Markandeya Purana · Chapter 70

iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe auttamamanvantare ekonasaptatitamo 'dhyāyaḥ
saptatitamo 'dhyāyaḥ- 70
mārkaṇḍeya uvāca
athāruroha svarathaṃ praṇipatya mahāmunim /
tenākhyātaṃ vanantacca prayayāvutpalāvatam

yathākhyātasvarūpāñca bhāryāṃ bhartrā dvijasya tām /
bhakṣayantīṃ dadārśātha śrīphalāni nareśvaraḥ

papraccha ca kathaṃ bhadre ! tvametadvanamāgatā /
sphuṭaṃ bravīhi vaiśālerapi bhāryā suśarmaṇaḥ

brāhmaṇyuvāca
sutāhamatirātrasya dvijasya vanavāsinaḥ /
patnī viśālaputrasya yasya nāma tvayoditam

sāhaṃ hṛtā balākena rākṣasena durātmanā /
prasuptā bhavanasyānte bhrātṛmātṛviyojitā

bhasmībhavatu tadrakṣo yenāsmyevaṃ viyojitā /
mātrā bhrātṛbhiranyaiśca tiṣṭāmyatra suduḥ khitā

asmin vane 'tigahane tenānīyāhamujjhitā /
na vedmi kāraṇaṃ ki tannopabhuṅkte na khādati

rājovāca
api tajjñāyate rakṣastvāmutsṛjya kva vai gatam /
ahaṃ bhartrā tavaivātra preṣito dvijanandini

brāhmaṇyuvāca
asyaiva kānanasyānte sa tiṣṭhati niśācaraḥ /
praviśya paśyatu bhavān na bibheti tato yadi

mārkaṇḍeya uvāca
praviveśa tataḥ so 'tha tayā vartmani darśite /
dadṛśe parivāreṇa samavetañca rākṣasam

dṛṣṭamātre tatastasmin tvaramāṇaḥ sa rākṣasaḥ /
dūrādeva mahīṃ mūrdhnā spṛśan pādāntikaṃ yayau

rākṣasa uvāca
mamātrāgacchatā gehaṃ prasādaste mahān kṛtaḥ /
praśādhi kiṃ karomyeṣa vasāmi viṣaye tava

arghañcemaṃ pratīccha tvaṃ sthīyatāñcedamāsanam /
vayaṃ bhṛtyā bhavān svāmī dṛḍhamājñāpayasva mām

rājovāca
kṛtameva tvayā sarvaṃ sarvāmevātithikriyām /
kimarthaṃ brāhmaṇavadhūstvayānītā niśācara

neyaṃ surūpā santyanyā bhāryārthañced hṛtā tvayā /
bhakṣyārthaṃ cetkathaṃ nāttā tvayaitatkathyatāṃ mama

rākṣasa uvāca
na vayaṃ mānuṣāhārā anye te nṛpa ! rākṣasāḥ /
sukṛtasya phalaṃ yattu tadaśnīmo vayaṃ nṛpa

svabhāvañca manuṣyāṇāṃ yoṣitāñca vimānitāḥ /
mānitāśca samaśnīmo na vayaṃ jantukhādakāḥ

yadasmābhirnṛṇāṃ kṣāntirbhuktā krudhyanti te tadā /
bhukte duṣṭe svabhāve ca guṇavanto bhavanti ca

santi naḥ pramadā bhūpa ! rūpeṇāpsarasāṃ samāḥ /
rākṣasyastāsu tiṣṭhatsu mānuṣīṣu ratiḥ katham

rājovāca
yadyeṣā nopabhogāya nāhārāya niśācara /
gṛhaṃ praviśya viprasya tatkimeṣā hṛtā tvayā

rākṣasa uvāca
mantravit sa dvijaśreṣṭho yajñe yajñe gatasya me /
rakṣoghnamantrapaṭhanāt karotyuccāṭanaṃ nṛpa

vayaṃ bubhukṣitāstasya mantroccāṭanakarmaṇā /
kva yāmaḥ sarvayajñeṣu sa ṛtvig bhavati dvijaḥ

tato 'smābhiridantasya vaikalyamupapāditam /
patnyā vinā pumānijyākarmayogyo na jāyate

mārkaṇḍeya uvāca
vaikalyoccāraṇāttasya brāhmaṇasya mahāmateḥ /
tataḥ sa rājātibhṛśaṃ viṣaṇṇaḥ samajāyata

vaikalyamevaṃ viprasya vadanmāmeva nindati /
anarhamarghasya ca māṃ so 'pyāha munisattamaḥ

vaikalyaṃ tasya viprasya rākṣaso 'pyāha me yathā /
apatnīkatayā so 'haṃ saṅkaṭaṃ mahadāsthitaḥ

mārkaṇḍeya uvāca
evaṃ cintayatastasya punarapyāha rākṣasaḥ /
praṇāmanamro rājānaṃ baddhāñjalipuṭo mune

narendrājñāpradānena prasādaḥ kriyatāṃ mama /
bhṛtyasya praṇatasya tvaṃ yuṣmadviṣayavāsinaḥ

rājovāca
svabhāvaṃ vayamaśnīmastvayoktaṃ yanniśācara /
tadarthino vayaṃ yena kāryeṇa śṛṇu tanmama

asyāstvayādya brāhmaṇyā dauḥ śīlyamupabhujyatām /
yena tvayāttadauḥ śīlyā tadvinītā bhavediyam

nīyatāṃ yasya bhāryeyaṃ tasya veśma niśācara /
asmin kṛte kṛtaṃ sarvaṃ gṛhamabhyāgatasya me

mārkaṇḍeya uvāca
tataḥ sa rākṣasastasyāḥ praviśyāntaḥ svamāyayā /
bhakṣayāmāsa dauḥ śīlyaṃ nijaśaktyā nṛpājñayā

dauḥ śīlyenātiraudreṇa patnī tasya dvijanmanaḥ /
tena sā saṃparityaktā tamāha jagatīpatim

svakarmaphalapākena bhartustasya mahātmanaḥ /
viyojitāhaṃ taddheturayamāsīnniśācaraḥ

nāsya doṣo na vā tasya mama bharturmahātmanaḥ /
mamaiva doṣo nānyasya sukṛtaṃ hyupabhujyate

anyajanmani kasyāpi viprayogaḥ kṛto mayā /
so 'yaṃ mamāpyupagataḥ ko doṣo 'sya mahātmanaḥ

rākṣasa uvāca
prāpayāmi tavādeśādimāṃ bhartṛgṛhaṃ prabho /
yadanyatkaraṇīyante tadājñāpaya pārthiva

rājovāca
asmin kṛte kṛtaṃ sarvaṃ tvayā me rajanīcara /
āgantavyañca te vīra ! kāryakāle smṛtena me

mārkaṇḍeya uvāca
nathetyuktvā tu tadrakṣastāmādāya dvijāṅganām /
ninye bhartṛgṛhaṃ śuddhāṃ dauḥ śolyāpagamāttadā