Mānavagṛhyasūtra · Chapter 2.1

iti maitrāyaṇīyamānavagṛhye trayoviṃśaḥ khaṇḍaḥ prathamaḥ puruṣaḥ samāptaḥ //
(saptame navame vopāyanam //1//
āgantrā samaganmahī prathamamarttiṃ yuyotu naḥ /
ariṣṭāḥ saṃceramahi svasti caratādiśaḥ /
svastyāgrahebhyaḥ //
ityuptakeśena snātenāktenābhyaktenālaṃkṛtena yajñopavītināsametya japati // 1-22--2) (athāsmaivāsaḥ prayacchati-
yā akṛntanyā atanvanyā āvanyā avāharan /
yāśca gnā devyo 'ntānabhito 'tatananta //
tāsvā devyo jarame saṃ vyayantvāyuṣmānidaṃ paridhatsva vāsaḥ //
ityahataṃ vāsaḥ //)//
(pu. 1-22- 6-7-8-9)
(iyaṃ duruktātparibādhamānā varṇaṃ purāṇaṃ punatīma āgāt /
prāṇāpānābhyāṃ balamābhajantī śivā devī subhage mekhale māriṣāma //
iti tasyāṃ parivītāyāṃ japati--
mama vrate te hṛdayaṃ dadhātu mama cittamanucittaṃ te astu
mama vācamekakavrato juṣasva bṛhaspatiṣṭvā niyunaktu mahyam //
iti //10//
yajñiyasya vṛkṣasya daṇḍaṃ pradāya kṛṣṇājinaṃ cādityamupasthāpayati-
adhvānamadhvapate śraiṣṭhyasya svastasyādhvanaḥ pāramaśīya /
taccakṣurdevahitaṃ purastaccukramuccarat //
śṛṇuyāma śaradaḥ śataṃ jīvema śaradaḥ śatam /
adīnāḥ syāma śaradaḥ śataṃ bhūyaśca śaradaḥ śatāt //
yā medhāpsaraḥsu gandharveṣu ca yanmanaḥ /
daivī yā mānuṣī medhā sā māmāviśatāmihaiva //
iti //11//
abhidakṣiṇamānīyāgneḥ paścāt---
ehyaśmānamātiṣṭhāśmeva tvaṃ sthiro bhava /
kṛṇvantu viśve devā āyuṣce śaradaḥ śatam //
(iti dakṣiṇena pādenāśmānamāsthāpayati //12//
paścādagnermahadupastīrya sūpasthalaṃ kṛtvā prāṅāsīnaḥ pratyaṅṅāsīnāyānuvācayati gāyatrīṃ sāvitrīmapi hyeke triṣṭubhamapi hyeke jagatīmomityuttkā vyāhṛtibhiśca //13//
tāṃ triravagṛṅṇīyāttāṃ dviravakṛtya tāṃ sakṛtsamasyet pādaśor'dharcaśaḥ sarvāmantena //14//
yattisṛṇāṃ prātaranvāha yat dvayoryadekasyāḥ saṃvatsare dvādaśāhe ṣaḍahe tryahe (vā tasmātsadyo 'nūcyati śrutiḥ //15//
varaṃ kartre dadāti kāṃsyaṃ vasanaṃ ca //16//
yasya tu medhākāmaḥ syātpalāśaṃ navanītenābhyajya tasya chāyāyāṃvācayet /
suśravaḥ suśravā asi
yathā tvaṃsuśravaḥ suśravā asi evaṃ māṃ suśravaḥ sauśravasaṃ kuru //
yathā tvaṃ devānāṃ vedānāṃ nidhipo asi /
evamahaṃ manuṣyāṇāṃ vedānāṃ nidhipo bhūyāsamiti //17//
(adhīteha vā ayameṣāṃ vedānāmekaṃ dvau trīn sarvānveti yamenaṃ vidvāṃsamupanayatīti śrutiḥ //18//
vyākhyātaṃ brahmacaryam //19//
atha bhaikṣaṃ carate mātaramevāgre yāścānyāḥ suhṛdo yāvatyo vā sannihitāḥ syuḥ //20//
ācāryāya bhaikṣamupakalpayate tenānujñāto vā bhuñjīteti śrutiḥ //21//
dvitīyaḥ puruṣaḥ /
audvāhikaṃ pretapitā śālāgniṃkurvīta

anyatra tataḥ prete pitari prajvalanto 'gniṃ jāgarayeyuḥ parvaṇi jyaitsne puṇye nakṣatre 'nyatra navamyāḥ

snātaḥ śucirahatavāsāḥ

vāgyatāvaraṇipāmi jāgṛtaḥ

avakāśe 'kṣatānyavānpiṣṭvā manthamāyautyanālambamikṣuśalākayā bahulam

hiraṇyapāṇiṃ savitāraṃ vāyumindraṃ prajāpatim /
viśvāndevānaṅgiraso havāmahe
amuṃ kravyādaṃ śamayantvagnim //
iti manthenāgnimavasiñcati

somo rājā vibhajatūbhāgnirvvibhājayan /
ihaivāstu havyavāhano 'gniḥ kravyādaṃ nudasva //
iti kaṭe kṛtāyāṃ vāgniṃsamāropya prahiṇoti

kravyādamagniṃ prahiṇomi dūraṃ yamarājyaṃ gacchatu ripravāhaḥ /
ihaivāyamitaro jātavedā devebhyo havyā vahatu prajānan //
ityagnimādāya dakṣiṇā pratyagharanti

sahādhikaraṇairyanti

svakṛta iriṇe--
sīse malimlucāmahe śiromimupabarhaṇe /
avyāmasitāyāmṛṣṭvāstaṃ pretasudānavaḥ //
iti sīsamupadhānyenyasyādhyadhi

dhāmno dhāmna iti tisṛbhiḥ parogoṣṭhaṃ mārjayante

anapekṣamāṇāḥ pratyāyanti

nalairvetasaśākhayā vā padāni lopayante--
mṛtyoḥ padāni lopayante yadetaddrāghīrya āyuḥ pratiraṃ dadhānaḥ /
āpyāyamānāḥ prajayā dhanena śuddhāḥ pūtā bhavantu yajñiyāsaḥ

anaḍvāhaṃ plavamanvārabhadhvaṃ yenāvepatsaramā rapantī //
iti

agnyāyatanamuddhatyāvokṣyāgnyādheyikyānpārthivānsaṃbhārānnirvapatyūṣasikatavarjam

araṇibhyāmagniṃ mathitvā hiraṇyaśakalaṃ ca nyupya prāgudayādupasthakṛto bhūriti jvalantamādadhāti

gaurvāsaḥ kāṃsyaṃ ca dakṣiṇā