Maitrayani Samhita · Chapter 4.14

yājyānuvākyāḥ
4.14.1 anuvākaḥ

somo dhenuṃ somo arvantamāśuṃ somo vīraṃ karmaṇyaṃ dadāti /
sādanyaꣳ vidathyaṃ sabheyaṃ pitṛśravaṇaṃ yo dadāśadasmai //
aṣāḍhaꣳ yutsu pṛtanāsu papriꣳ svarṣāmapsāꣳ vṛjanasya gopām /
bhareṣujāṃ sukṣitiṃ suśravasaṃ jayantaṃ tvāmanumadema soma //
tvaṃ soma kratubhiḥ sukraturbhūstvaṃ dakṣaiḥ sudakṣo viśvavedāḥ /
tvaṃ vṛṣā vṛṣatvebhirmahitvā dyumnebhir dyumni abhavo nṛcakṣāḥ //
yā te dhāmāni divi yā pṛthivyām //
tvaṃ imā oṣadhīḥ soma viśvāstvamapo ajanayastvaṃ gāḥ /
tvamātatanthorvantarikṣaṃ tvaṃ jyotiṣā vi tamo vavartha //
yā te dhāmāni haviṣā yajanti, somāpūṣaṇā , imau devau //
somāpūṣaṇā rajaso vimānaṃ saptacakraṃ rathamaviśvaminvaṃ /
viṣūvṛtaṃ manasā yujyamānaṃ taṃ jinvatho vṛṣaṇā pañcaraśmim //
divyanyaḥ sadanaṃ cakra uccā pṛthivyāmanyo adhyantarikṣe /
tā asmabhyaṃ puruvāraṃ purukṣuꣳ rāyaspoṣaṃ viṣyatāṃ nābhimasme //
dhiyaṃ pūṣā jinvatu viśvaminvo rayiꣳ somo rayipatir dadhātu //
avatu devyaditiranarvā bṛhadvadema vidathe suvīrāḥ //
viśvāni anyo bhuvanā jajāna viśvamanyo abhicakṣāṇa eti /
somāpūṣaṇā avataṃ dhiyaṃ me yuvābhyāṃ viśvāḥ pṛtanā jayema //
prajāpate nahi tvattāni anyo viśvā jātāni pari tā babhūva /
yasmai kaṃ juhumastan no astu vayaṃ syāma patayo rayīṇāṃ //
rayīṇāṃ patiṃ yajataṃ bṛhantamasmin bhare nṛtamaṃ vājasātau /
prajāpatiṃ prathamajāṃ ṛtasya yajāma devamadhi no bravītu //
prajāpate tvaṃ nidhipāḥ purāṇo devānāṃ pitā janitā prajānāṃ /
patir viśvasya jagataḥ paraspā havir no deva vihave juṣasva //
taveme lokāḥ pradiśo diśaśca parāvato nivata udvataśca /
prajāpate viśvasṛg jīvadhanya idaṃ no deva pratiharya havyaṃ //
prajāpatiṃ prathamaṃ yajñiyānāṃ devānāmagre yajataṃ yajadhvaṃ /
sa no dadātu śravaṇaṃ pitṝṇāṃ tasmai te deva haviṣā vidhema //
yo rāya īśe śatadāya ukthyo yaḥ paśūnāṃ rakṣitā viṣṭhitānāṃ /
prajāpatiḥ prathamajā ṛtasya sahasradhāmā juṣatāṃ havirnaḥ //
4.14.2 anuvākaḥ

vāyo śataṃ harīṇāṃ yuvasva poṣyāṇāṃ /
uta vā te sahasriṇo rathā āyātu pājasā //
īśānāya prahutiṃ yastā ānaṭ śuciꣳ somaṃ śucipāstubhyaꣳ vāyo /
kṛṇoṣi taṃ martyeṣu praśastaṃ jāto jāto jāyate vājyasya //
yukvānā hi tvaṃ rathāsahā yuvasva poṣyā vaso /
ān no vāyo madhu pibāsmākaṃ savanāgahi //
kuvidaṅga namasā ye vṛdhāsaḥ purā devā anavadyāsā āsan /
te vāyave manave bādhitāyāvāsayannuṣasaṃ sūryeṇa //
ā no vāyo mahe tane yāhi makhāya pājase /
vayaṃ hi te cakṛmā bhūri dāvane sadyaścinmahi dāvane //
saṃ te vāyuḥ //
pīvoannaṃ rayivṛdhaḥ sumedhāḥ śvetaḥ siṣakti niyutāmabhiśrīḥ /
te vāyave samanaso vitothurviśvennaraḥ svapatyāni cakruḥ //
rāye nu yaṃ jajñatū rodasīme rāye devī dhiṣaṇā dhāti devaṃ /
adha vāyuṃ niyutaḥ saścata svā uta śvetaṃ vasudhitiṃ nireke //
ā vāyo, pra vāyum , pra yābhiḥ //
ā no niyudbhiḥ śatinībhiradhvaraṃ sahasriṇībhirupayāhi yajñaṃ /
vāyo asmintsavane mādayasva yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ //
devānāṃ bhadrā sumatir ṛjūyatāṃ devānāṃ rātirabhi no nivartatām /
devānāṃ sakhyam upasedimā vayaṃ devā nā āyuḥ pratirantu jīvase //
bhadraṃ karṇebhiḥ śṛṇuyāma devā bhadraṃ paśyemākṣabhiryajatrāḥ /
sthirairaṅgaistuṣṭuvāṃsastanūbhir vyaśema devahitaṃ yadāyuḥ //
śataminnu śarado anti devā yatrā naścakrā jarasaṃ tanūnāṃ /
putrāso yatra pitaro bhavanti mā no madhyā rīriṣatāyurgantoḥ //
ā vo devāsa īmahe //
uta devā avahitaṃ devā unnayathā punaḥ /
utāgaścakruṣaṃ devā devā jīvayathā punaḥ //
yajñena yajñamayajanta devāḥ //
4.14.3 anuvākaḥ

