Maitrayani Samhita · Chapter 2.12

agnicitiḥ
2.12.1 anuvākaḥ

viśve no adya maruto viśva ūtī viśve bhavantvagnayaḥ samiddhāḥ /
viśve no devā avasāgamanniha viśvamastu draviṇaṃ vājo asme //
vājo me sapta pradiśaścatasro vā parāvataḥ /
vājo mā viśvairdevair dhanasātā ihāvatu //
vājaḥ purastāduta madhyato no vājo devān ṛtubhiḥ kalpayāti /
vājasya hi prasave nannamīti viśva āśā vājapatir bhaveyam //
vājo me adya prasuvāti dānaṃ vājo devān haviṣā vardhayāti /
vājo hi mā sarvavīraṃ cakāra sarvā āśā vājapatirjayeyam //
saṃ mā sṛjāmi payasā pṛthivyāḥ saṃ mā sṛjāmyadbhir oṣadhībhiḥ /
so'haṃ vājaṃ saneyam agne //
payaḥ pṛthivyāṃ payā oṣadhīṣu payo divyantarikṣe payo dhāḥ /
payasvatīḥ pradiśaḥ santu mahyam //
2.12.2 anuvākaḥ

ṛtāṣāḍ ṛtadhāmāgnirgandharva, stasyauṣadhayo'psaraso mudā nāma, sa na idaṃ brahma kṣatraṃ pātu, tā na idaṃ brahma kṣatraṃ pāntu, tasmai svāhā vaṭ , tābhyaḥ svāhā vaṭ , saṃhito viśvasāmā sūryo gandharva, stasya marīcayo'psarasa āyuvo nāma, suṣumṇaḥ sūryaraśmiścandramā gandharva, stasya nakṣatrāṇyapsaraso bekurayo nāma , iṣiro viśvavyacā vāto gandharva, stasyāpo'psarasā ūrjo nāma, bhujī suparṇo yajño gandharva, stasya dakṣiṇā apsarasā eṣṭayo nāma, bṛhaspatir viśvakarmendro gandharva, stasya maruto'psarasā ojo nāma, prajāpatiḥ parameṣṭhī mano gandharva, stasya ṛksāmāṇyapsarasaḥ stavā nāma , amṛḍayo dūrehetir mṛtyurgandharva, stasya prajā apsaraso bhīravo nāma, sa no bhuvanasya pate yasya ta upari gṛhā virāṭpate'smai brahmaṇe'smai kṣatrāya mahi śarma yaccha, yasya te viśvā āśā apsarasaḥ plīyā nāma sa na idaṃ brahma kṣatraṃ pātu, tā na idaṃ brahma kṣatraṃ pāntu, tasmai svāhā vaṭ, tābhyaḥ svāhā vaṭ //
2.12.3 anuvākaḥ

samudro'si nabhasvānārdradānuḥ, śaṃbhūrmayobhūrabhi mā vāhi svāhā , avasyurasi duvasvān , śaṃbhūrmayobhūrabhi mā vāhi svāhā, māruto'si marutāṃ gaṇaḥ, śaṃbhūrmayobhūrabhi mā vāhi svāhā, sajūrabdā āyavabhiḥ, sajūruṣā āruṇībhiḥ, sajoṣā aśvinā daṃsobhiḥ, sajūḥ sūrā etaśena, sajūrvaiśvānara īḍayā ghṛtena svāhā //
agniṃ yunajmi śavasā ghṛtena divyaṃ suparṇaṃ vayasaṃ bṛhantam /
tena vayaṃ patema bradhnasya viṣṭapaṃ svo ruhāṇā adhi nāka uttame //
imau te pakṣā ajarau patatriṇau yābhyāṃ rakṣāṃsyapahaṃsyagne /
tābhyāṃ vayaṃ patema sukṛtāmu lokaṃ yatrā ṛṣayo jagmuḥ prathamā ye purāṇāḥ //
indurdakṣaḥ śyena ṛtāvā hiraṇyapakṣaḥ śakuno bhuraṇyuḥ /
mahāntsadhasthe dhruva ā niṣatto namaste astu mā mā hiṃsīḥ //
divo mūrdhāsi nābhiḥ pṛthivyā ūrgapāmoṣadhīnāṃ /
viśvāyuḥ śarma saprathā namaspathe viśvasya mūrdhannadhitiṣṭhasi śritaḥ //
samudre te hṛdayamantarāyurapo dattodadhiṃ bhinta /
divaḥ parjanyādantarikṣāt pṛthivyāstato no vṛṣṭyāvata //
vi te muñcāmi raśanāṃ vi raśmīn vi yoktrāṇi paricartanāni /
dhattādasmabhyaṃ draviṇeha bhadraṃ pra mā brūtād bhāgadāṃ devatāsu //
iṣṭo yajño bhṛgubhirdraviṇodā yattibhir āśīrdā vasubhiḥ /
iṣṭo agnirāhutaḥ pipartu na iṣṭaṃ haviḥ svagedaṃ devebhyo namaḥ //
2.12.4 anuvākaḥ

