Mahāyānasūtrālaṃkāra (another edition) · Chapter 9
mahāyānasūtrālaṃkāre paripākādhikāro 'ṣṭamaḥ
navamo 'dhikāraḥ
sarvākārajñatāyāṃ dvau ślokau /
tṛtīyastayoreva nirdeśabhūtaḥ /
ameyairduṣkaraśatairameyaiḥ kuśalācayaiḥ /
aprameyeṇa kālena ameyāvaraṇakṣayāt
sarvākārajñatāvāptiḥ sarvāvaraṇanirmalā /
vivṛtā ratnapeṭeva buddhatvaṃ samudāhṛtam
kṛtvā duṣkaramadbhutaṃ śramaśataiḥ saṃcityasarvaśubhaṃ kālenottamakalpayānamahatā sarvāvṛtīnāṃ kṣayāt /
sūkṣmasyāvaraṇasya bhūmiṣu gatasyotpāṭanād buddhatā ratnānāmiva sā prabhāvamahatāṃ peṭā samuddhāti[ṭi?]tā
sarvadharmāśca buddhatvaṃ dharmo naiva na kaścana /
śukladharmamayaṃ tacca na ca taistannirūpyate
dharmaratnanimittatvāllabdharatnākaropamam /
śubhasyanimittatvāllabdhameghopamaṃ matam
buddhatvaṃ sarvadharmaḥ samuditamatha vā sarvadharmavyapetaṃ prodbhūterdharmaratnapratatasumahato dharmaratnākarābham /
bhūtānāṃ śuklasasyaprasavasumahato hetuto meghabhūtaṃ dānāddharmāmbuvarṣapratatasuvihitasyākṣayasya prajāsu
paritrāṇaṃ hi buddhatvaṃ sarvakleśagaṇātsadā /
sarvaduścaritebhyaśca janmamaraṇato 'pi ca
upadravebhyaḥ sarvebhyo apāyādanupāyataḥ /
satkāyāddhīnayānācca tasmāccharaṇamuttamam
śaraṇamanupamaṃ tacchreṣṭhabuddhatvamiṣṭaṃ jananamaraṇasarvakleśapāpeṣu rakṣā /
vividhabhayagatānāṃ sarvarakṣāpayānaṃ pratatavividhaduḥkhāpāyanopāyagānāṃ
bauddhairdharmairyacca susaṃpūrṇaśarīraṃ yatsaddharme vetti sa sattvānpravinetum /
yātaṃ pāraṃ yatkṛpayā sarvajagatsu tad buddhatvaṃ śreṣṭhamihatyaṃ[heṣṭaṃ] śaraṇānām
ālokāt[kālāt]sarvasattvānāṃ buddhatvaṃ śaraṇaṃ mahat /
sarvavyasanasaṃpattivyāvṛttyabhyudaye matam
kleśajñeyavṛtīnāṃ satatamanugataṃ bījamutkṛṣṭakālaṃ yasminnastaṃ prayātaṃ bhavati suvipulaiḥ sarvahāniprakāraiḥ /
buddhatvaṃ śukladharmapravaraguṇayutā ā[cā]śrayasyānyathāptis tatprāptirnirvikalpādviṣayasumahato jñānamārgātsuśuddhāt
sthitaśca tasminsa tathāgato jaganmahācalendrastha ivābhyudīkṣate /
śamābhirāmaṃ karūṇāyate janamaghā[bhavā]bhirāme 'nyajane tu kā kathā
pravṛttirūddhittiravṛtirāśrayo nivṛttirāvṛttiratho dvayādvayā /
samāviśiṣṭā api sarvagātmikā tathāgatānāṃ parivṛttiriṣyate
yathāmbaraṃ sarvagataṃ sadāmataṃ tathaiva tatsarvagataṃ sadāmatam /
yathāmbaraṃ rūpagaṇeṣu sarvagaṃ tathaiva tatsatvagaṇeṣu sarvagam
yathodabhājane bhinne candrabimbaṃ na dṛśyate /
tatha duṣṭeṣu sattveṣu buddhabimbaṃ na dṛśyate
yathāgnirjvalate 'nyatra punaranyatraśāmyati /
buddheṣvapi tathā jñeyaṃ saṃdarśanamadarśanam
aghaṭitebhyastūryebhyo yathā syācchabdasaṃbhavaḥ /
tathā jiṇe vinābhogaṃ deśanāyāḥ samudbhavaḥ