agne naya //
pra vaḥ śukrāya bhānave bharadhvaṃ havyaṃ matiṃ cāgnaye supūtaṃ /
yo daivyāni mānuṣā janūꣳṣyantarviśvāni vidmanā jigāti //
agne tvaṃ pāraya //
achā giro matayo devayantīragniṃ yanti draviṇaṃ bhikṣamāṇāḥ /
susaṃdṛśaꣳ supratīkaṃ svañcaꣳ havyavāhamaratiṃ mānuṣāṇāṃ //
agne tvamasmad yuyodhyamīvā anagnitrā abhyamanta kṛṣṭīḥ /
punarasmabhyaꣳ suvitāya deva kṣāṃ viśvebhiramṛtebhiryajatra //
pra kāravo mananā vacyamānā devadrīcīṃ nayata devayantaḥ /
dakṣiṇāvāḍ vājinī prācyeti havirbharantyagnaye ghṛtācī //
uduttamaṃ, astabhnād dyāṃ, imāṃ dhiyam //
kitavāso yad riripurna dīvi yadvā ghā satyaṃ uta yan na vidma /
sarvā tā viṣya śithireva devāthā te syāma varuṇa priyāsaḥ //
ava te heḍo varuṇa, tattvāyāmi //
pāvīravī kanyā citrāyuḥ sarasvatī vīrapatnī dhiyaṃ dhāt /
gnābhirachidraṃ śaraṇaṃ sajoṣā durādharṣaṃ gṛṇate śarma yaṃsat //
ā no divaḥ //
imā juhvānā yuṣmadā namobhiḥ prati stomaṃ sarasvati juṣasva /
tava śarman priyatame dadhānā upastheyāma śaraṇaṃ na vṛkṣaṃ //
yaste stanaḥ śaśayo yo mayobhūryeṇa viśvā puṣyasi vāryāṇi /
yo ratnadhā vasuvidyaḥ sudatraḥ sarasvati tamiha dhātave kaḥ //
sarasvatyabhi no neṣi vasya , idaṃ te havyaṃ //
4.14.4 anuvākaḥ

ā vedhasaṃ nīlapṛṣṭhaṃ bṛhantaṃ bṛhaspatiṃ sadane sādayadhvaṃ /
sādadyoniṃ damā ā dīdivāṃsaṃ hiraṇyavarṇamaruṣaṃ sapema //
sa hi śuciḥ śatapatraḥ sa śundhyur hiraṇyavāśīriṣiraḥ svarṣāḥ /
bṛhaspatiḥ sa svāveśa ṛṣvaḥ purū sakhibhya āsutiṃ kariṣṭhaḥ //
bṛhaspatiḥ, sa suṣṭubhā //
bṛhaspate ati yadaryo arhād dyumadvibhāti kratumajjaneṣu /
yad dīdayac śavasa ṛtaprajāta tadasmāsu draviṇaṃ dhehi citram //
evā pitre viśvadevāya vṛṣṇe //
sūryo devīṃ uṣasaṃ rocamānāṃ maryo na yoṣāmabhyeti paścā /
yatrā naro devayanto yugāni vitanvate prati bhadrāya bhadram //
bhadrā aśvā, statsūryasya //
tan mitrasya varuṇasyābhicakṣe sūryo rūpaṃ kṛṇute dyaurupasthe /
anantamanyad ruśadasya pājaḥ kṛṣṇamanyaddharitaḥ saṃbharanti //
adyā devā uditā sūryasya niraṃhasaḥ pipṛtā niravadyāt /
tan no mitro varuṇo māmahantām aditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ //
citraṃ devānāṃ udagād anīkaṃ , sutrāmāṇaṃ , mahīm ū ṣu , aditiḥ pāśān //
aditir dyaur aditir antarikṣamaditir mātā sa pitā sa putraḥ /
viśve devā aditiḥ pañca janā aditir jātaṃ aditirjanitvaṃ //
viṣṭaṃbho divaḥ, stīrṇaṃ barhiḥ //
4.14.5 anuvākaḥ

viṣṇornu kaṃ , tadasya, pra tadviṣṇuḥ //
paro mātrayā tanvā vṛdhāna na te mahitvamanvaśnuvanti /
ubhe te vidma rajasī pṛthivyā viṣṇo deva tvaṃ paramasya vitse //
vicakrame pṛthivīṃ eṣa etāṃ kṣetrāya viṣṇurmanuṣe daśasyan /
dhruvāso asya kīrayo janāsa urukṣitiṃ sujanimā cakāra //
trirdevaḥ pṛthivīṃ eṣa etāṃ vicakrame śatarcasaṃ mahitvā /
pra viṣṇurastu tavasastavīyāꣳstveṣaṃ hyasya sthavirasya nāma //
indraṃ naro nemadhitā, yuje rathaṃ //
jagṛhmā te dakṣiṇamindra hastaṃ vasūyavo vasupate vasūnāṃ /
vidmā hi tvā gopatiꣳ śūra gonāmasmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ //
tavedaṃ viśvamabhitaḥ paśavyaṃ yat paśyasi cakṣasā sūryasya /
gavāṃ asi gopatireka indra bhakṣīmahi te prayatasya vasvaḥ //
samindra naḥ //
ārāc śatrumapabādhasva dūram ugro yaḥ śambaḥ puruhūta tena /
asme dhehi yavamadgomadindra kṛdhī dhiyaṃ jaritre vājaratnām //
indro balaṃ rakṣitāraṃ dughānāṃ kareṇeva vicakartā raveṇa /
svedāñjibhirāśiraṃ ichamāno'rodayat paṇimā gā amuṣṇāt //
adhvaryavo yo dṛbhīkaṃ jaghāna yo gā udājadapi hi balaṃ vaḥ /
tasmā etamantarikṣe na vātaṃ indraṃ somair orṇuta jūrna vastraiḥ //
indrā oṣadhīrasanodahāni vanaspatīꣳrasanodantarikṣam /
bibheda valaṃ nunude vivāco'thābhavad damitābhikratūnāṃ //
yo hatvāhimariṇātsapta sindhūn yo gā udājadapadhā valasya /
yo aśmanor antaragniṃ jajāna saꣳvṛk samatsu sa janāsā indraḥ //
abhi svavṛṣṭim //
bhinadvalamaṅgirobhirgṛṇāno vi parvatasya dṛṃhitāni airat /
riṇag rodhāṃsi kṛtrimāni eṣāṃ somasya tā madā indraścakāra //
4.14.6 anuvākaḥ

