Mañjuśrīmūlakalpa · Chapter 19
iti /
bodhisattvapiṭakāvataṃsakānmahāyānavaipulyasūtrādāryamañjuśriyamūlakalpāt ṣoḍaśapaṭalavisarād dvitīyo grahanakṣatralakṣaṇakṣetrajyotiṣajñānaparivarta paṭalavisaraḥ /
Atha ekonaviṃśaḥ paṭalavisaraḥ /
atha khalu bhagavān śākyamuniḥ punarapi śuddhāvāsabhavanamavalokya mañjuśriyaṃ kumārabhūtamāmantrayate sma - asti mañjuśrīḥ tṛtīyamapi jyotiṣajñānaniyamaparivartaṃ bhāṣiṣye pūrvakaiḥ samyak sambuddhairbhāṣitaṃ cābhyanumoditaṃ ca tvadīyamantratantrārthakalpitam / śṛṇu sādhu ca suṣṭhu ca manasi kuru //
evamukte bhagavatā śākyamuninā mañjuśrīḥ kumārabhūto bodhisattvo mahāsattvaḥ utthāyāsanādekāṃśamuttarāsaṅgaṃ kṛtvā, dakṣiṇaṃ jānumaṇḍalaṃ pṛthivyāṃ pratiṣṭhāpya, yena bhagavāṃ, tenāñjaliṃ pragṛhya, bhagavantametadavocat / tat sādhu bhagavāṃ bhāṣatu jyotiṣajñānapaṭalavisaram / tad bhaviṣyati sattvānāmarthāya hitāya sukhāya / devamanuṣyāṇāṃ sarvamantracaryānupraviṣṭānāṃ ca sattvānāmanuttarāyāṃ samyak sambodho, abhiprasthitānāṃ ca, upāyakauśalyamantracaryā sukhena sādhayiṣyanti / sarvasattvānukūlaṃ yogavidhānakarmānukūlaṃ kālaniyamaniṣyanditakarmasvakatāṃ nakṣatravāragrahayonikṣetrarāśisamodayām / tad bhaviṣyati sukhasādhanopāyaṃ mantrānuvartanaṃ sukhavipākaṃ tad bhaviṣyati te bodhisattvānāṃ viṣpanditavikurvaṇa ṛddhyadhiṣṭhānam //
evamukte mañjuśriyā kumārabhūtena atha bhagavāṃ mañjuśriyaṃ kumārabhūtametadavocat / sādhu sādhu mañjuśrīḥ! yastathāgatametamarthaṃ paripṛcchase / tena hi śṛṇu sādhu ca suṣṭhu ca manasi kuru / bhāṣiṣye sarvasattvānāmarthāya / evamukte mañjuśrīḥ kumārabhūto bhagavataścaraṇayornipatya, niṣaṇṇo dharmaśravaṇāya //
atha bhagavāṃ sarvāvantaṃ śuddhāvāsabhavanamābhayā sphuritvā, sarvabuddhāvalokanadyotanīṃ nāma samādhiṃ samāpadyate sma / samanantarasamāpannasya bhagavataḥ kāyānnīlapītāvadātamāñjiṣṭhasphaṭikavarṇādayo raśmayo niścaranti sma / nirgatya ca sattvānāṃ buddhakṣetrāṃ avabhāsya, sarvāṇi ca grahanakṣatrayoniṃ samāśrayarāśitārāṃ bhavanānyavabhāsya, gaganatalagatāṃ narakatiryakpretadevabhavanamanuṣyasarvasattvabhavanāni cāvabhāsya sarvaduḥkhāni ca pratiprasrabhya sarvasattvānāṃ punareva bhagavataḥ śākyamuneḥ kārye 'ntarddhīyate sma //
