Mahāsubhāṣitasaṃgraha 1-9979 · Verses 7272-7291

uṣasi bhramarayuvānaḥ svapne dṛṣṭvā sarojasāmrājyam /
gatakalpakundatalpāḥ sarasīsalilāni jighranti //

uṣasi malayavāsī jālamārgapraviṣṭo vikacakamalareṇuṃ vyākiran mohacūrṇam /
sapadi śamitadīpo vāyucoro vadhūnāṃ harati suratakhedasvedamuktāphalāni //

uṣasyeva bhrāntaṃ hatajaṭharahetos tata itaḥ svayaṃ ca svaṃ bibhrad vicarati kuṭumbaṃ diśi diśi /
batāsmābhiḥ kākairiva kavalamātraikamuditair na cāyurdurgatyoravadhiriha labdhaḥ kathamapi //

uṣāpatimukhāmbhoje narīnarti sarasvatī /
ṛturājakavereva gāyantī guṇagauravam //

uṣṭrāṇāṃ ca vivāheṣu gītaṃ gāyanti gardabhāḥ /
parasparaṃ praśaṃsanti aho rūpamaho aho dhvaniḥ //

uṣṇaṃ jalaṃ kṣipet tatra mātrā nāstīha kasyacit /
pakṣaikaṃ sthāpite bhāṇḍe koṣṇasthāne manīṣiṇā /
kuṇapastu bhavedeva tarūṇāṃ puṣṭikārakaḥ //

uṣṇakāle jalaṃ dadyāc śītakāle hutāśanam /
prāvṛṭkāle gṛhaṃ deyaṃ sarvakāle ca bhojanam //

uṣṇamannaṃ ghṛtaṃ madyaṃ taruṇī kṣīrabhojanam /
vāpīkapavaṭacchāyā ṣaḍkaṃ tat balavardhanam //

uṣṇāluḥ śiśire niṣīdati tarormūlālavāle śikhī nirbhidyopari karṇikāramukulānyālīyate ṣaṭpadaḥ /
taptaṃ vāri vihāya tīranalinīṃ kāraṇḍavaḥ sevate krīḍāveśmani caiṣa pañjaraśukaḥ klānto jalaṃ yācate //

uṣṇālu kvacidarkadhāmani manāṅ nidrālu śītānile hālānāṃ gṛhayālu cumbadasakṛllajjālu jāyāmukham /
nityaṃ niṣpatayālu tiryagavanīśayyāśayālu kṣaṇaṃ gītebhyaḥ spṛhayālu dhāma dhavalaṃ dīne dayālu śraye //

uṣṇīṣavān yathā vastrais tribhirbhavati saṃvṛtaḥ /
saṃvṛto'yaṃ tathā dehī sattvarājasatāmasaiḥ //

uṣmāyamāṇastanamaṇḍalībhir vārāṅganābhiḥ sphuṭavibhramābhiḥ /
āliṅgitā rātriṣu śaiśirīṣu te śerate yaiḥ praṇato śaśāṅkaḥ //

ūcivānucitamakṣaramenaṃ pāśapāṇirapi pāṇimudasya /
kīrtireva bhavatāṃ priyadārā dānanīrajharamauktikahārā //
ūḍhā khaḍgalatā śyāmā tvayā mātaṅgadārikā /
ata eva bhavān manye dūraṃ parihṛtaḥ paraiḥ //

ūḍhāpi dyutaraṅgiṇi trijagatīvandyena tenāpyaho maulau bālakuraṅgaketanakalālīlāvataṃsāṅkite /
tārakṣārakaraṃ karālamakaraṃ saśvabhramabhraṃkaṣaṃ mugdhe jāḍyanidhiṃ mudhā jalanidhiṃ yātāsi citrāḥ striyaḥ //

ūḍhāmunātivāhaya pṛṣṭhe lagnāpi kālamacalāpi /
sarvaṃsahe kaṭhora- tvacaḥ kimaṅkena kamaṭhasya //

ūḍhā yena mahādhurāḥ suviṣame mārge sadaikākinā soḍho yena kadācideva na nije goṣṭhe'nyaśauṇḍadhvaniḥ /
āsīd yastu gavāṃ gaṇasya tilakas tasyaida saṃpratyaho dhik kaṣṭaṃ dhavalasya jātajaraso goḥ paṇyamudghoṣyate //

ūdhaśchindyāddhi yo dhenvāḥ kṣīrārthī na labhet payaḥ /
evaṃ rāṣṭramayogena pīḍitaṃ na vivardhate //

ūnaṣoḍaśavarṣāyām aprāptaḥ pañcaviṃśatim /
yadyādhatte pumān garbhaḥ kukṣisthaḥ sa vipadyate //

ūne dadyād gurūneva yāvat sarvalaghurbhavet /
prastāro'yaṃ samākhyātaś chandovicitivedibhiḥ //

ūnenāpi hi tucchena vairiṇāpi kathaṃcana /
maitrī buddhimatā kāryā āpadyapi nivartate //