viṣṇuṃ devaṃ varuṇaṃ ūtaye bhagaṃ medasā devā vapayā yajadhvaṃ /
tā no yajñaṃ āgataṃ viśvadhenā prajāvadasme draviṇeha dhattaṃ //
medasā devā vapayā yajadhvaṃ viṣṇuṃ ca devaṃ varuṇaṃ ca rātim /
tā no amīvāṃ apabādhamānā imaṃ yajñaṃ juṣamāṇā upetaṃ //
viṣṇūvaruṇā yuvamadhvarāya no viśe janāya mahi śarma yacchataṃ /
dīrghaprayajyū haviṣā vṛdhānā jyotiṣārātīrdahataṃ tamāṃsi //
yayor ojasā skabhitā rajāṃsi vīrebhir vīratamā śaviṣṭhā /
yā patyete apratītā sahobhirviṣṇū aganvaruṇā pūrvahūtim //
viṣṇūvaruṇā abhiśastipāvā devā yajanta haviṣā ghṛtena /
apāmīvāṃ sedhataṃ rakṣasaścāthā dhattaṃ yajamānāya śaṃ yoḥ //
aṃhomucā vṛṣabhā supratūrtī devānāṃ devatamā śaviṣṭhā /
viṣṇūvaruṇā pratiharyataṃ na idaṃ narā prayataṃ ūtaye haviḥ //
ā devo yāti savitā suratno'ntarikṣaprā vahamāno aśvaiḥ /
haste dadhāno naryā purūṇi niveśayañca prasuvañ ca bhūma //
abhīvṛtaṃ kṛśanairviśvarūpaṃ hiraṇyaśamyaṃ yajato bṛhantam /
āsthādrathaṃ savitā citrabhānuḥ kṛṣṇā rajāṃsi taviṣīṃ dadhānaḥ //
sa ghā no devaḥ savitā sahāvāsāviṣadvasupatirvasūni /
viśrayamāṇo amatim urūcīṃ martabhojanaṃ adha rāsate naḥ //
ā kṛṣṇena rajasā, vāmaṃ adya //
bhagaṃ dhiyaṃ vājayantaḥ puraṃdhiṃ narāśaṃso gnāspatirno avyāt /
āye vāmasya saṃgatha rayīṇāṃ priyā devasya savituḥ syāma //
yā oṣadhayo , aśvāvatīm , oṣadhīriti mātaro , ati viśvāḥ pariṣṭhā , yadoṣadhayaḥ saṃgacchante , anyā vo anyām //
4.14.7 anuvākaḥ

mahī dyāvāpṛthivī iha jyeṣṭhe rucā bhavatāṃ śucayadbhirarkaiḥ /
yat sīꣳ variṣṭhe bṛhatī viminvan ruvaddhokṣā paprathānebhirevaiḥ //
pra pūrvaje //
sa it svapā bhuvaneṣvāsa ya ime dyāvāpṛthivī jajāna /
urvī gabhīre rajasī sumeke avaṃśe dhīraḥ śacyā samairat //
bhūri dve acarantī carantaṃ padvantaṃ garbhamapadī dadhāte /
nityaṃ na sūnuṃ pitrorupasthe dyāvā rakṣataṃ pṛthivī no abhvāt //
idaṃ dyāvāpṛthivī satyamastu pitarmātaryadihopabruve vāṃ /
bhūtaṃ devānāmavame avobhirvidyāmeṣaṃ vṛjanaṃ jīradānum //
urvī pṛthvī bahule dūreante upabruve namasā yajñe asmin /
dadhāte ye subhage supratūrtī dyāvā rakṣataṃ pṛthivī no abhvāt //
indro bhūtasya bhuvanasya rājendro dādhāra pṛthivīṃ utemāṃ /
indre ha viśvā bhuvanā śritānīndraṃ manye pitaraṃ mātaraṃ ca //
indraḥ pṛṇantaṃ papuriṃ cendrā indraḥ stuvantaṃ stavitāramindraḥ /
dadhāti śakraḥ sukṛtasya loka indraṃ manye pitaraṃ mātaraṃ ca //
indro dyauru३rvyuta bhūmirindrā indraḥ samudro abhavad gabhīraḥ /
urvantarikṣaṃ sa janāsā indrā indraṃ manye pitaraṃ mātaraṃ ca //
indro vṛtraṃ vajreṇāvadhīddhīndro vyaṃsaṃ uta śuṣṇamindraḥ /
indraḥ puraḥ śambarasyābhinaddhīndraṃ manye pitaraṃ mātaraṃ ca //
indro babhūva brahmaṇā gabhīra indrā ābhūtaḥ paribhūṣvindraḥ /
indro bhaviṣyaduta bhūtamindrā indraṃ manye pitaraṃ mātaraṃ ca //
indro'smaṃ avatu vajrabāhurindre bhūtāni bhuvanānīndre /
asmākamindro bhavatu prasāha indraṃ manye pitaraṃ mātaraṃ ca //
uta syā naḥ sarasvatī juṣāṇopaśruvat subhagā yajñe asmin /
dyutadyubhirnamasyairiyāṇā rāyā yujā ciduttarā sakhibhyaḥ //
pra kṣodasā dhāyasā sasra eṣā sarasvatī dharuṇamāyasī pūḥ /
pra bādhamānā rathyeva yāti viśvā apo mahinā sindhuranyāḥ //
ekācetat sarasvatī nadīnāṃ śuciryatī giribhyā ā samudrāt /
rāyaścetantī bhuvanasya bhūrerghṛtaṃ payo duduhe nāhuṣāya //
idamadadādrabhasaṃ ṛṇacyutaṃ divodāsaṃ vadhrīyaśvāya dāśuṣe /
yā śasvantamācakhādāvasaṃ paṇiṃ tā te dātrāṇi taviṣā sarasvati //
ayam u te sarasvati vasiṣṭho dvārā ṛtasya subhage vyāvaḥ /
vardha śubhre stuvate rāsi vājān yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ //
iyaṃ śuṣmebhir bisakhā ivārujat sānu girīṇāṃ taviṣebhir ūrmibhiḥ /
pārāvataghnīmavase suvṛktibhiḥ sarasvatīmāvivāsema dhītibhiḥ //
4.14.8 anuvākaḥ

śuciṃ nu stomaṃ , śnathad vṛtram, ubhā vāṃ indrāgnī, pra carṣaṇibhyā , ā vṛtrahaṇā ,
gīrbhirvipra, stvaṣṭā dadhat , tan nasturīpaṃ , tvaṣṭā vīram //va
piśaṅgarūpaḥ subharo vayodhāḥ śruṣṭī vīro jāyate devakāmaḥ /
prajāṃ tvaṣṭā viṣyatu nābhimasme adhā devānāmapyetu pāthaḥ //
deva tvaṣṭaḥ //
āviṣṭyo vardhate cārurāsu jihmānāṃ ūrdhvaḥ svayaśā upasthe /
ubhe tvaṣṭur bibhyatur jāyamānāt pratīcī siṃhaṃ praticetayete //
jagṛhmā te dakṣiṇamindra hastaṃ //
subrahmāṇaṃ devavantaṃ mahāntam uruṃ gabhīraṃ pṛthubudhnamindra /
śrutaṛṣimugram abhimātiṣāhamasmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ //
vanīvāno mama dūtāsā indraṃ stomāścaranti sumatīriyāṇāḥ /
hṛdispṛśo manasā vacyamānā asmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ //
svāyudhaṃ svavasaṃ sunīthaṃ catuḥsamudraṃ dharuṇaṃ rayīṇāṃ /
carkṛtyaṃ śaṃsyaṃ bhūrivāraṃ ugram asmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ //
aśvāvantaṃ rathinaṃ vīravantaṃ sahasriṇaṃ śatinaṃ vājamindra /
bhadravrātaṃ vipravīraṃ svarṣāmasmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ //
sanadvājaṃ vipravīraṃ tarutraṃ dhanuspṛtaṃ śūśuvāṃsaṃ sudakṣam /
dasyuhanaṃ pūrbhidamindra satyamasmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāḥ //
4.14.9 anuvākaḥ