atha bhagavān śākyamunistasmāt samādhervyutthāya sarvāṃ tāṃ nakṣatragraharāśidevasaṅghānāmantrayate sma / śṛṇvantu bhavantaḥ sarvanakṣatradevasaṅghāḥ yo hyasmin dharmavinaye mantracaryāyāṃ samanupraviṣṭa iha kalpavisare tat sādhayet sarvamantrāṇāṃ sarvadravyakarmavidhānādiṣu, na bhavadbhistatra vighnaṃ kartavyaṃ sarvaireva sannipatitaiḥ rakṣāvidhānasānnidhyaṃ kathayitavyam / yo hyenaṃ samayamatikramet, tasya yamāntakaḥ krodharājā sarvanakṣatragrahāṇāṃ tatkṣaṇādevamaparyantalokadhātusthitānāṃ sasutānāṃ sabāndhavāṃ sapārṣadānānayati sma, sarveṣāṃ ca mūrdhani sthitvā pādenākramya vividhāni krūrakarmaṛddhiprātihāryāṇi darśayati sma, buddhādhiṣṭhānena prāṇairviyojayati sma, samaye ca sthāpayati sma, vikṛtarūpamātmānaṃ darśayati sma, ante sarvabhūtayakṣarākṣasanakṣatragraharāśayo nisattvagaruḍamarutamahoragagaṇā ( Vaidya 139 ) sarvairbhītāstrastāḥ, tharatharāyamānāḥ, mahāvikrośaṃ kurvāṇaḥ bhagavataḥ pādayornipatya prakampyamānā evamāhuḥ - paritrāyasva bhagavan paritrāyasva / sugata anāthāḥ sma, atrāṇāḥ sma, mahākrodharāja bhayabhītā jīvitaṃ no bhagavān samanuprayacchāsmākam / ityevamuktvā tūṣṇīmbhūtāḥ pravepamānagātrāḥ //
atha bhagavān śākyamuniḥ / tāṃ nakṣatragrahasaṅghātāṃśca yakṣarākṣasapretapiśācamātaragaṇānāmantrayate sma / mā bhaiṣṭatha mārṣāḥ bho bhaiṣṭatha mārṣāḥ nāsti athāgatānāmantika upasaṅkrāntānāṃ bhayaṃ vā maraṇaṃ vā / sarvaduḥkhā nivāryo hi mārṣāḥ buddhaṃ śaraṇaṃ gacched, vipadānāmagryaṃ dharmaṃ śaraṇaṃ gacched, virāgāṇāmagryaṃ saṅghaṃ śaraṇaṃ gacched, gaṇānāmagryaṃ na tasya bhavati lomaharṣam / vāñchanti tattvo vākaḥ punarvādo mṛtyubhayaṃ sarvabhayaduḥkhebhyo mukta eva draṣṭavyaḥ / sarvasāṃsārikaṃ bhayaṃ na kadācid vidyate / duḥkhopaśamaṃ śāntiṃ nijvaraṃ sanniyataṃ bodhiparāyaṇaṃ padamavāpnuyāditi //
atha tatkṣaṇādeva bhagavatā teṣāṃ sarvaduḥkhāni ṛddhyā pratipramugdhānīti yamāntakaśca krodharājā bhagavataścaraṇayornipatya, mañjuśriyasya kumārabhūtasya samīpe sanniṣaṇṇo dharmaśravaṇāya / sarve ca te grahanakṣatragaṇāḥ sarvaduḥkhāni ca pratiprasrabhyante sma / sarvaśca ketavo praśāntā niṣaṇṇāśca dharmaśravaṇāya svasthībhūtā ekāgramanaso bhagavantaṃ vyavalokamānā vismayotphullanayanā + dvilpamanasaśca saṃvṛttā abhūvaṃ //
atha bhagavatā lokānukampārthaṃ tathā tathā dharmadeśanā kṛtā caturāryasatyasamprayuktā yathā yathā taiḥ sattvaiḥ kaiścit satyāni dṛṣṭāni kaiścidarhatvaṃ kṛtam, kaiścit pratyekabodhaḥ, kaiścidanuttarāyāṃ samyak sambodhau cittānyutpāditāni, sarvaṃ ca niyatāvyākṛtānuttarāyāṃ samyak sambodhau, sarvaiśca pithitānyapāpadurgativinipātāni devamanuṣyopapattau dvārāṇyutpāditāni, svargārgalamapāvṛtam / sarve ca samayamadhitiṣṭhanti //