yathā maṇervinā yatnaṃ svaprabhāva[sa]nidarśanam /
buddheṣvapi vinābhogaṃ tathā kṛtyanidarśanam
yathākāśe avicchinnā dṛśyante lokataḥ kriyāḥ /
tathaivānāsrave ghātau avicchinnā jinakriyāḥ
yathākāśe kriyāṇāṃ hi hānirabhyudayaḥ sadā /
tathaivānāsrave dhātau buddhakāryodayavyayaḥ
paurvāparyāviśiṣṭāpi sarvāvaraṇanirmalā /
naśuddhā nāpi cāśuddhā tathatā buddhatā matā
śūnyatāyāṃ viśuddhāyāṃ nairātmyānmārgalābhataḥ /
buddhāḥ śuddhātmalābhitvāt gatā ātmamahātmatām
na bhāvo nāpi cābhāvo buddhatvaṃ tena kathyate /
tasmādbuddhatathāpraśne avyākṛtanayo mataḥ
dāhaśāntiryathā lohe darśane timirasya ca /
cittajñāne tathā bauddhe bhāvābhāvo na śasyate
buddhānāmamale dhātau naikatā bahutā na ca /
ākāśavadadehatvātpūrvadehānusārataḥ
balādibuddhadharmeṣu bodhī ratnākaropamā /
jagatkuśalasasyeṣu mahāmeghopamā matā
puṇyajñānasupūrṇatvātpūrṇacandropamā matā /
jñānālokakaratvācca mahādityopamā matā
ameyā raśmayo yadvadvyamiśrā bhānumaṇḍale /
sadaikakāryā vartante lokamālokayanti ca
tathaivānāsrave dhātau buddhānāmaprameyatā /
miśraikakāryā kṛtyeṣu jñānālokakarāmatā
yathaikaraśminiḥsārātsarvaraśmiviniḥsṛtiḥ /
bhānostathaiva buddhānāṃ jñeyā jñānaviniḥsṛtiḥ
yathaivādityaraśmīnāṃ vṛttau nāsti mamāyitam /
tathaiva buddhajñānānāṃ vṛttau nāsti mamāyitam
yathā sūryaikamuktābhai raśmibhirbhāsyate jagat /
sakṛt jñeyaṃ tathā sarvaṃ buddhajñānaiḥ prabhāsyate
yathaivādityaraśmīnāṃ meghādyāvaraṇaṃ matam /
tathaiva buddhajñānānāmāvṛtiḥ satvaduṣṭatā
yathā pāṃśuvaśādvasre raṅgacitrāvicitratā /
tathā 'vedhavaśānmuktau jñānacitrāvicitratā
gāmbhīryamamale dhātau lakṣaṇasthānakarmasu /
buddhānāmetaduditaṃ raṅgairvākāśacitraṇā
sarveṣāmaviśiṣṭāpi tathatā śuddhimāgatā /
tathāgatatvaṃ tasmācca tadgarbhāḥ sarvadehinaḥ
śrāvakāṇāṃ vibhutvena laukikasyābhibhūyate /
pratyekabuddhebhyo manaḥ[buddhabhaumena] śrāvakasyābhibhūyate
bodhisattvavibhutvasya tatkalāṃ nānugacchati /
tathāgatavibhutvasya tatkalāṃ nānugacchati
aprameyamacintyaṃ ca vibhutvaṃ bauddhamiṣyate /
yasya yatra yathā yāvatkāle yasminpravartate
pañcendriyaparāvṛttau vibhutvaṃ labhyate param /
sarvārthavṛttau sarveṣāṃ gunadvādaśaśatodaye
manaso 'pi parāvṛttau vibhutvaṃ labhyate param /
vibhutvānucare jñāne nirvikalpe sunirmale
sārthodgrahaparāvṛttau vibhutvaṃ labhyate param /
kṣetraśuddhau yathākāmaṃ bhogasaṃdarśanāya hi
vikalpasya parāvṛttau vibhutvaṃ labhyate param /
avyāghāte sadākālaṃ sarveṣāṃ jñānakarmaṇām
pratiṣṭhāyāḥ parāvṛttau vibhutvaṃ labhyate param /
apratiṣṭhitanirvāṇaṃ buddhānāmacale[male]pade
maithunasya parāvṛttau vibhutvaṃ labhyate param /
buddhasaukhyabihāre 'tha dārā'saṃkleśadarśane
ākāśasaṃjñāvyāvṛttau vibhutvaṃ labhyate param /
cintitārthasamṛddhau ca gatirūpavibhāvane
ityemeyaparāvṛttāvameyavibhutā matā /
acintyakṛtyānuṣṭhānādbuddhānāmamalāśraye
śubhe vṛddho loko vrajati suviśuddhau paramatāṃ śubhe cānārabdhvā vrajati śubhavṛddhau paramatām /
vrajatyevaṃ loko diśi diśi jinānāṃ sukathitair apakvaḥ pakvo vā [na]ca punaraśeṣaṃ dhruvamiha
tathā kṛtvā caryāṃ [kṛcchrāvāpyāṃ] paramaguṇayogādbhutavartī mahābodhiṃ nityāṃ dhruvamaśaraṇānāṃ ca śaraṇam /
labhante yaddhīrā [diśi diśi] gasadā [sadā]sarvasamayaṃ tadāścaryaṃ loke suvidhacaraṇānnādbhutamapi
kvaciddharmāñcakaṃ [dharmyaṃ cakraṃ] bahumukhaśatairdarśayati yaḥ kvacijjanmāntardhiṃ kvacidapi vicitrāṃ janacarīm /
kvacitkṛtsnāṃ bodhiṃ kvacidapi ca nirvāṇamasakṛt na ca sthānāttasmādvicalati sa sarvaṃ ca kurute
na buddhānāmevaṃ bhavati mamapakvo 'yamiti cāprapācyo 'yaṃ dehī api ca adhunāpācyata iti /
vinā saṃskāraṃ tu prapacamupayātyeva janatā śubhairdharmairnityaṃ diśi diśiḥ samantāttrayamukham
yathāyatnaṃ bhānuḥ pratataviṣadairaṃśavisaraiḥ prapāka[kaṃ] sasyānāṃ diśi [diśi] samantātprakurūte /
tathā dharmārko 'pi praśamavidhidharmāṃśuvisaraiḥ prapākaṃ sasyānāṃ diśi diśi samantātprakurūte
yathaikasmāddīpādbhavati sumahāndīpanicayo 'prameyo 'saṃkhyeyo na ca sa punareti vyayamataḥ /
tathaikasmād buddhād [pākā]bhavati sumahān paripāka[pāka]nicayo 'prameyo 'saṃkhyeyo na ca punareti[punarupaiti] vyayamataḥ
yathā toyaistṛptiṃ vrajati na mahāsāgara iva na vṛddhiṃ vā yāti pratataviṣadāmbu praviśanaiḥ /
tathā bauddhau dhātuḥ satatasamitaiḥ śuddhiviśanair natṛptiṃ vṛddhiṃ vā vrajati paramāścaryamiha tat
sarvadharmadvayāvāratathatāśuddhilakṣaṇaḥ /
vastujñānatadālambavaśitākṣayalakṣaṇaḥ
kleśajñeyāvaraṇadvayātsarvadharmatathatāviśuddhilakṣaṇaśca vastutadālambanajñānayorakṣayavaśitā lakṣaṇaśca /
sarvatastathatājñānabhāvanā samudāgamaḥ sarvasatvadvayādhānasarvathā'kṣayatā phalam
kāyavākcittanirmāṇaprayogopāyakarmakaḥ /
samādhidhāraṇīdvāradvayāmeyasamanvitaḥ
svabhāvadharmasaṃbhoganirmāṇairbhinnavṛttikaḥ /
dharmadhāturviśuddho 'yaṃ buddhānāṃ samudāhṛtaḥ
svābhāviko 'tha sāṃbhogyaḥ kāyo nairmāṇiko 'paraḥ /
kāyabhedā hi buddhānāṃ prathamastu dvayāśrayaḥ
sarvadhātuṣu sāṃbhogyo bhitro gaṇaparigrahaiḥ /
kṣetraiśca nāmabhiḥ kāyairdharmasaṃbhogaceṣṭitaiḥ
samaḥ sūkṣmaśca tacchiṣṭaḥ[cchliṣṭaḥ] kāyaḥ svābhāviko mataḥ /
saṃbhogavibhutāheturyatheṣṭaṃ bhogadarśane
ameyaṃ buddhanirmāṇaṃ kāyo nairmāṇiko mataḥ /
dvayordvayārthasaṃpattiḥ sarvākārā pratiṣṭhitā
śilpajanmamahābodhisadānirvāṇadarśanaiḥ /
buddhanirmāṇakāyo 'yaṃ mahāmāyo[mahopāyo] vimocane
tribhiḥ kāyaistu vijñeyo buddhānāṃ kāyasaṃgrahaḥ /
sāśrayaḥ svaparārtho yastribhiḥ kāyairnirdarśitaḥ
āśrayeṇāśayenāpi karmaṇā te samā matāḥ /
prakṛtyā 'sraṃsanenāpi prabandhenaiṣu nityatā
ādarśajñānamacalaṃ trayajñānaṃ tadāśritam /
samatāpratyavekṣāyāṃ kṛtyānuṣṭhāna eva ca
ādarśajñānamamamāparicchinnaṃ sadānugam /
sarvajñeyeṣvasaṃmūḍhaṃ na ca teṣvāmukhaṃ sadā
sarvajñānanimittatvānmahājñānākaropamam /
saṃbhogabuddhatā jñānapratibimbodayācca tat
sattveṣu samatājñānaṃ bhāvanāśuddhito 'malaṃ [matam] /
apratiṣṭhasa[śa]māviṣṭaṃ samatājñānamiṣyate
mahāmaitrīkṛpābhyāṃ ca sarvakālānugaṃ matam /
yathādhimokṣaṃ satvānāṃ buddhabimbanidarśakam
pratyavekṣaṇakaṃ jñāne [naṃ]jñeyeṣvavyāhataṃ sadā /
dhāraṇīnāṃ samādhīnāṃ nidhānopamameva ca
pariṣanmaṇḍale sarvavibhūtīnāṃ nidarśakam /
sarvasaṃśayavicchedi mahādharmapravarṣakam
kṛtyānuṣṭhānatājñānaṃ nirmāṇaiḥ sarvadhātuṣu /
citrāprameyācintyaiśca sarvasattvārthakārakam
kṛtyaniṣpattibhirbhedaiḥ saṃkhyākṣetraiśca sarvadā /
acintyaṃ buddhanirmāṇaṃ vijñeyaṃ tacca sarvathā
dhāraṇātsamacittācca samyagdharmaprakāśanāt /
kṛtyānuṣṭhānataścaiva caturjñānasamudbhavaḥ
gotrabhedādavaiyarthyātsākalyādapyanāditaḥ /
abhedānnaikabuddhatvaṃ bahutvaṃ cāmalāśraye
yā 'vidyamānatā saiva paramā vidyamānatā /
sarvathā 'nupalambhaśca upalambhaḥ paro mataḥ
bhāvanā paramā ceṣṭā bhāvanāmavipaśyatām /
pratilambhaḥ paraśceṣṭaḥ pratilambhaṃ ca paśyatām
paśyatāṃ gurutvaṃ [tāṃ] dīrghaṃ nimittaṃ vīryamātmanaḥ /
mānināṃ bodhisattvānāṃdu [dū]re bodhirnirūpyate
paśyatām, kalpanāmātraṃ sarvametadyathoditaṃ /
akalpabodhisatvānāṃ prāptā bodhirnirūpyate
bhinnāśrayā bhinnajalāśca nadyaḥ alpodakāḥ kṛtyapṛthaktvakāryāḥ /
jalāśritaprāṇitanūpabhogyā bhavanti pātālamasaṃpraviṣṭāḥ
samudraviṣṭāśca bhavanti sarvā ekāśrayā ekamahājalāśca /
miśraikakāryāśca mahopabhogyā jalāśritaprāṇigaṇasya nityam
bhinnāśrayā bhinnamatāśca dhīrāḥ svalpāvabodhāḥ pṛthagātmakṛtyāḥ /
parīttasatvārthasadopabhogyā bhavanti buddhatvamasaṃpraviṣṭāḥ
buddhatvaviṣṭāśca bhavanti sarve ekāśrayā ekamahāvabodhāḥ /
miśrekakāryāśca mahopabhogyāḥ sadā mahāsatvagaṇasya te hi
itinirūpamaśukladharmayogād hitasukhahetutayā ca buddhabhūmeḥ /
śubhaparamasukhākṣayākaratvāt śubhamatirarhati bodhicittamāptum
Original text: Mahāyānasūtrālaṃkāra · Edition: S. Bagchi: Mahayana sutralankara of Asanga with its Svavrtti. Darbhanga : The Mithila Institute, 1970, 1-180 (karika only). · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0