tvaṣṭā patnībhiriha naḥ sajoṣā devo devībhirhaviṣo juṣāṇaḥ /
upo rayiṃ bahulaṃ viṣyatā naḥ śṛṇota naḥ sumatiṃ yajñiyāsaḥ //
retodhā yasya bhuvanasya devaḥ sasāda yonau janitā janiṣṭhaḥ /
rūpāṇi kṛṇvan vidadhadvapūꣳṣi tvaṣṭā patnībhiścarati prajānan //
tvaṣṭā patnībhiranu maṃhanevāgreyāvā dhiṣaṇe yaṃ dadhāte /
viśvā vasu hastayorādadhāno'ntarmahī rodasī yāti sādhan //
ā no vīrebhirjanitā matīnāṃ gobhiraśvebhirvasubhirvasūyan /
samañjāno dhāmabhirviśvarūpaistvaṣṭā patnībhiścarati prajānan //
tvaṣṭā reto bhuvanasya patnīrvikṛṇvānāstanayaṃ bhūri paśvaḥ /
gnā vo devī rodasī tac śṛṇotā no rayiṃ janata viśvavāraṃ //
yajñaṃ ca nastanvaṃ ca prajāṃ ca rayiṃ ca no janata viśvarūpaṃ /
yonau reto dadhadasme nu tvaṣṭā devīḥ patnīrjanata jīvase naḥ //
vi mac śrathāya raśanāṃ ivāga ṛdhyāma te varuṇa khām ṛtasya /
mā tantuśchedi vayato dhiyaṃ me mā mātrā śāryapasaḥ pura ṛtoḥ //
para ṛṇā sāvīradha matkṛtāni māhaṃ rājannanyakṛtena bhojaṃ /
avyuṣṭā innu bhūyasīruṣāsā ā no vīrānvaruṇa tāsu śādhi //
apo ṣu myakṣa varuṇa bhiyasaṃ mat samrāḍ ṛtāvo'nu no gṛbhāya /
dāmeva vatsādvimumugdhyaꣳho nahi tvadāre nimiṣaścaneśe //
yo me rājan yujyo vā sakhā vā svapne bhayaṃ bhīrave mahyamāha /
steno vā yo dipsati no vṛko vā tvaṃ tasmādvaruṇa pāhyasmān //
mā no vadhairvaruṇa ye ta iṣṭā enaḥ kṛṇvantamaruṇa bhrīṇanti /
mā jyotiṣaḥ pravasathāni ganma vi ṣū mṛdhaḥ śiśratho jīvase naḥ //
kva tyāni nau sakhyā babhūvuḥ sacāvahai yadavṛkaṃ purā cit /
bṛhantaṃ mānaṃ varuṇa svadhāvaḥ sahasradvāraṃ jagamā gṛhaṃ te //
mūrdhānaṃ divaḥ, pṛṣṭo divi, vaiśvānarasya sumatau syāma, tvamagne śociṣā śośucāno,
agniḥ prātaḥ savanāt , viśvaṃ vivyāca //
4.14.10 anuvākaḥ

ā vāṃ ratho rodasī badbadhāno hiraṇyayo vṛṣabhir yātvaśvaiḥ /
ghṛtavartaniḥ pavibhī rucāna iṣāṃ voḍhā nṛpatirvājinīvān //
sa paprathāno abhi pañca bhūmā trivandhuro manasāyātu yuktaḥ /
viśo yena gacchatho devayantīḥ kutrā cidyāmaṃ aśvinā dadhānā //
svaśvā yaśasāyātamarvāg dasrā nidhiṃ madhumantaṃ pibāthaḥ /
vi vāṃ ratho vadhvā yādamāno'ntān divo bādhate vartanibhyāṃ //
yo ha sya vāṃ rathirā vasta usrā ratho yujānaḥ pariyāti vartiḥ /
tena naḥ śaṃ yoruṣaso vyuṣṭau ni aśvinā vahataṃ yajñe asmin //
yuvoḥ śriyaṃ pari yoṣāvṛṇīta sūro duhitā paritakmyāyāṃ /
yaddevayantamavathaḥ śacībhiḥ pari ghraṃsaṃ omanā vāṃ vayo gāt //
yuvaṃ bhujyumavaviddhaṃ samudra udūhathurarṇaso asridhānaiḥ /
patatribhiraśramairavyathibhir daṃsanābhiraśvinā pārayantā //
brahmaṇaspate tvamasya yantā //
sa īꣳ satyebhiḥ sakhibhiḥ śucadbhirgodhāyasaṃ vi dhanasairadardaḥ /
brahmaṇaspatir vṛṣabhirvarāhair gharmasvedebhirdraviṇaṃ vyānaṭ //
brahmaṇaspaterabhavadyathāvaśaṃ satyo manyurmahi karmā kariṣyataḥ /
yo gā udājatsa dive vi cābhajanmahīva rītiḥ śavasāsaratpṛthak //
indhāno agniṃ vanavadvanuṣyataḥ kṛtabrahmā śūśuvad rātahavyā it /
jātena jātaṃ ati sa prasarsṛte yaṃ yaṃ yujaṃ kṛṇute brahmaṇaspatiḥ //
brahmaṇaspate sūyamasya viśvahā //
sa ijjanena sa viśā sa janmanā sa putrairvājaṃ bharate dhanā nṛbhiḥ /
devānāṃ yaḥ pitaraṃ āvivāsati śraddhāmanā haviṣā brahmaṇaspatim //
āyātaṃ mitrāvaruṇā suśasty upa priyā namasā hūyamānā /
saṃ yā apnaḥstho apaseva janāc śrudhīyataścidyatatho mahitvā //
yuvaṃ vastrāṇi pīvasā vasāthe yuvorachidrā mantavo ha sargāḥ /
avātiratamanṛtāni viśva ṛtena mitrāvaruṇā sacethe //
ko nu vāṃ mitrāvaruṇā ṛtāyan divo vā mahaḥ pārthivasya vā de /
ṛtasya vā sadasi trāsīthāṃ no yajñāyate vā paśuṣo nu vājān //
tat su vāṃ mitrāvaruṇā mahitvaṃ īrmā tasthuṣīrahabhir duduhre /
viśvāḥ pinvathaḥ svasarasya dhenā anu vāṃ ekaḥ pavirāvavarta //
yad baṃhiṣṭhaṃ nātividhe sudānū achidraṃ śarma bhuvanasya gopā /
tena no mitrāvaruṇā aviṣṭaꣳ siṣāsanto jigīvāṃsaḥ syāma //
pra bāhavā //
4.14.11 anuvākaḥ