atha bhagavān śākyamunisteṣāmanuśayaṃ jñātvā, vinayakālasamayamanantarameva teṣāṃ vinītāṃ sattvāṃ jñātvā, dharmaṃ bhāṣate sma //
ariduḥkhasamākrāntaṃ doṣajaṃ vinidhāśrayam /
abhāvo devagaṇāḥ sarve pṛjyante śāsane iha
ārabhadhvaṃ paraṃ vīryaṃ bodhisopānahetukam /
prāpnuyādeva saṅghātāḥ śāntanijvaramālayam
aśokaṃ virajaṃ kṣemaṃ nirvāṇaṃ vāpi naiṣṭhikam /
nirmalaṃ gaganatulyākhyaṃ abhāvaṃ tu svabhāvikam
paraṃ prāpsyathāninditaṃ divyaṃ sujuṣṭamanāvṛtam /
anityaduḥkhaśūnyārthamanātmaṃ tu samoditam /
bhāvayanto divā sarvaṃ prāpsyante caiva naiṣṭhikamiti
mantratantrābhidhānena caryā caiva sukhodayā /
kathitā jinavaraiḥ śreṣṭhā mantrasiddhirudāhṛtā
upāyaṃ sattvānāṃ agre niyogenaiva dhīmataiḥ /
kathitā mantrasiddhistu phalakāle samodaye
vicitraṃ karmaṇāṃ jāti vicitreva yojitā /
vicitrā karmataḥ siddhirvicitraṃ karmayonijam
vicitrā citrarūpeṇa mantrairebhirniyojitā /
vicitrārthāḥ karmavistarā vicitraṃ karma ucyate
karma cintyā tathā citraṃ acintyaṃ cāpi cintitam /
tasmāt prārambhanmantrī mantracitreṣu puṣkalām
rāśayaḥ kathitāścitrā teṣu jātā narā sadā /
sadevāsuramukhyāstu vividhā prāṇivihaṅgamā
teṣāṃ ca yāni cihnāni tāni siddhiṣu yojayet /
meṣarāśau tathā jātaḥ manujā vā divaukasā
bahvapatyo bahubhāṣyo surūpaścāpi jāyate /
vaṇik śīlī tathā śūraḥ manujaḥ strīṣu varṇitaḥ
vakro lubdhacittaśca bhūpatirgṛhasevinaḥ /
tatrasthaścandramā proktaḥ sarvakarme prayojayet
ādityo yadi dṛśyeta meparāśisamāśritaḥ /
tatra karma sadā siddhi krūrakarmasuyojitām
yānaṃ gamanaṃ caiva āsanaṃ śayanaṃ sadā /
na bhajet tantramantrajño viruddhā sarvayogibhiḥ /
tatra jātaḥ sadā martyo mantraṃ deyābhicārukam
vṛṣarāśau tadā jāto manujo bhogavānsadā /
strīṣu kāntaḥ sadā lubdhaḥ dharmādharmavicārakaḥ
grāmyasevī sadādhyakṣo devarāṅgāni bodhatām /
tatrasthaścandramā jāto dhārmiko 'sau sureśvaraḥ
bhavet tasya cittaṃ vai rājyamāśrayatā sadā /
tasya mantrā sadā deyā caityā jinabhāṣitaḥ
tena candrārthayuktenarāśrayo 'rthanibodhitāḥ /
gamanāgamanaṃ karma smaśrukarma ca yuktimām
ācared grahakarmāṇi na kuryādyābhicārukam /
sarvakarmasamudyogaṃ mantrasiddhisukhodayam
ālikhenmaṇḍalādīnāṃ buddhabimbāṃśca kārayet /
siddhadravyasurāśreṣṭā sādhyamānā divaukasā /
sidhyante mantribhiryuktā nakṣatreṣveva risiṣu
mithunāyāṃ yadā jāto mānuṣo 'tha divaukasaḥ /
teṣāṃ ca gaticihnāni siddhikālaṃ nibodhatām
āḍhyo udyuktacittaśca śaṭho mūrkho 'tha jāyate /
tatrastho yadi vikhyātaḥ nakṣatrā niśi bhūṣaṇam
