Mahāsubhāṣitasaṃgraha 1-9979 · Verses 9275-9294

kāṃściccāṭuvacaḥśatairnijasutāpremātirekai ḥ parān anyān vakraravākramairdhanavataḥ prāpayya gehaṃ nijam /
prāgdattagrahaṇapragalbhakitavavyājādavaṣṭabhya tān kuṭṭinyaḥ sphuṭamapragalbhacaritānetān nihantuṃ kṣamāḥ //

kāṃścit kalpaśataṃ kṛtasthiticayān kāṃścid yugānāṃ śataṃ kāṃścid varṣaśataṃ tathā katipayān jantūn dinānāṃ śatam /
tāṃstān karmabhirātmanaḥ pratidinaṃ saṃkṣīyamāṇāyuṣaḥ kālo'yaṃ kavalīkaroti sakalān bhrātaḥ kutaḥ kauśalam //

kāṃścit tucchayati prapūrayati vā kāṃścinnayatyunnatiṃ kāṃścit pātavidhau karoti ca punaḥ kāṃścinnayatyākulān /
anyonyaṃ pratipakṣasaṃhatimimāṃ lokasthitiṃ bodhayann eṣa krīḍati kūpayantraghaṭikānyāyaprasakto vidhiḥ //

kāṃścidarthān naraḥ prājño laghumūlān mahāphalān /
kṣipramārabhate kartuṃ na vighnayati tādṛśān //

kāṃsīkṛtāsīt khalu maṇḍalīndoḥ saṃsaktaraśmiprakarā smareṇa /
tulā ca nārācalatā nijaiva mithonurāgasya samīkṛtau vām //

kāṃsyasvana ivābhāti yasmin khaḍgahate dhvaniḥ /
khaṅgottamaṃ taṃ vadati giriśaḥ śubhavardhanam //

kāṃ harirabharat sūkararūpaḥ kāmarirahitāmicchati bhūpaḥ /
kenākāri ca manmathajananaṃ kena virājati taruṇīvadanam //

kākaḥ kāñcanapañjare vinihitaḥ padmākare kauśikaḥ śrāddhe śvā viniyojito hutavahe havyaḥ palāṇḍuḥ kṛtaḥ /
sarvaṃ tena kṛtaṃ kimatra bahunā madyaṃ mahāśāntaye yenājñānavatā mahīyasi pade nīcaḥ samāropitaḥ //

kākaḥ kṛṣṇaḥ pikaḥ kṛṣṇaḥ ko bhedaḥ pikakākayoḥ /
vasantasamaye prāpte kākaḥ kākaḥ pikaḥ pikaḥ //

kākaḥ kokilamunnamayya kurute cūte phalāsvādanaṃ bhuṅkte rājaśukaṃ nivārya kuraraḥ krīḍāparo dāḍimam /
ghūko barhiṇamāsya śākhiśikhare śete sajāniḥ sukhaṃ hā jātaṃ viparītamadya vipine śyene parokṣaṃ gate //

kākaḥ pakṣabalena bhūpatigṛhe grāsaṃ yadi prāptavān kiṃ vā tasya mahattvamasya laghutā pañcānanasyāgatā /
yenākramya karīndragaṇḍayugalaṃ nirbhidya helālavāl labdhvā grāsavaraṃ varāṭakadhiyā muktāgaṇastyajyate //

kākaḥ pakṣiṣu cāṇḍālaḥ smṛtaḥ paśuṣu gardabhaḥ /
narāṇāṃ ko'pi cāṇḍālaḥ smṛtaḥ sarveṣu nindakaḥ //

kākaḥ padmavane dhṛtiṃ na labhate haṃsaśca kūpodake kroṣṭā siṃhaguhāntare suvipule nīcastu bhadrāsane /
kustrī satpuruṣaṃ na jātu bhajate sā sevyate durjanaiḥ yā yasya prakṛtirvidhātṛvihitā sā tasya kiṃ vāryate //

kākaḥ śvāno'kulīnaśca biḍālaḥ sarpa eva ca /
akulīnā ca yā nārī tulyāste parikīrtitāḥ //

kākaḥ svabhāvacapalaḥ pariśuddhavṛttir labdhvā baliṃ svajanamāhvayate parāṃśca /
carmāsthimāṃsavati hastikalevare'pi śvā dveṣṭi hanti ca parān kṛpaṇasvabhāvaḥ //

kāka āhvayate kākān yācako na tu yācakān /
kākayācakayormadhye varaṃ kāko na yācakaḥ //

kākakurkuṭakāyasthāḥ sajātiparipoṣakāḥ /
sajātiparihantāraḥ siṃhāḥ śvāno dvijā gajāḥ //

kākacañcupuṭīkṛtya oṣṭhau proktānilaṃ pibet /
oṃkāradhvaninākṛṣya pūrayed yāvadantaram //

kākajaṅghājaṭā nidrāṃ kurute mastake sthitā /
puṣyoddhṛtaṃ śunaḥ pittam apasmāraghnamañjanāt //

kākajaṅghārasaḥ karṇe kṣipto bādhiryanāśanaḥ /
hanti karṇe jaṭā baddhā tasyā netrāmayaṃ dhruvam //