ā no viśvā āskrā gamanta devā mitro aryamā varuṇaḥ sajoṣāḥ /
bhuvan yathā no viśve vṛdhāsaḥ karansutṣāhā vithuraṃ na śavaḥ //
śaṃ no devā viśvadevā bhavantu śaṃ sarasvatī saha dhībhirastu /
śamabhiṣācaḥ śam u rātiṣācaḥ śaṃ no divyāḥ pārthivāḥ śaṃ no apyāḥ //
ye savituḥ satyasavasya viśve mitrasya vrate varuṇasya devāḥ /
te saubhagaṃ vīravadgomadapno dadhātana draviṇaṃ citramasme //
sugā vo devo , viśve devāḥ //
dyauḥ pitaḥ pṛthivi mātaradhrugagne bhrātarvasavo mṛḍatā naḥ /
viśva ādityā adite sajoṣā asmabhyaꣳ śarma bahulaṃ viyanta //
īḍe agniṃ svavasaṃ namobhiriha prasatto vicayat kṛtaṃ naḥ /
rathairiva prabhare vājayadbhiḥ pradakṣiṇinmarutāṃ stomaṃ aśyām //
tviṣīmanto adhvarasyeva didyut triṣucyavaso juhvo nāgneḥ /
arcatrayo dhunayo na vīrā bhrājajjanmāno maruto adhṛṣṭāḥ //
agne yāhi dūtyaṃ mā riṣaṇyo devaṃ achā brahmakṛtā gaṇena /
sarasvatīṃ maruto aśvināpo yakṣi devān ratnadheyāya viśvān //
pra citramarkaṃ gṛṇate turāya //
ye agnayo na śośucannidhānā dviryat trirmaruto vāvṛdhanta /
areṇavo hiraṇyayāsa eṣāṃ sākaṃ nṛmṇaiḥ pauꣳsyebhiśca bhūvan //
ā vo yantūdavāhāso adya //
satyaṃ bṛhad ṛtaṃ ugraṃ dīkṣā tapo brahma yajñāḥ pṛthivīṃ dhārayanti /
sā no bhūtasya bhuvanasya patni uruṃ lokaṃ pṛthivī naḥ kṛṇotu //
asaṃbādhā yā madhyato mānavebhyo yasyā udvataḥ pravataḥ samaṃ mahat /
nānārūpā oṣadhīr yā bibharti pṛthivī naḥ prathatāṃ rādhyatāṃ naḥ //
yāṃ rakṣantyasvapnā viśvadānīṃ devā bhūmiṃ pṛthivīmapramādaṃ /
sā no madhu ghṛtaṃ duhāmatho ukṣatu varcasā //
yasyāṃ pūrve pūrvajanā vicakrire yasyāṃ devā asurānabhyavartayan /
yā bibharti bahudhā prāṇadejat sā no bhūmiḥ pūrvapeyaṃ dadhātu //
yāste prācīḥ pradiśo yā udīcīr yāśca bhūmyadharāg yāśca paścā /
śivāstā mahyaṃ carate bhavantu mā nipaptaṃ bhuvane śiśriyāṇaḥ //
viśvaṃbharā vasudhānī purukṣuddhiraṇyavarṇā jagataḥ pratiṣṭhā /
vaiśvānaraṃ bibhratī bhūmiragnimindra ṛṣabhā draviṇaṃ no dadhātu //
4.14.12 anuvākaḥ

ā vāṃ mitrāvaruṇā havyadātiṃ namasā devā avasā vavṛtyām /
asmākaṃ brahma pṛtanāsu sahyā asmākaṃ vṛṣṭir divyā supārā //
ṛtasya gopā adhitiṣṭhatho rathaṃ satyadharmāṇā parame vyoman /
yamatra mitrāvaruṇāvatho yuvaṃ tasmai vṛṣṭirmadhumat pinvate divaḥ //
vācaṃ su mitrāvaruṇā ṛtāvarīṃ parjanyaścitrāꣳ vadati tviṣīmatīm /
abhrā vasata(vasatha) marutaḥ su māyayā dyāṃ varṣayatamaruṇāmarepasaṃ //
samrājā asya bhuvanasya rājatho mitrāvaruṇā vidathe svardṛśā /
vṛṣṭiꣳ vāṃ rādho amṛtatvaṃ īmahe dyāvāpṛthivī vicaranti tanyavaḥ //
ā no mitrāvaruṇā havyajuṣṭiṃ ghṛtairgavyūtim ukṣataṃ iḍābhiḥ /
prati vāṃ atra varaṃ ā janāya pṛṇītaṃ udno divyasya cāroḥ //
samrājā ugrā vṛṣabhā divaspatī pṛthivyā mitrāvaruṇā vicarṣaṇī /
citrebhirabhrairupatiṣṭhato ravaṃ dyāṃ varṣayato asurasya māyayā //
ā te maho , yo jāta evā , abhi gotrāṇi //
ābhiḥ spṛdho mithatīrariṣaṇyannamitrasya vyathayā manyumindra /
ābhirviśvā abhiyujo viṣūcīrāryāya viśo'vatārīrdāsīḥ //
ayaṃ śṛṇve adha jayannuta ghnannayam uta prakṛṇute yudhā gāḥ /
yadā satyaṃ kṛṇute manyumindro viśvaṃ dṛḍhaṃ bhayatā ejadasmāt //
anu svadhāmakṣarannāpo asyāvardhata madhyā ā nāvyānāṃ /
sadhrīcīnena manasā tamindrā ojiṣṭhena hanmanāhannabhi dyūn //
indrastarasvānabhimātihogro hiraṇyavarṇa iṣiraḥ svarṣāḥ /
tasya vayaṃ sumatau yajñiyasyāpi bhadre saumanase syāma //
hiraṇyavarṇo abhayaṃ kṛṇotvabhimātihendraḥ pṛtanāsu jiṣṇuḥ /
sa naḥ śarma trivarūthaṃ viyaṃsad yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ //
indraṃ stuhi vajriṇaṃ somapṛṣṭhaṃ puroḍāśasya juṣatāṃ havir naḥ /
hatvābhimātīḥ pṛtanāḥ sahasvānathābhayaṃ kṛṇuhi viśvato naḥ //
stuhi śūraṃ vajriṇamapratīkaṃ vṛtrahaṇaṃ puruhūtaṃ indram /
ya ekā ic śatapatirjaneṣu tasmā indrāya haviṣā juhota //
indro devānāmadhipāḥ purohito viśāṃ patirabhavadvājinīvān /
abhimātihā taviṣastuviṣmānasmabhyaṃ citraṃ vṛṣaṇaṃ rayiṃ dāt //
ya ime dyāvāpṛthivī mahitvā balenādṛṃhadabhimātihendraḥ /
sa no haviḥ pratigṛbhṇātu rātaye devānāṃ devo nidhipā no avyāt //
4.14.13 anuvākaḥ

