Language

ENहिગુ
Scripture Library

Markandeya Purana · Chapter 26

26.1

iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe madālasopākhyāne pañcaviṃśo 'dhyāyaḥ
ṣaḍviṃśo 'dhyāyaḥ
jaḍa uvāca
vardhamānaṃ sutaṃ sā tu rājapatnī dine dine /
tamullāpādinā bodhamanayannirmamātmakam

26.2

yathāyathaṃ balaṃ lebhe yathā lebhe matiṃ pituḥ /
tathā tathātmabodhañca so 'vāpanmātṛbhāṣitaiḥ

26.3

itthaṃ tayā sa tanayo janmaprabhṛti bodhitaḥ /
cakāra na matiṃ prājño gārhasthyaṃ prati nirmamaḥ

26.4

dvitīyo 'syāḥ suto jajñe tasya nāmākarotpitā /
subāhurayamityukte sā jāhasa madālasā

26.5

tamapyevaṃ yathāpūrvaṃ bālamullāpanādinā /
prāha bālyāt sa ca prāpa tathā bodhaṃ māhamatiḥ

26.6

tṛtīyaṃ tanayaṃ jātaṃ sa rājā śatrumardanam /
yadāha tena sā subhrurjahāsāticiraṃ punaḥ

26.7

tathaiva so 'pi tanvaṅgyā bālatvādavabodhitaḥ /
kriyāścakāra niṣkāmo na kiñcidupakārakam

26.8

caturthasya sutasyātha cikīrṣurnāma bhūmipaḥ /
dadarśa tāṃ śubhācārāmīṣaddhāsāṃ madālasām /
tāmāha rājā hasatīṃ kiñcit kautūhalānvitaḥ

26.9

rājovāca
kriyamāṇe 'sakṛnnāmni kathyatāṃ hāsyakāraṇam /
vikrāntaśca subāhuśca tathānyaḥ śatrumardanaḥ

26.10

śobhanānīti nāmāni mayā manye kṛtāni vai /
yogyāni kṣatrabandhūnāṃ śauryāṭopayutāni ca

26.11

asantyetāni cedbhadre ! yadi te manasi sthitam /
tadasya kriyatāṃ nāma caturthasya sutasya me

26.12

madālasauvāca
mayājñā bhavataḥ kāryā mahārāja ! yathāttha mām /
tathā nāma kariṣyāmi caturthasya sutasya te

26.13

alarka iti dharmajñaḥ khyātiṃ loke prayāsyati /
kanīyāneṣa te putro matimāṃśca bhaviṣyati

26.14

tacchrutvā nāma putrasya kṛtaṃ mātrā mahīpatiḥ /
alarka ityasambaddhaṃ prahasyedamathābravīt

26.15

rājovāca
bhavatyā yadidaṃ nāma matputrasya kṛtaṃ śubhe /
kimīdṛśamasambaddhamarthaḥ ko 'sya madālase

26.16

madālasovāca
kalpaneyaṃ mahārāja ! kṛtā sā vyāvahāriko /
tvatkṛtānāṃ tathā nāmnāṃ śṛṇu bhūpa ! nirarthatām

26.17

vadanti puruṣāḥ prājñā vyāpinaṃ puruṣaṃ yataḥ /
krāntiśca gatiruddiṣṭā deśāddeśāntarantu yā

26.18

sarvago na prayātīti vyāpī deheśvaro yataḥ /
tato vikrāntasaṃjñeyaṃ matā mama nirarthikā

26.19

subāhuriti yā saṃjñā kṛtānyasya sutasya te /
nirarthā sāpyamūrtatvāt puruṣasya mahīpate

26.20

putrasya yad kṛtaṃ nāma tṛtīyasyārimardanaḥ /
manye tadapyasambaddhaṃ śṛṇu cāpyatra kāraṇam

26.21

eka eva śarīreṣu sarveṣu puruṣo yadā /
tadāsya rājan ! ka śatruḥ ko vā mitramiheṣyate

26.22

bhūtairbhūtāni mṛdyante amūrto mṛdyate katham /
krodhādīnāṃ pṛthagbhāvāt kalpaneyaṃ nirarthikā

26.23

yadi saṃvyavahārārthamasannāma prakalpyate /
nāmni kasmādalarkākhye nairarthyaṃ bhavato matam

26.24

jaḍa uvāca
evamuktastayā sādhu mahīṣyā sa mahīpatiḥ /
tathetyāha mahābuddhirdayitāṃ tathyavādinīm

26.25

tañcāpi sā sutaṃ subhrūryathā pūrvasutāṃstathā /
provāca bodhajananaṃ tāmuvāca sa pārthivaḥ

26.26

karoṣi kimidaṃ mūḍhe ! mamābhāvāya santateḥ /
duṣṭāvabodhadānena yathāpūrvaṃ suteṣu me

26.27

yadi te matpriyaṃ kāryaṃ yadi grāhyaṃ vaco mama /
tadenaṃ tanayaṃ mārge pravṛtteḥ sanniyojaya

26.28

karmamārgaḥ samucchedaṃ naivaṃ devi ! gamiṣyati /
pitṛpiṇḍanivṛttiśca naivaṃ sādhvi ! bhaviṣyati

26.29

pitaro devalokasthāstathā tiryaktvamāgatāḥ /
tadvanmanuṣyatāṃ yātā bhūtavarge ca saṃsthitāḥ

26.30

sapuṇyānasapuṇyāṃśca kṣutkṣāmān tṛṭpariplutān /
piṇḍodakapradānena naraḥ karmaṇyavasthitaḥ

26.31

sadāpyāyate subhru ! tadvaddevātithonapi /
devairmanuṣyaiḥ pitṛbhiḥ pretairbhūtaiḥ saguhyakaiḥ

26.32

vayobhiḥ kṛmikīṭaiśca nara evopajīvyate /
tasmāt tanvaḍgi ! putraṃ yatkāryaṃ kṣatrayonibhiḥ

26.33

aihikāmuṣmikaphalaṃ tat samyak pratipādaya

26.34

jaḍa uvāca
tenaivamuktā sā bhartrā varanārī madālasā /
alarkaṃ nāma tanayamuvācollāpavādinī

26.35

putra vardhasva madbharturmano nandaya karmabhiḥ /
mitrāṇāmupakārāya durhṛdāṃ nāśanāya ca

26.36

dhanyo 'si re yo vasudhāmaśatrur
ekaściraṃ pālayitāsi putra /
tatpālanādastu sukhopabhogo
dharmāt phalaṃ prāpsyasi cāmaratvam

26.37

dharāmarān parvasu tarpayethāḥ
samīhitaṃ bandhuṣu pūrayethāḥ /
hitaṃ parasmai hṛdi cintayethāḥ
manaḥ parastrīṣu nivartayethāḥ

26.38

yajñauranekairvibudhānajastram
arthairdvijān prīṇaya saṃśritāṃśca /
striyaśca kāmairatulaiścirāya
yuddhaiścārīṃstoṣayitāsi vīra

26.39

bālo mano nandaya bāndhavānāṃ
gurostathājñānakaraṇaiḥ kumāraḥ /
strīṇāṃ yuvā satkulabhūṣaṇānāṃ
vṛddho vane vatsa ! vanecarāṇām

26.40

rājyaṃ kurvan suhṛdo nandayethāḥ
sādhūn rakṣaṃstāta ! yajñairyajethāḥ /
duṣṭānnighran vairiṇaścājimadhye
goviprārthe vatsa ! mṛtyuṃ vrajethāḥ

Original text: Mārkaṇḍeyapurāṇa, 1-93 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc