Mahāsubhāṣitasaṃgraha 1-9979 · Verses 6890-6910
udyamenaiva kāryāṇi sidhyanti na manorathaiḥ /
nahi suptasya siṃhasya viśanti vadane mṛgāḥ //
udyayau dīrghikāgarbhān mukulaṃ mecakotpalam /
nārīlocanacāturyaśa kāsaṃkucitaṃ yathā //
udyallāvaṇyalakṣmīvalayitavapuṣāṃ svargavārā ganānām āśleṣe yaḥ pramodaḥ sphurati ca garimā yo'mṛte mādhurīṇām /
saurabhyaṃ ku kume yat payasi vimalatā yāpyaho tatsamastaṃ mitraikatrekṣituṃ cedabhilaṣasi tadā paśya kṛṣṇasya kāvyam //
udyātyeva suhṛtkulaṃ pratibalaṃ yātyeva nīcaistarām āyāntyeva yaśaḥśriyaḥ pratidiśaṃ yāntyeva satkīrtayaḥ /
yenaikena mukhāgrapāṭitatanūbhūtārdrakoṭiśriyā sarvāścaryamayaḥ sa eva jayati tvatkhaḍgadhārāpathaḥ //
udyānaṃ kaumudī gītaṃ kāntā keliḥ suhṛt kathā /
kṛtināṃ sukṛtakrītaḥ svargabhogo bhuvi sthitaḥ //
udyānaṃ vanabhūmayaḥ kusumitairudgandhayaḥ pādapaiḥ śailā nirjharahāsino jaladharaśyāmā giriḥ kṛtrimaḥ /
nadyaḥ sārasamūrcchitormivalayā gharmābhiṣekāspadaṃ śītāḥ śīkarasaṃgamātsurabhayo mitraṃ sarojānilāḥ //
udyānapāla kalaśāmbuniṣecanānām etasya campakatarorayameva kālaḥ /
tasmin nidāghanihate ghanavāriṇā vā saṃvardhite tava vṛthobhayathopayogaḥ //
udyānamārutoddhūtāś cūtacampakareṇavaḥ /
udaśrayanti pānthānām aspṛśanto'pi locane //
udyānasahakārāṇām anudbhinnā na mañjarī /
deyaḥ pathikanārīṇāṃ satilaḥ salilāñjaliḥ //
udyānāni na sarvadā paribhavatrāsādivādhyāsate bhūmau nopaviśanti ye khalu rajaḥsaṃparkatarkādiva /
teṣāmapyatipūjanīyavapuṣāṃ nūnaṃ pikānāmiyaṃ dhik kaṣṭaṃ parapuṣṭateti kimapi prācāṃ phalaṃ karmaṇām //
udyāneṣu vicitrabhhojanavidhis tīvrātitīvraṃ tapaḥ kaupīnāvaraṇaṃ suvastramabhitaṃ bhikṣāṭanaṃ maṇḍanam /
āsannaṃ maraṇaṃ ca ma galasamaṃ satyaṃ samutpadyate tāṃ kāśīṃ parihṛtya hanta vibudhairanyatra kiṃ sthīyate //
udyāne sahakārakorakarasapratyāśayā kokilaḥ sthātuṃ vāñchati cittajanmanṛpatermitraṃ ca mantrī yataḥ /
kiṃtu dhvā kṣavijṛmbhiteṣu ca pikaprārabdhagāneṣu ca kreṃkāreṣu ca pañcamadhvaniṣu ca śrotā na vettyantaram //
udyogaḥ kṣayameti hanta sahasā jāḍyaṃ samujjṛmbhate mitrasyāpi ca darśanaṃ bhavati no kiṃ vānyadācakṣmahe /
yallokaspṛhaṇīyatāṃ gatamabhūt tajjīvanaṃ vyarthatāṃ prāptaṃ yena dunoti tan mama mano durdaivavad durdinam //
udyogaḥ śatruvan mitram ālasyaṃ mitravad viṣam /
viṣavac cāmṛtaṃ vidyā sudhāvad viṣama ganā //
udyogaḥ sāhasaṃ dhairyaṃ buddhiḥ śaktiḥ parākramaḥ /
utsāhaḥ ṣaḍvidho yasya tasya devo'pi śa kate //
udyogamedhādhṛtisattvasatya- tyāgānurāgasthitigauravāṇi /
jitendriyatvaṃ prasahiṣṇutā hrīḥ prāgalbhyamityātmaguṇapravekaḥ //
udyogādanivṛttasya susahāyasya dhīmataḥ /
chāyevānugatā tasya nityaṃ śrīḥ sahacāriṇī //
udyogānusārī lakṣmīḥ kīrtis tyāgānusāriṇī /
abhyāsānusārī vidyā buddhiḥ karmānusāriṇī //
udyoginaṃ puruṣasiṃhamupaiti lakṣmīr daivena deyamiti kāpuruṣā vadanti /
daivaṃ nihatya kuru pauruṣamātmaśaktyā yatne kṛte yadi na sidhyati ko'tra doṣaḥ //
udyoginaḥ karālambaṃ karoti kamalālayā /
anudyogikarālambaṃ karoti kamalāgrajā //
udyogena kṛte kārye siddhiryasya na vidyate /
daivaṃ tasya pramāṇaṃ hi kartavyaṃ pauruṣaṃ sadā //
Original text: Mahāsubhāṣitasaṃgraha 1-9979 · Data entry n.n. · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0