indro vṛtramatarad vṛtratūrye'nādhṛṣyo maghavā śūrā indraḥ /
anvenaṃ viśo amadanta pūrvīrayaṃ rājā jagataścarṣaṇīnāṃ //
sa eva vīraḥ sa u vīryāvāntsa ekarājo jagataḥ paraspāḥ /
yadā vṛtramatarac śūrā indro athaikarājo abhavajjanānāṃ //
indro yajñaṃ vardhayan viśvavedāḥ puroḍāśasya juṣatāṃ havir naḥ /
vṛtraṃ tīrtvā dānavaṃ vajrabāhur diśo'dṛṃhad dṛṃhitā dṛṃhaṇena //
imaṃ yajñaṃ vardhayan viśvavedāḥ puroḍāśaṃ pratigṛbhṇātvindraḥ /
yadā vṛtramatarac śūrā indro athābhavad damitābhikratūnāṃ //
ahan vṛtram //
indro devāñ śambarahatya āvadindro devānāmabhavat purogāḥ /
indro yajñe haviṣā vāvṛdhāno vṛtratūrno abhayaṃ śarma yaṃsat //
indrasya vṛṣṇo, janiṣṭhā ugra , indra eṣāṃ netā, bhūri cakartha //
tvaṃ mānebhya indra viśvajanyā radā marudbhiḥ śurudho goagrāḥ /
stavānebhiḥ stavasa indra devairvidyāmeṣaṃ vṛjanaṃ jīradānum //
yaḥ sapta sindhūꣳradadhāt pṛthivyāṃ yaḥ sapta lokānakṛṇoddiśaśca /
indro haviṣmāntsagaṇo marudbhir vṛtratūrno yajñaṃ ihopayāsat //
samiddhā indro , anavaste //
indrasya nu vīryāṇi pravocaṃ yāni cakāra prathamāni vajrī /
ahannahimanvapastatarda pra vakṣaṇā abhinat parvatānāṃ //
ahannahiṃ parvate śiśriyāṇaṃ tvaṣṭāsmai vajraṃ svaryaṃ tatakṣa /
vāśrā iva dhenavaḥ syandamānā añjaḥ samudramavajagmurāpaḥ //
indro yāto'vasitasya rājā śamasya ca śṛṅgiṇo vajrabāhuḥ /
sedu rājā kṣayati carṣaṇīnāmarān na nemiḥ pari tā babhūva //
abhi sidhmo ajigād asya śatrūn vi tigmena vṛṣabheṇā puro'bhet /
saṃ vajreṇābhinad vṛtramindraḥ pra svāṃ matimatirac śāśadānaḥ //
4.14.14 anuvākaḥ

tvamapo vi duro viṣūcīrindra dṛḍhamarujaḥ parvatasya /
rājābhavo jagataścarṣaṇīnāṃ sākaṃ sūryaṃ janayan dyāṃ uṣāsaṃ //
indro rājā jagataścarṣaṇīnāmadhi kṣami viṣurūpaṃ yadasti /
tato dadāti dāśuṣe vasūni codad rādha upastutaścidarvāk //
svādoritthā viṣūvato madhvaḥ pibanti gauryaḥ /
yā indreṇa sayāvarīrdasrā madanti śobhase vasvīranu svarājyaṃ //
yudhmasya te vṛṣabhasya svarājña ugrasya yūnaḥ sthavirasya ghṛṣveḥ /
ajūryato vajriṇo vīryāṇīndraḥ śrutasya mahato mahāni //
idaṃ namo vṛṣabhāya svarājña ukthaśuṣmāya tavase'vāci /
asminnindra vṛjane sarvavīrāḥ smat sūribhistava śarmansyāyaṃma //
asmākamindraḥ samṛteṣu dhvajeṣu //
ādityānāmavasā nūtanena sakṣīmahi śarmaṇā śaṃtamena /
anāgāstve adititve turāsa imaṃ yajñaṃ dadhatu śroṣamāṇāḥ //
na dakṣiṇā vicikite na savyā na prācīnaṃ ādityā nota paścā /
pākyā cidvasavo dhīryā cid yuṣmānīto abhayaṃ jyotiraśyām //
dhārayantaḥ //
tisro bhūmīr dhārayaṃstrīn ruta dyūṃstrīṇi vratā vidathe antareṣām /
ṛtenādityā mahi vo mahitvaṃ tadaryamanvaruṇa mitra cāru //
yajño devānāṃ pratyetu sumnam //
śucirapaḥ sūyavasā adabdhā upakṣayanti vṛddhavayāḥ suvīraḥ /
nakiṣṭaṃ ghnantyantito na dūrādya ādityānāṃ bhavati praṇītau //
ādityo deva udagāt purastādviśvā bhūtāni prati modamānaḥ /
tasya devāḥ prasavaṃ yanti sarve yatrāsya nāma paramaṃ guhā viduḥ //
yasya bhānti ketavo yasya raśmayo yasyemā viśvā bhuvanāni sarvā /
tasyādityasya prasavaṃ manāmahe yastejasā prathamajā vibhāti //
vibhāti keturaruṇaḥ purastādādityo viśvā bhuvanāni sarvā /
sugaṃ nu panthāṃ anveti prajānan pitā devānāmasuro vipaścit //
vratena yaṃ vratino vardhayanti devā manuṣyāḥ pitaraśca sarve /
tasyādityasya prasavaṃ manāmahe yastejasā prathamajā vibhāti //
ādityaḥ śukra udagāt purastājjyotiḥ kṛṇvan vi tamo bādhamānaḥ /
ābhāsamānaḥ pradiśo nu sarvā bhadrasya kartā rocamānā āgāt //
yadedenamadadhuryajñiyāso divi devāḥ sūryamāditeyam /
yadā cariṣṇū mithunā abhūtām ādit prāpaśyan bhuvanāni viśvā //
4.14.15 anuvākaḥ

