'katejasā /
vasūnāñca karāṅgulyaḥ kaubereṇa ca nāsikā

82.16

tasyāstu dantāḥ sambhūtāḥ prājāpatyena tejasā /
nayanatritayaṃ jajñe tathā pāvakatejasā

82.17

bhruvau ca sandhyayostejaḥ śravaṇāvanilasya ca /
anyeṣāṃ caiva devānāṃ sambhavastejasāṃ śivā

82.18

tataḥ samastadevānāṃ tejorāśisamudbhavām /
tāṃ vilokya mudaṃ prāpuramarā mahiṣārditāḥ

82.19

tato devā dadustasyai svāni svānyāyudhāni ca /
ūcurjayajayetyuccairjayantīṃ te jayaiṣiṇaḥ

82.20

śūlaṃ śūlādviniṣkṛṣya dadau tasyai pinākadhṛk /
cakraṃ ca dattavān kṛṣṇaḥ samutpādya svacakrataḥ

82.21

śaṅkhañca varuṇaḥ śaktiṃ dadau tasyai hutāśanaḥ /
māruto dattavāṃścāpaṃ bāṇapūrṇe tatheṣudhī

82.22

vajramindraḥ samutpādya kuliśādamarādhipaḥ /
dadau tasyai sahasrākṣo ghaṇṭāmairāvatād gajāt

82.23

kāladaṇḍādyamo daṇḍaṃ māśaṃ cāmbupatirdadau /
prajāpatiścākṣamālāṃ dadau brahmā kamaṇḍalum

82.24

samastaromakūpeṣu nijaraśmīn divākaraḥ /
kālakhca dattavān khaḍgaṃ tasyāścarma ca nirmalam

82.25

kṣīrodaścāmalaṃ hāramajare ca tathāmbare /
cūḍāmaṇiṃ tathā divyaṃ kuṇḍale kaṭakāni ca

82.26

ardhacandraṃ tathā śubhraṃ keyūrān sarvabāhuṣu /
nūpurau vimalau tadvad graiveyakamanuttamam /
aṅgulīyakaratnāni samastāsvaṅgulīṣu ca

82.27

viśvakarmā dadau tasyai paraśuñcātinirmalam /
astrāṇyanekarūpāṇi tathābhedyaṃ ca daṃśanam

82.28

amlānapaṅkajāṃ mālāṃ śirasyurasi cāparām /
adadajjaladhistasyai paṅkajaṃ cātiśobhanam

82.29

himavān vāhanaṃ siṃhaṃ ratnāni vividhāni ca /
dadāvaśūnyaṃ surayā pānapātraṃ dhanādhipaḥ

82.30

śeṣaśca sarvanāgeśo mahāmaṇivibhūṣitam /
nāgahāraṃ dadau tasyai dhatte yaḥ pṛthivīmimām

82.31

anyairapi surairdevī bhūṣaṇairāyudhaistathā /
saṃmānitā nanādoccaiḥ sāṭṭahāsaṃ muhurmuhuḥ

82.32

tasyā nādena ghoreṇa kṛtstramāpūritaṃ nabhaḥ /
amāyatātimahatā pratiśabdo mahānabhūt

82.33

cukṣubhuḥ sakalā lokāḥ samudrāśca cakampire /
cacāla vasudhā celuḥ sakalāśca mahīdharāḥ

82.34

jayeti devāśca mudā tāmūcuḥ siṃhavāhinīm /
tuṣṭuvurmunayaścaināṃ bhaktinamrātmamūrtayaḥ

82.35

dṛṣṭvā samastaṃ saṃkṣubdhaṃ trailokyamamarārayaḥ /
sannaddhākhilasainyāste samuttasthurudāyudhāḥ

82.36

āḥ kimetaditi krodhādābhāṣya mahiṣāsuraḥ /
abhyadhāvata taṃ śabdamaśeṣairasurairvṛtaḥ

82.37

sa dadarśa tato devīṃ vyāptalokatrayāṃ tviṣā /
pādākrāntyā natabhuvaṃ kirīṭollikhitāmbarām

82.38

kṣobhitāśeṣapātālāṃ dhanurjyāniḥ svanena tām /
diśo bhujasahasreṇa samantād vyāpya saṃsthitām

82.39

tataḥ pravavṛte yuddhaṃ tayā devyā suradviṣām /
śastrāstrairbahudhā muktairādīpitadigantaram

82.40

mahiṣāsurasenānīścikṣurākhyo mahāsuraḥ /
yuyudhe cāmaraścānyaiścaturaṅgabalānvitaḥ

82.41

rathānāmayutaiḥ ṣaḍbhirudagrākhyo mahāsuraḥ /
ayudhyatāyutānāñca sahasreṇa mahāhanuḥ

82.42

pañcāśadbhiśca niyutairasilomā mahāsuraḥ /
ayutānāṃ śataiḥ ṣaḍbhirvāṣkalo yuyudhe raṇe