tataḥ kānto kavenmartyo bandhūnāṃ vallabhaḥ sadā /
dhanāḍhyo yuktimantaśca maheśākhyo 'tha jāyate
śeṣai grahaiḥ krūraistu vividhaiścāpi kutsitaiḥ /
jāyate dhūrttarāgārttaḥ vyādhibhiśca samākulaḥ
nedadyustasya mantrā vai śāntikaṃ pauṣṭikaṃ param /
kṣudrāṃ kaśmalāṃścaiva kravyādāṃ piśitāśinām /
krūrai grahamukhyaistu darśanāśca bhavet sadā
eteṣāṃ mantrasidhyarthaṃ krūrakarmeṣu yojaye /
niṣiaddhaṃ gamanaṃ tatra agrapañcavivarjitam
gamanāgamanayostatra na siddhiḥ sarvakarmasu /
kṣudrakarma tathā teṣāṃ dadyaḥ sarvato jānā
sitākhyau grahamukhyau tau pātakau dve pare 'parau /
caturthā grahamukhyānāṃ darśanaṃ śreyasodbhavam
ubhau raktau ubhau kṛṣṇau darśanaṃ krūrakarmiṇām /
sitau śuklendumukhyau tau pītakau budhabṛhaspatau
arkāṅgārakaścaiva raktau tau diśi bhūmijau /
ṣaṇḍo rāho tathā kṛṣṇau vicitrā śeṣakā grahā
nānāgrahagṛhā proktā vicitrā dhātusubhūṣitāḥ /
vicitrākṛtayaḥ kecid vicitrapraharaṇodyatā
nānādhātugaṇādhyakṣā nānāṛṣipurātanai /
śiṣyante grahāṇāṃ sarvaṃ apsarābhiśca kinnaraiḥ
gaganasthā varṇato yātā gatiyonividitā /
antarīkṣacarāḥ sarve nakṣatraiḥ sahacāriṇaḥ
vyomni dhānasamāyātā vicitrā gaticeṣṭitā /
maharddhikā prabhāvataḥ gatyā rūpaveṣasamāśrayāt
kathitā munivaraiḥ sarvaiḥ karmatattvārthayojitāḥ /
caturthe 'hani saṃyuktāścatuḥsattvaniyojitāḥ
catvāro grahavarā proktā sito pīto 'rthasādhakāḥ /
śeṣāḥ krūrakarmasu raktau kṛṣṇau ca yojitau
nācaret sarvakarmāṇi śāntikāni viśeṣataḥ /
kṛṣṇaraktau grahau hyetau tithau cāpi caturdaśī
nācaret sarvakāryāṇi kṣudrakarmāṇi sādhayet /
mānuṣe sādhayedarthī gaṇanāme śubhodayām
taireva kārayet kṣipraṃ āsanaṃ śayanaṃ sadā /
mandiraṃ ca viśeddhīmāṃ sarvadurgāṇi kārayet
karkaṭarāśijātastho dṛśyate manujāḥ śubhaḥ /
śāstā ca bhavet kṣipraṃ rājānaścakravartinaḥ
bhavante janmino bodho pūrvakarmasamudbhavaiḥ /
śukrendragrahamukhyānāṃ darśanaṃ caiva jāyatām
śubhe 'hani śubhe deśe bodhisattva ajāyata /
puṣyanakṣatrayogena jāyante marupūjitā
buddhāstrailokyaguravo 'nye 'pi maharddhikāḥ /
rājyakarttā nikṛntā ca bahuprāṇinarādhipāḥ
jāyante vividhā loke śanyarkāṅgāracihnitāḥ /
kecijjanabhūyiṣṭhā martyā karmaparāyaṇā
jāyante vividhācārā puṣye jātāpi te sadā /
tasmāt karmaphalaṃ viddhi gatimātmānaceṣṭitā
kevalaṃ tu sadācārā grahakarmaniyojitā /
lokadharmānapekṣeha nirdiśanti tathā jināḥ
karma lokavaicitryaṃ lokadhātusamādhijam /
bhājanaṃ sarvalokanāmāśrayodbhavasambhavam
vicitraṃ kathitaṃ loke surāḥ śreṣṭhāṃ nibodhatām /
