Markandeya Purana · Chapter 26
iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe madālasopākhyāne pañcaviṃśo 'dhyāyaḥ
ṣaḍviṃśo 'dhyāyaḥ
jaḍa uvāca
vardhamānaṃ sutaṃ sā tu rājapatnī dine dine /
tamullāpādinā bodhamanayannirmamātmakam
yathāyathaṃ balaṃ lebhe yathā lebhe matiṃ pituḥ /
tathā tathātmabodhañca so 'vāpanmātṛbhāṣitaiḥ
itthaṃ tayā sa tanayo janmaprabhṛti bodhitaḥ /
cakāra na matiṃ prājño gārhasthyaṃ prati nirmamaḥ
dvitīyo 'syāḥ suto jajñe tasya nāmākarotpitā /
subāhurayamityukte sā jāhasa madālasā
tamapyevaṃ yathāpūrvaṃ bālamullāpanādinā /
prāha bālyāt sa ca prāpa tathā bodhaṃ māhamatiḥ
tṛtīyaṃ tanayaṃ jātaṃ sa rājā śatrumardanam /
yadāha tena sā subhrurjahāsāticiraṃ punaḥ
tathaiva so 'pi tanvaṅgyā bālatvādavabodhitaḥ /
kriyāścakāra niṣkāmo na kiñcidupakārakam
caturthasya sutasyātha cikīrṣurnāma bhūmipaḥ /
dadarśa tāṃ śubhācārāmīṣaddhāsāṃ madālasām /
tāmāha rājā hasatīṃ kiñcit kautūhalānvitaḥ
rājovāca
kriyamāṇe 'sakṛnnāmni kathyatāṃ hāsyakāraṇam /
vikrāntaśca subāhuśca tathānyaḥ śatrumardanaḥ
śobhanānīti nāmāni mayā manye kṛtāni vai /
yogyāni kṣatrabandhūnāṃ śauryāṭopayutāni ca
asantyetāni cedbhadre ! yadi te manasi sthitam /
tadasya kriyatāṃ nāma caturthasya sutasya me
madālasauvāca
mayājñā bhavataḥ kāryā mahārāja ! yathāttha mām /
tathā nāma kariṣyāmi caturthasya sutasya te
alarka iti dharmajñaḥ khyātiṃ loke prayāsyati /
kanīyāneṣa te putro matimāṃśca bhaviṣyati
tacchrutvā nāma putrasya kṛtaṃ mātrā mahīpatiḥ /
alarka ityasambaddhaṃ prahasyedamathābravīt
rājovāca
bhavatyā yadidaṃ nāma matputrasya kṛtaṃ śubhe /
kimīdṛśamasambaddhamarthaḥ ko 'sya madālase
madālasovāca
kalpaneyaṃ mahārāja ! kṛtā sā vyāvahāriko /
tvatkṛtānāṃ tathā nāmnāṃ śṛṇu bhūpa ! nirarthatām
vadanti puruṣāḥ prājñā vyāpinaṃ puruṣaṃ yataḥ /
krāntiśca gatiruddiṣṭā deśāddeśāntarantu yā
sarvago na prayātīti vyāpī deheśvaro yataḥ /
tato vikrāntasaṃjñeyaṃ matā mama nirarthikā
subāhuriti yā saṃjñā kṛtānyasya sutasya te /
nirarthā sāpyamūrtatvāt puruṣasya mahīpate
putrasya yad kṛtaṃ nāma tṛtīyasyārimardanaḥ /
manye tadapyasambaddhaṃ śṛṇu cāpyatra kāraṇam
eka eva śarīreṣu sarveṣu puruṣo yadā /
tadāsya rājan ! ka śatruḥ ko vā mitramiheṣyate
bhūtairbhūtāni mṛdyante amūrto mṛdyate katham /
krodhādīnāṃ pṛthagbhāvāt kalpaneyaṃ nirarthikā
yadi saṃvyavahārārthamasannāma prakalpyate /
nāmni kasmādalarkākhye nairarthyaṃ bhavato matam
jaḍa uvāca
evamuktastayā sādhu mahīṣyā sa mahīpatiḥ /
tathetyāha mahābuddhirdayitāṃ tathyavādinīm
tañcāpi sā sutaṃ subhrūryathā pūrvasutāṃstathā /
provāca bodhajananaṃ tāmuvāca sa pārthivaḥ
karoṣi kimidaṃ mūḍhe ! mamābhāvāya santateḥ /
duṣṭāvabodhadānena yathāpūrvaṃ suteṣu me
yadi te matpriyaṃ kāryaṃ yadi grāhyaṃ vaco mama /
tadenaṃ tanayaṃ mārge pravṛtteḥ sanniyojaya
karmamārgaḥ samucchedaṃ naivaṃ devi ! gamiṣyati /
pitṛpiṇḍanivṛttiśca naivaṃ sādhvi ! bhaviṣyati
pitaro devalokasthāstathā tiryaktvamāgatāḥ /
tadvanmanuṣyatāṃ yātā bhūtavarge ca saṃsthitāḥ
sapuṇyānasapuṇyāṃśca kṣutkṣāmān tṛṭpariplutān /
piṇḍodakapradānena naraḥ karmaṇyavasthitaḥ
sadāpyāyate subhru ! tadvaddevātithonapi /
devairmanuṣyaiḥ pitṛbhiḥ pretairbhūtaiḥ saguhyakaiḥ
vayobhiḥ kṛmikīṭaiśca nara evopajīvyate /
tasmāt tanvaḍgi ! putraṃ yatkāryaṃ kṣatrayonibhiḥ
aihikāmuṣmikaphalaṃ tat samyak pratipādaya
jaḍa uvāca
tenaivamuktā sā bhartrā varanārī madālasā /
alarkaṃ nāma tanayamuvācollāpavādinī
putra vardhasva madbharturmano nandaya karmabhiḥ /
mitrāṇāmupakārāya durhṛdāṃ nāśanāya ca
dhanyo 'si re yo vasudhāmaśatrur
ekaściraṃ pālayitāsi putra /
tatpālanādastu sukhopabhogo
dharmāt phalaṃ prāpsyasi cāmaratvam
dharāmarān parvasu tarpayethāḥ
samīhitaṃ bandhuṣu pūrayethāḥ /
hitaṃ parasmai hṛdi cintayethāḥ
manaḥ parastrīṣu nivartayethāḥ
yajñauranekairvibudhānajastram
arthairdvijān prīṇaya saṃśritāṃśca /
striyaśca kāmairatulaiścirāya
yuddhaiścārīṃstoṣayitāsi vīra
bālo mano nandaya bāndhavānāṃ
gurostathājñānakaraṇaiḥ kumāraḥ /
strīṇāṃ yuvā satkulabhūṣaṇānāṃ
vṛddho vane vatsa ! vanecarāṇām
rājyaṃ kurvan suhṛdo nandayethāḥ
sādhūn rakṣaṃstāta ! yajñairyajethāḥ /
duṣṭānnighran vairiṇaścājimadhye
goviprārthe vatsa ! mṛtyuṃ vrajethāḥ
Original text: Mārkaṇḍeyapurāṇa, 1-93 · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0