vayamu tvā gṛhapate janānāmagne akarma samidhā bṛhantam /
asthūri no gārhapatyāni santu tigmena nastejasā saṃśiśādhi //
agne sa kṣeṣad ṛtapā ṛtejā uru jyotirnaśate devayuṣṭe /
yaṃ tvaṃ mitreṇa varuṇaḥ sajoṣā deva pāsi tyajasā martamaṃhaḥ //
tejiṣṭhā yasyāratirvanerāṭ todo adhvan na vṛdhasāno adyaut /
adrogho na dravitā cetati tmannamaryoae'vartra oṣadhīṣu //
ā yadiṣe nṛpatiṃ tejā ānaṭ śuci reto niṣiktaṃ dyaurabhīke /
agniḥ śardhamanavadyaṃ yuvānaṃ svādhyaṃ janayat sūdayacca //
sa tejīyasā manasā tvota uta śikṣa svapatyasya śikṣoḥ /
agne rāyo nṛtamasya prabhūtau bhūyāma te suṣṭutayaśca vasvaḥ //
sa idasteva pratidhādasiṣyañ śiśīta tejo'yaso na dhārāṃ /
citradhrajatiraratir yo aktor verna druṣadvā raghupatmajaṃhāḥ //
havyavāḍagnirajaraḥ pitā naḥ //
mathīdyadīꣳ viṣṭo mātariśvā hotāraṃ viśvāpsuꣳ viśvadevyaṃ /
ni yaṃ dadhurmanuṣyāsu vikṣu svarṇa citraṃ vapuṣe vibhāvaṃ //
ayaṃ sa yasya śarmannavobhiragneredhate jaritābhiṣṭau /
jyeṣṭhebhir yo bhānubhir ṛbhūṇāṃ paryeti parivīto vibhāvā //
adidyutat svapāko vibhāvāgne yajasva rodasī urūcī /
āyuṃ na yaṃ namasā rātahavyā añjanti suprayasaṃ pañca janāḥ //
sa no vibhāvā cakṣaṇirna vastoragnirvandāru vedyaścano dhāt /
viśvāyur yo amṛto martyeṣu paryabhūdatithir jātavedāḥ //
yo bhānubhirvibhāvā vibhātyagnirdevebhir ṛtāvājasraḥ /
ā yo vivāya sakhyā sakhibhyo'parihvṛto atyo na saptiḥ //
yadagna eṣā samitir bhavāti devī deveṣu yajatā yajatra /
ratnā ca yadvibhajāsi svadhāvo bhāgaṃ no atra vasumantaṃ vītāt //
etā te agna ucathāni vedho juṣṭāni santu manase hṛde ca /
śakema rāyaḥ sudhuro yamaṃ te'dhi śravo devabhaktaṃ dadhānāḥ //
vi pṛkṣo agne maghavāno aśyurvi sūrayo dadato viśvamāyuḥ /
sanema vājaṃ samitheṣvaryo bhāgaṃ deveṣu śravase dadhānāḥ //
ā no gahi sakhyebhiḥ śivebhirmahānmahībhir ūtibhiḥ saraṇyan /
asme rayiṃ bahulaṃ saṃtarutraṃ suvācaṃ bhāgaṃ yaśasaṃ kṛdhī naḥ //
kurmastā āyurajaraṃ yadagne yathā yukto jātavedo na riṣyāḥ /
athā vahāsi sumanasyamāno bhāgaṃ devebhyo haviṣaḥ sujāta //
haviṣīva bhajamāno nā ābhāg devebhyaḥ śikṣannuta mānuṣebhyaḥ /
tvaṃ devānāmasi yahva hotā sa enān yakṣīṣito yajīyān //
4.14.16 anuvākaḥ

agne dā , dā no agne , agnirdadāti , annapate annasya no dehi , agninā rayimaśnavat , saṃsamid yuvase vṛṣan , yāste //
yamo no gātuṃ prathamo viveda naiṣā gavyūtir apabhartavā u /
yatrā naḥ pūrve pitaraḥ pareyur enā jajñānāḥ pathyā anu svāḥ //
prehi prehi pathibhiḥ pūrvebhiryatrā naḥ pūrve pitaraḥ paretāḥ /
ubhā rājānā svadhayā madantā yamaṃ paśyāsi varuṇaṃ ca devaṃ //
aṅgirobhirāgahi yajñiyebhiryama vairūpairiha mādayasva /
vivasvantaṃ huve yaḥ pitā te'smin yajñe barhiṣyā niṣadya //
imaṃ yama prastaramā hi sīdāṅgirobhiḥ pitṛbhiḥ saṃvidānaḥ /
ā tvā mantrāḥ kaviśastā vahanvdā enā rājan haviṣā mādayasva //
mātalī kavyairyamo aṅgirobhirbṛhaspatir ṛkvabhirvāvṛdhānaḥ /
yāṃśca devā vāvṛdhur ye ca devānsvā hānye svadhayānye madanti //
pareyivāṃsaṃ pravato mahīranu bahubhyaḥ panthāṃ anupaspaśānaṃ /
vaivasvataṃ saṃgamanaṃ janānāṃ yamaṃ rājānaṃ haviṣā duvasya //
yāste pūṣannāvo antaḥ samudre hiraṇyayīrantarikṣe caranti /
tābhir yāsi dūtyaṃ sūryasya kāmena kṛtaḥ śrava ichamānaḥ //
śukraṃ te anyadyajataṃ te anyat //
pūṣemā āśā anuveda sarvāḥ so asmaṃ abhayatamena meṣat /
svastidā āghṛṇiḥ sarvavīro'prayucchan pura etu prajānan //
prapathe pathāṃ ajaniṣṭa pūṣā prapathe divaḥ prapathe pṛthivyāḥ /
ubhe abhi priyatame sadhasthe ā ca parā ca carati prajānan //
pūṣā subandhurdiva ā pṛthivyā iḍaspatirmaghavā dasmavarcāḥ /
yaṃ devāso adaduḥ sūryāyai kāmena kṛtaṃ tavasaṃ svañcaṃ //
ajāśvaḥ paśupā vājapastyo dhiyaṃjinvo bhuvane viśve arpitaḥ /
aṣṭrāṃ pūṣā śithirāmudvarīvṛjat saṃcakṣāṇo bhuvanā deva īyate //
4.14.17 anuvākaḥ