karmajaṃ hi purā pyāsī kathayāmāsa vatsalaḥ
sattvasādhāraṇā dhīmāṃ bodhisattvo maharddhikaḥ /
mañjughoṣastadā vavre sattvānāṃ hitakāmyayā
karmajaṃ kathitaṃ sarvaṃ mantratantrasavistaram /
eṣo vaḥ surāḥ sarve dharmo hyekena yaḥ sadā
karkaṭo rāśijātasya dadyānmantraṃ tu pauṣṭikam /
tataḥ pareṇa siṃhasya rāśirdṛśyati mānavām
siṃhajāto bhavenmartya aśūn lubdha eva tu /
strīśaṭho māṃsabhojī syād girikandaravāsinaḥ
senāpatya tathā nityaṃ kārayecca vasundharām /
mahīpālo mahādhyakṣaḥ krūrakarmā sadā śuciḥ
kṛtaghnaḥ kṛtamantraśca pāpakarmasadārataḥ /
mitradrohī sadā lubdhaḥ śaṭhaścaivamajāyata
grahaiścāpi sadā dṛṣṭā sitaiḥ pītaiśca dhīmataiḥ /
jāyate dhārmikastatra kṛṣṇaiścāpi śaṭhaḥ smṛtaḥ
tatra karma samuddiṣṭaṃ pauṣṭikaṃ siddhilipsitām /
uttiṣṭhaṃ khecaraṃ cāpi atimānasamodgatam
nānyaṃ karma samudvetaṃ samānaṃ cāpi varjayet /
tataḥ pareṇa siṃhasya kanyarāśiriti smṛtaḥ
tatra jāto bhaveddhūrtastaskaraḥ kṛpaṇaḥ śaṭhaḥ /
strīṣu kāntaḥ sadā lubdhaḥ krūraḥ sāhasikaḥ sadā
mūrkhaḥ paradārī ca stabdho mānonnataḥ sadā /
śubhanakṣatravāreṇa śubhadṛṣṭigrahoditaiḥ
pītaśuklairgrahairdṛṣṭā jāyante ca mahādhanāḥ /
śuddhamantraḥ sadā dhīmān śucivṛttisamāśraye
sambhūtā mantratantrāśca sādhayet mahītale /
kṣipramarthakarā ye tu puṣṭyarthā ye tu kīrtitā
sādhayenmantravit sarvāṃ jināṅgīkulayorapi /
jinendramukhyā ye mantrā bahudhā cāpi kīrtitā
sādhayenmantravit sarvāṃ rāśyartheṣveva jātiṣu /
tataḥ pareṇa bhaved rāśiḥ tulānāmani kīrtitā
prasiddhāṃ karmabhūyiṣṭhāṃ tannāsevet tadāśritām /
tulāyāṃ jāyate dhīmānmantrasiddhiṣu yojitaḥ
na kārayet sādhanāṃ sarvāṃ uttiṣṭhaṃ bhūnibandhanām /
sarvamantraprasiddhyarthaṃ gatiyoniṣu ācaret
dhūrtaḥ kṛpaṇo lubdhaḥ matsarī caiva jāyate /
tulāyāṃ rāśijātastho dṛśyate ca sadā rataḥ
taṃ kuryāt sadā mantrī tasmiṃ rāśau samāsṛtaḥ /
yaṃ na cācakṣate loke bhūmirarthārthasampadām
grahamukhye tadā jāto pītaiḥ śuklaiśca sarvataḥ /
na bhajenmantrasiddhiṃ ca yatnarakṣārthasampade
kṣaṇamātre tathā sarvaṃ sādhyantaṃ niyojitaiḥ /
śubhairgrahairyadā dṛṣṭaḥ pītaiḥ śuklaiśca sarvataḥ
Original text: Mañjuśrīmūlakalpa · Edition: M.M.T. Ganapati Shastri, 1925 (3 vols.), reprint: Delhi: Sri Satguru Publications 1989, pp. 1-722. Cf. also Aryamanjusrimulakalpa. In: Mahayanasutrasamgraha, part II, ed. by P.L. Vaidya, Darbhanga 1964 (Buddhist Sanskrit Texts, 18). · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0