Mahāsubhāṣitasaṃgraha 1-9979 · Verses 9095-9114

kavayo vada kutra kīdṛśāḥ kaṭhinaṃ kiṃ viditaṃ samantataḥ /
adhunā tava vairiyoṣitāṃ hṛdi tāpaḥ prabalo vihāya kāḥ //
kavalayasi candradīdhitī- rnaviralamaśnāsi nūnamaṅgārān /
adhikataramuṣṇamanayoḥ kimiha cakorāvadhārayasi //

kavalitamiha nālaṃ kandalaṃ ceha dṛṣṭam iha hi kumudakośe pītamambhaḥ suśītam /
iti viraṭati rātrau paryaṭantī taṭānte sahacaraparimuktā cakravākī varākī //

kaviḥ karoti kāvyāni paṇḍito vetti tadrasam /
kāminīkucakāṭhinyaṃ patirjānāti no pitā //

kaviḥ karoti kāvyāni svādu jānāti paṇḍitaḥ /
sundaryā api lāvaṇyaṃ patirjānāti no pitā //

kaviḥ karoti padyāni lālayatyuttamo janaḥ /
taruḥ prasūte puṣpāṇi marud vahati saurabham //

kaviḥ pitā poṣayati pālako rasikaḥ patiḥ /
kavitāyuvaternūnaṃ sodarās tu vivekinaḥ //

kaviḥ sūyati kāvyāni hṛdā dadhati sajjanāḥ /
sūte muktāḥ payorāśir vahanti taruṇīstanāḥ //

kavitākalanena kiṃ nṛpāṇāṃ yadi kavayo na labhanti pūrṇakāmāḥ /
nayanena kimeṇalocanānāṃ yadi vakraṃ na vilokitā yuvānaḥ //

kavitākundavikāsana- kṛtine vijitajanatānidāghāya /
dalitoddāmāghāya praṇatiṃ kalayāmi māghāya //

kavitā vanitā kasya na modāya sacetasaḥ /
rasa eva sadā tasyā narīnartīva sarvataḥ //

kavitvaṃ na śṛṇotyeva kṛpaṇaḥ kīrtivarjitaḥ /
napuṃsakaḥ kiṃ kurute puraḥsthitamṛgīdṛśā //

kavitvagānapriyavādasatyā- nyasyā vidhātā vyadhitādhikaṇṭham /
rekhātrayanyāsamiṣādamīṣāṃ vāsāya so'yaṃ vibabhāja sīmāḥ //

kavitvaprodgumphaśravaṇakṛtajhampavyatikaraṃ ciraṃ yeṣāṃ svāntaṃ samajani nitāntaṃ rasavaśam /
amīṣāṃ pīyūṣāpacitasurayoṣādharapuṭo- llasanmādhurye vā samudayati kiṃ vā ratirapi //

kavitvamārogyamatīva medhā strīṇāṃ priyatvaṃ kanakasya lābhaḥ /
sarveṣu tathyaṃ svajaneṣu pūjā svargasthitānāṃ kila cihnametat //
kavitvaśaktirhi divo'vatīrṇā bhūmau sudhāsāra ivāryapuṇyāt /
punargrahītuṃ nijavastu devāḥ samāgatāstat kavayaḥ samutkāḥ //

kavitve vāditvaṃ kanakakusume saurabhaguṇo dhanitve dātṛtvaṃ viṣamataruphale svādurasatā /
kulīne saujanyaṃ mṛgamadarase rāgaracanā prabhutve vidvattvaṃ parabhṛtamukhe mānuṣavacaḥ //
kavibhāvakṛtaṃ cihnam anyatrāpi na duṣyati /
mukhamiṣṭārthasaṃsiddhaṃ kiṃ hi na syāt kṛtātmanām //

kavibhirnūpasevāsu citrālaṃkārahāriṇī /
vāṇī veśyeva lobhena paropakaraṇīkṛtā //

kavimatiriva bahulohā sughaṭitacakrā prabhātaveleva /
haramūrtiriva hasantī bhāti vidhūmānalopetā //

kaviranuharati cchāyāṃ padamekaṃ pādamekamardhaṃ vā /
sakalaprabandhahartre sāhasakartre namas tasmai //

kaviramaraḥ kaviracalaḥ kavirabhinandaśca kālidāsaśca /
anye kavayaḥ kapayaś cāpalamātraṃ padaṃ dadhati //

kaviravimahotkarṣān harṣan prapañcaya pañcaṣān skhalasi rasane kiṃ vā sarvān pravaktumanīśvare /
gaṇayati yadapyetān dhātā dināvalimālayā tadapi bhagavāneṣāmantaṃ kadāpi na vindati //