82.43

gajavājisahasraughairanekairugradarśanaḥ /
vṛto rathānāṃ koṭyā ca yuddhe tasminnayudhyata

82.44

biḍālākṣo 'yutānāñca pañcāśadbhirathāyutaiḥ /
yuyudhe saṃyuge tatra rathānāṃ parivāritaḥ

82.45

vṛtaḥ kālo rathānāñca raṇe pañcāśatāyutaiḥ /
yuyudhe saṃyuge tatra tāvadbhiḥ parivāritaḥ

82.46

anye ca tatrāyutaśo rathanāgahayairvṛtāḥ /
yuyudhuḥ saṃyuge devyā saha tatra mahāsurāḥ

82.47

koṭikoṭisahasraistu rathānāṃ dantināṃ tathā /
hayānāñca vṛto yuddhe tatrābhūnmahiṣāsuraḥ

82.48

tomarairbhindipālaiśca śaktibhirmusalaistathā /
yuyudhuḥ saṃyuge devyā khaḍgaiḥ paraśupaṭṭiśaiḥ

82.49

kecicca cikṣipuḥ śaktīḥ kecit pāśāṃstathāpare /
devīṃ khaḍgaprahāraistu te tāṃ hantuṃ pracakramuḥ

82.50

sāpi devī tatastāni śastrāṇyastrāṇi caṇḍikā /
līlayaiva praciccheda nijaśastrāstravarṣiṇī

82.51

anāyastānanā devī stūyamānā surarṣibhiḥ /
mumocāsuradeheṣu śastrāṇyastrāṇi ceśvarī

82.52

so 'pi kruddho dhutasaṭo devyā vāhanakeśarī /
cacārāsurasainyeṣu vaneṣviva hutāśanaḥ

82.53

niśvasānmumuce yāṃśca yudhyamānā raṇe 'mbikā /
ta eva sadyaḥ sambhūtā gaṇāḥ śatasahasraśaḥ

82.54

yuyudhuste paraśubhirbhindipālāsipaṭṭiśaiḥ /
nāśayanto 'suragaṇān devīśaktyupabṛṃhitāḥ

82.55

avādayanta paṭahān gaṇāḥ śaṅkhāṃstathāpare /
mṛdaṅgāṃśca tathaivānye tasmin yuddhamahotsave

82.56

tato devī triśūlena gadayā śaktivṛṣṭibhiḥ /
śaḍgādibhiśca śataśo nijaghāna mahāsurān

82.57

pātayāmāsa caivānyān ghaṇṭāsvanavimohitān /
asurān bhuvi pāśena baddhvā cānyānakarṣayat

82.58

kecid dvidhā kṛtāstīkṣṇaiḥ khaḍgapātaistathāpare /
vipothitā nipātena gadayā bhuvi śerate

82.59

vemuśca kecidrudhiraṃ musale bhṛśaṃ hatāḥ /
kecinnapātitā bhūmau bhinnāḥ śūlena vakṣasi

82.60

nirantarāḥ śaraugheṇa kṛtāḥ kecidraṇājire /
śailānukāriṇaḥ prāṇān mumucustridaśārdanāḥ

82.61

keṣāñcidvāhavaśchinnāśchinnagrīvāstathāpare /
śirāṃsi peturanyeṣāmanye madhye vidāritāḥ

82.62

vicchinnajaṅghāstvapare petururvyāṃ mahāsurāḥ /
ekabāhvakṣicaraṇāḥ keciddevyā dvidhā kṛtāḥ

82.63

chinne 'pi cānye śirasi patitāḥ punarutthitāḥ /
kabandhā yuyudhurdevyā gṛhītaparamāyudhāḥ

82.64

nanṛtuścāpare tatra yuddhe tūryalayāśritāḥ /
kabandhāśchinnakhirasaḥ khaḍga-śaktyṛṣṭipāṇayaḥ

82.65

tiṣṭha tiṣṭheti bhāṣanto devīmanye mahāsurāḥ/
rudhiraughaviluptāṅgāḥ saṃgrāme lomaharṣaṇe

82.66

pātitai rathanāgāśvairasuraiśca vasundharā /
agamyā sābhavat tatra yatrābhūt sa mahāraṇaḥ

82.67

śoṇitaughā mahānadyaḥ sadyastatra visustruvuḥ /
madhye cāsurasainyasya vāraṇāsuravājinām

82.68

kṣaṇena tanmahāsainyamasurāṇāṃ tathāmbikā /
ninye kṣayaṃ yathā vahnistṛṇadārumahācayam

82.69

sa ca siṃho mahānādamutsṛjan dhutakesaraḥ /
śarīrebhyo 'marārīṇāmasūniva vicinvati

82.70

devyā gaṇaiśca taistatra kṛtaṃ yuddhaṃ tathāsuraiḥ /
yathaiṣāṃ tutuṣurdevāḥ puṣpavṛṣṭimuco divi

Original text: Mārkaṇḍeyapurāṇa, 1-93 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc