Mahāyānaviṃśikā · Chapter 1
na jñānācchūnyatā nāma kācidanyā hi vidyate /
viviktāvyatirekitvaṃ vivekasya yato matam
dvayaśūnyam hi vijñānam anyathā na prasajyate /
dvayāsattvān nivṛttasya dvayātmatvaprasangataḥ
tacchurutatathatārūpo bhagavān eva bhaṇyate /
vedyavedakasadbhāvavikalpādyasamāśrayaḥ
cittamātraṃ nirābhāsaṃ vihāro buddhabhūstathā /
etaddhi bhāṣitaṃ buddhairbhāsante bhāṣayanti ca
cittaṃ hi bhūmayaḥ sapta nirābhāsā tvihāṣṭamī /
dve bhūmayo vihāro 'tra 'śeṣā bhūmirmamātmikā
deśyante bhūmayaḥ sapta buddhaiścittavaśaṃ gatāḥ /
kāyavākcittadauṣṭhulyaṃ saptamyāṃ na pravartate
aṣṭamyāṃ āśrayastasya svapno 'pyasukhasaṃbhavaḥ /
- - - - - - - - - - - - - - - - // 7
1. avācyo vācakairdharmaḥ kṛpayā yena deśitaḥ /
namo 'cintyaprabhavāya buddhāyāsaṅgabuddhaye
2. svabhāvena na cotpannā nirvṛtāśca na tattvataḥ /
yathākāśaṃ tathā buddhāḥ sattvāścaivaikalakṣaṇāḥ
3. pārāvāraṃ na cotpannāḥ svabhāvena pratityajāḥ /
te 'pi śūnyā hi saṃskārāḥ sarvajñajñānagocarāḥ
4. sarvabhāvāḥ svabhāvena pratibimbasamā matāḥ /
śuddhāḥ śivasvabhāvāśca advayāstathatāsamāḥ
5. asatyātmani cātmatvaṃ kalpayitvā pṛthagjanāḥ /
sukhaduḥkham abhijñāśca sarvam eṣāṃ ca tattvataḥ
6. ṣaḍgatiryaśca saṃsāraḥ svargaśca paramaṃ sukham /
narake ca mahadduḥkhaṃ jarāvyādhirapī yatām
7. abhūtāṃ kalpanāṃ kṛtvā pacyante narakādiṣu /
svadoṣenaiva dahyante veṇavo vahninā yathā
8. yathā māyā tathā sattvā viṣayān paribhuñjate //
māyāmayīṃ gatiṃ yānti pratītyotpādarūpiṇīm
9. yathā citrakaro rūpaṃ yakṣasyātibhayaṅkaraṃ /
bibheti svayam ālikhya saṃsāre 'py abudhastathā
10. yathā paṅkaṃ svayaṃ kṛtvā kaścit patati bāliśaḥ /
tathāsatkalpanāpaṅke magnāḥ sattvā duruttare
11. abhāvaṃ bhavato dṛṣṭvā duḥkhāṃ vindati vedanām /
śaṅkāviṣeṇa bādhante viṣayā vitathāstathā
12. tāṃscaivāśaraṇān dṛṣṭvā karuṇādhīramānasāḥ /
niyojayanti saṃbodhau sattvān buddhā hitaṃkarāḥ
13. te 'pi saṃbhṛtasaṃbhārāḥ prāpya jñānam anuttaram /
kalpanājālanirmuktā buddhā syurlokabandhavaḥ
14. yato 'jātam anutpannaṃ samyak sattvārthadarśinaḥ /
tataḥ śūnyaṃ jagad dṛṣṭvā ādimadhyāntavarjitam
15. tena paśyanti saṃsāraṃ nirvāṇaṃ ca na cātmanaḥ /
nirlepaṃ nirvikāraṃ ca ādimadhyāntabhāsvaram
16. svapnānubhūtaviṣayaṃ pratibuddho na paśyati /
mohanidrāvibuddhaśca saṃsāraṃ naiva paśyati
17. māyāṃ vidhāya māyavī upasaṃharate yadā /
tadā na vidyate kiṃcid dharmāṇāṃ sā hi dharmatā
18. cittamātram idaṃ sarvaṃ māyākāravad utthitam /
tataḥ śubhāśubhaṃ karma tato janma śubhāśubham
19. kalpayanti yathā lokaṃ notpannāśca svayaṃ janāḥ /
utpādo hi vikalpo 'yaṃ artho bāhyo na vidyate
20. asvabhāveṣu bhāveṣu nityātmasukhasaṃjñinaḥ /
bhavārṇave bhramantyasmin bālā mohatamovṛtāḥ
kalpanājalapūrṇasya saṃsārasumahodadheḥ /
anākramya mahāyānaṃ ko vā pāraṃ tariṣyati
Original text: Mahāyānaviṃśikā · Edition: G. Tucci: Minor Buddhist Texts, part I. Roma 1956 (Serie Orientale Roma, 9), pp. 201-203. · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0