yaddevā devaheḍanaṃ yadvācānṛtamodima /
ādityāstasmān muñcatartasya tvenaṃ āmutaḥ //
devā jīvanakāmyā yadvācānṛtamodima /
tasmān na iha muñcata viśve devāḥ sajoṣasaḥ //
ṛtena dyāvāpṛthivī ṛtena tvaṃ sarasvati /
kṛtān naḥ pāhyaṃhaso yat kiṃcānṛtamodima //
indrāgnī mitrāvaruṇau somo dhātā bṛhaspatiḥ /
te no muñcanveyānaso yat kiṃcānṛtamodima //
sajātaśaꣳsāduta jāmiśaꣳsājjyāyasaḥ śaꣳsāduta vā kanīyasaḥ /
anādhṛṣṭaṃ devakṛtaṃ yadenastasmāt tvamasmān jātavedo mumugdhi //
yadantarikṣaṃ pṛthivīmuta dyāṃ yanmātaraṃ pitaraṃ vā jihiṃsima /
agnirnastasmādenaso gārhapatyaḥ pramuñcatu duritāni yāni kāni ca cakṛma //
yena trito arṇavān nirbabhūva yena sūryaṃ tamaso niramoci /
yenendro viśvā ajahādarātīstenāhaṃ jyotiṣā jyotirānaśāna ayākṣi //
yad daivyaṃ ṛṇamahaṃ babhūva dhipsyaꣳ vā saṃcakara janebhyaḥ /
agnirnastasmādindraśca saṃvidānau pramuñcatām //
yat kusīdamapratītaṃ mayeha yena yamasya nidhinā carāvaḥ /
etat tadagne anṛṇo bhavāmi jīvann eva prati hastānṛṇāni //
yaddhastābhyāṃ cakara kilbiṣāṇyakṣāṇāṃ vagmumavajighramāpaḥ /
ugraṃ paśyācca rāṣṭrabhṛcca tāni apsarasāmanudattānṛṇāni //
ugraṃ paśyed rāṣṭabhṛt kilbiṣāni yadakṣavṛttamanudattametat /
nem na ṛṇān ṛṇavānīpsamāno yamasya loke nidhirajarāya //
imaṃ me varuṇa śrudhī havamadyā ca mṛḍaya /
tvāmavasyurācake //
tattvā yāmi brahmaṇā vandamānastadāśāste yajamāno havirbhiḥ /
aheḍamāno varuṇeha bodhy uruśaꣳsa mā nā āyuḥ pramoṣīḥ //
uduttamaṃ varuṇa pāśamasmadavādhamaṃ vi madhyamaṃ śrathāya /
athā vayamāditya vrate tavānāgaso aditaye syāma //
ava te heḍo varuṇa namobhirava yajñebhir īmahe havirbhiḥ /
kṣayann asmabhyamasura pracetā rājann enāṃsi śiśrathaḥ kṛtāni //
tvaṃ no agne varuṇasya vidvān devasya heḍo'vayāsisīṣṭhāḥ /
yajiṣṭho vahnitamaḥ śośucāno viśvā dveṣāṃsi pramumugdhy asmat //
sa tvaṃ no agne'vamo bhavotī nediṣṭho asyā uṣaso vyuṣṭau /
avayakṣva no varuṇaꣳ rarāṇo vīhi mṛḍīkaṃ suhavo na edhi //
saṃkasuko vikasuko nirṛto yaśca nisvanaḥ /
te'smadyakṣmamanāgaso dūrād dūram acīcataṃ //
niryakṣmamacīcate kṛtyāṃ nirṛtiṃ cakāra /
tena yo'smat samṛchātai tamasmai prasuvāmasi //
duḥśaꣳsānuśaꣳsābhyāṃ ghanenānughanena ca /
tena yo'smat samṛchātai tamasmai prasuvāmasi //
saṃ varcasā payasā saṃ tanūbhiraganmahi manasā saṃ śivena /
tvaṣṭā sudatro vidadhātu rāyo'nu no mārṣṭu tanvo yadviriṣṭaṃ //
4.14.18 anuvākaḥ

śucī vo havyā marutaḥ śucīnāṃ śuciꣳ hinomyadhvaraṃ śucibhyaḥ /
ṛtena satyaṃ ṛtasāpa āyañ śucijanmānaḥ śucayaḥ pāvakāḥ //
yā vaḥ śarma śaśamānāya santi //
aṃseṣvā marutaḥ khādayo vo vakṣaḥsu rukmā upaśiśriyāṇāḥ /
vi vidyuto na vṛṣṭibhī rucānā anu svadhāmāyudhairyacchamānāḥ //
ṛṣṭayo vo maruto aṃsayoradhi //
ime turaṃ maruto rāmayantīme sahaḥ sahasā ānamanti /
ime śaṃsaṃ vanuṣyato nipānti guru dveṣo araruṣe dadhanti //
arā ivedacaramā aheva pra prajāyante akavā mahobhiḥ //
pṛśneḥ putrā upamāso rabhiṣṭhāḥ svayā matyā marutaḥ saṃmimikṣuḥ //
agnīṣomā imaṃ , yuvametāni //
agnīṣomā yo adya vāṃ idaṃ vacaḥ saparyati /
tasmai dhattaṃ suvīryaṃ gavāṃ poṣaṃ svaśvyam //
ānyaṃ divo mātariśvā jabhārāmathnādanyaṃ pari śyeno adreḥ /
agnīṣomā brahmaṇā vāvṛdhānoruṃ yajñāya cakrathuru lokaṃ //
agnīṣomā ya āhutiṃ yo vāṃ dāśāddhaviṣkṛtim /
sa prajayā suvīryaṃ viśvamāyur vyaśnavat //
agnīṣomā haviṣaḥ prasthitasya vītaṃ haryataṃ vṛṣaṇā juṣethāṃ /
suśarmāṇā svavasā hi bhūtamathā dhattaṃ yajamānāya śaṃ yoḥ //
ā carṣaṇiprā vṛṣabho janānāṃ rājā kṛṣṭīnāṃ puruhūta indraḥ /
stutaḥ śravasyannavasopa madrig yuktvā harī vṛṣaṇāyāhyarvāk //
viveṣa yanmā dhiṣaṇā jajāna //
taṃ sadhrīcīr ūtayo vṛṣyā//uni pauꣳsyāni niyutaḥ saścurindram /
samudraṃ na sindhava ukthaśuṣmā uruvyacasaṃ girā āviśanti //
satyamit tanna tvāvaṃ anyo'stīndra devo na maryon jyāyān /
ahannahiṃ pariśayānamarṇo'vāsṛjo apo achā samudram //
prasasāhiṣe puruhūta śatrūn //
sa śevṛdhamadhidhā dyumnamasme mahi kṣatraṃ janāṣāḍ indra tavyaṃ /
rakṣā ca no maghonaḥ pāhi sūrīn rāye ca naḥ svapatyā iṣe dhāḥ //
iti khilakāṇḍe caturdaśaḥ prapāṭhakaḥ//