yenā ṛṣayastapasā satramāsatendhānā agniṃ svarābharantaḥ /
yamāhurmanavaḥ stīrṇabarhiṣaṃ tasminnahaṃ nidadhe nāke agnim //
taṃ patnībhiranugacchema devāḥ putrair bhrātṛbhiruta vā hiraṇyaiḥ /
nākaṃ gṛbhṇānāḥ sukṛtasya loke tṛtīye pṛṣṭhe adhi rocane divaḥ //
ā vāco madhyamaruhad bhuraṇyurayamagniḥ satpatiścekitānaḥ /
pṛṣṭhe pṛthivyā nihito davidyutadadhaspadaṃ kṛṇutāṃ ye pṛtanyavaḥ //
ayamagnir vīratamo vayodhāḥ sahasrīyo jyotatām aprayucchan /
vibhrājamānaḥ salilasya madhyā upa prayāhi divyāni dhāman //
agne cyavasva saṃ anu prayāhyāviṣ patho devayānān kṛṇuṣva /
idamidaṃ sukṛtamārabhasva yatrā ṛṣayo jagmuḥ prathamā ye purāṇāḥ //
saṃpracyavadhvaṃ upa saṃ prayātāviṣpatho devayānān kṛṇudhvaṃ /
ebhiḥ sukṛtairanugacchema devā yatra naḥ pūrve pitaraḥ paretāḥ //
udbudhyasvāgne pratijāgṛhyenamiṣṭāpūrte saṃsṛjethāṃ ayaṃ ca /
punaḥ kṛṇvantaḥ pitaro yuvāno'nvātāṃsustava tantumetaṃ //
yena vahasi sahasraṃ yenāgne sarvavedasaṃ /
tenemaṃ yajñaṃ no vaha svardeveṣu gantave //
ayaṃ te //
2.12.5 anuvākaḥ

samāstvāgna ṛtavo vardhayantu saṃvatsarā ṛṣayo yāni satyā /
saṃ divyena dīdihi rocanena viśvā ābhāhi pradiśaścatasraḥ //
saṃ cedhyasvāgne pra ca bodhayainaṃ ucca tiṣṭha mahate saubhagāya /
mā ca riṣadupasattā te agne brahmāṇaste yaśasaḥ santu mānye //
tvāmagne vṛṇate brāhmaṇā ime śivo agne saṃvaraṇe bhavā naḥ /
sapatnahāgne abhimātijid bhava sve gaye jāgṛhyaprayucchan //
ihaivāgne adhidhārayā rayiṃ mā tvā nikran pūrvacittau nikāriṇaḥ /
kṣatramagne suyamamastu tubhyamupasattā vardhatāṃ te aniṣṭṛtaḥ //
kṣatreṇāgne svena saṃrabhasva mitreṇāgne mitradheye yatasva /
sajātānāṃ madhyameṣṭheyāya rājñāmagne vihavyo dīdihīha //
ati niho ati sṛdho atyacittim ati nirṛtim adya /
viśvā hyagne duritā tara tvamathāsmabhyaṃ sahavīraṃ rayiṃ dāḥ //
anādhṛṣyo jātavedā aniṣṭṛto virāḍagne kṣatrabhṛd dīdihīha /
vyamīvāḥ pramuñcanmānuṣāṇāṃ śivebhiradya paripāhi no vṛdhe //
bṛhaspate savitar bodhayainaṃ saṃśitaṃ cit saṃtaraṃ saṃśiśādhi /
vardhayainaṃ mahate saubhagāya viśve cainaṃ anumadantu devāḥ //
amutrabhūyādadha yadyamasya bṛhaspate abhiśasteramuñcaḥ /
pratyūhatāmaśvinā mṛtyumasmāddevānāmagne bhiṣajā śacībhiḥ //
udvayaṃ tamasaspari jyotiḥ paśyantā uttaraṃ /
devaṃ devatrā sūryamaganma jyotiruttamaṃ //
2.12.6 anuvākaḥ

ūrdhvā asya samidho bhavanyū irdhvā śukrā śocīṃṣyagneḥ /
dyumattamā supratīkasya sūnoḥ //
tanūnapādasuro viśvavedā devo devebhyo devayānān patho anaktu madhvā ghṛtena /
madhvā yajñaṃ nakṣati prīṇānaḥ //
narāśaṃso agniḥ sukṛddevaḥ savitā viśvavāraḥ /
achāyameti śavasā ghṛtena //
īḍāno vahnirnamasāgniṃ sruco adhvareṣu prayatsu /
sa yakṣadasya mahimānaṃ agneḥ /
sa īṃ mandrā suprayasā starīman /
barhiṣo mitramahāḥ /
vasuścetiṣṭho vasudhātamaśca //
dvāro devīranv asya viśvā vratā dadante agneḥ /
uruvyacaso dhāmnā patyamānāḥ //
te asya yoṣaṇe divye na yonā uṣāsānaktā /
imaṃ yajñamavatāmadhvaraṃ naḥ //
daivyā hotārā ūrdhvamimamadhvaraṃ no'gner jihvābhigṛṇītaṃ /
kṛṇutaṃ naḥ sviṣṭaṃ //
tisro devīr barhiredaṃ syonamiḍā sarasvatī mahī /
bhāratī gṛṇānā //
tan nasturīpamadbhutaṃ purukṣu tvaṣṭaḥ suvīryam /
rāyaspoṣaṃ viṣya nābhimasme //
vanaspate'vasṛjā rarāṇaḥ tmanā devebhyaḥ /
agnirhavyaṃ śamitā sūdayāti //
agne svāhā kṛṇuhi jātavedā indrāya devebhyaḥ /
viśve devā haviridaṃ juṣantām //
iti madhyamakāṇḍe dvādaśaḥ prapāṭhakaḥ